Το ματάκι της είχε κοκκινίσει λίγο εξωτερικά από κάποιον ερεθισμό. Το φροντίσαμε με χλιαρό χαμομηλάκι και της υποσχέθηκα ότι την επόμενη θα έχει θεραπευτεί. Αφού με ρώτησε τι σημαίνει το “θεραπευτεί” και της εξήγησα πως κάθε τι στο σώμα μας γιατρεύεται με την κατάλληλη φροντίδα, συνεχίσαμε το παιχνίδι. 
Την επόμενη μέρα δεν το ανέφερε και θεώρησα ότι το είχε πια ξεχάσει. Κάποια στιγμή, εντελώς απροσδόκητα, σταμάτησε το παιχνίδι και έτρεξε ενθουσιασμένη προς το μέρος μου. 
“Τα ματάκια μου γιατρεύουν!!” δήλωσε με λαμπερό βλέμμα. Χαμογέλασα και κατάλαβα ότι εννοούσε το μάτι της που θεραπεύτηκε. 
“Θέλεις να πεις πως το ματάκι σου γιατρεύτηκε, σωστά;”
“Ναι!”
“Ξέρεις…κι αυτό που είπες ισχύει! Τα μάτια έχουν τη δύναμη να θεραπεύουν. Όταν χαμογελάμε, χαμογελούν και τα μάτια μας κι έτσι, όταν κοιτάμε κάποιον που είναι στενοχωρημένος, φοβισμένος, θυμωμένος, μπορούμε να τον θεραπεύσουμε! Ναι! Τα μάτια μπορούν να γιατρέψουν!”
Χαμογέλασε ικανοποιημένη για τη νέα ικανότητα που ανακάλυψε κι έφυγε τρέχοντας να συνεχίσει το παιχνίδι. Σε λίγο ήρθε ξανά, γούρλωσε τα ματάκια και με χαμόγελο είπε δυνατά. 
“Κοίτα! Είμαι χαρούμενη! Τα μάτια μου χαμογελάνε! Σ’ έκανα καλά!”
Ήταν αλήθεια. Αυτά τα χαμογελαστά, αγνά, καλοσυνάτα ματάκια είχαν τη δύναμη να διώξουν κάθε έγνοια και με είχαν αφήσει με ένα ανεξίτηλο χαμόγελο στην καρδιά, να αναλογίζομαι πως το πρώτο που δικαιούται κάθε παιδί είναι να χαμογελά ανέμελο. 

Το βρέφος από την γέννηση του, με όποιες δεξιότητες έχει αναπτύξει κατά την κυοφορία, προσπαθεί να επικοινωνήσει με το περιβάλλον στο οποίο ξαφνικά καλείται να υπάρξει. Πρώτος κώδικας επικοινωνίας είναι το κλάμα, το οποίο όσο περνούν οι μήνες, αρχίζει να διαφοροποιείται για να δηλώσει τις υλικές ανάγκες του. Με τη σταδιακή ωρίμανση των φωνητικών χορδών και του εγκεφάλου, το βρέφος αρχίζει να ανακαλύπτει τη φωνή του, μέχρι να πει την πρώτη του πολυπόθητη για τα αυτιά λέξη. Από εκεί και πέρα, έχει έναν ολόκληρο κόσμο λέξεων και νοημάτων να ανακαλύψει, για να μπορέσει να εκφράσει και να μεταφέρει στο περιβάλλον του αυτά που αισθάνεται και χρειάζεται.

Αν ένας γονιός αναλογιστεί αυτήν την πορεία γλωσσικής ανάπτυξης του παιδιού του, θα καταλάβει πως όταν γίνεται γονιός, καλείται παράλληλα να μάθει μια ξένη γλώσσα, αυτήν του παιδιού του. Αν από νωρίς μπει στη διαδικασία να το παρατηρεί, με σκοπό να διακρίνει τις διαφοροποιήσεις στη φωνή, το κλάμα, τις κινήσεις, τις εκφράσεις του προσώπου του και δώσει στο παιδί να καταλάβει ότι το κατανοεί, θα δει πως, ως εκ θαύματος, θα έχει ένα παιδί πιο ήρεμο και χαρούμενο. Ποιός δε νιώθει ασφάλεια σε ένα περιβάλλον που τον καταλαβαίνουν;

Τροχοπέδη αποτελεί το γεγονός ότι οι περισσότεροι γονείς συχνά προβάλλουμε στο παιδί μας δικά μας στοιχεία, σε σημείο που να μη μένει ούτε χρόνος, αλλά ούτε χώρος στο μυαλό μας να κατανοήσουμε τι πραγματικά μας λέει. Αν το κρίνουμε εξ ιδίων και δεν το βλέπουμε ως μια ξεχωριστή προσωπικότητα, το παιδί πιθανότατα θα αποτύχει να επικοινωνήσει σαφώς και ειλικρινά αυτό που θέλει να πει, με αποτέλεσμα να καταφύγει σε συμπεριφορές που εν τέλει θα του προσκολλήσουν την ταμπέλα του «κακομαθημένου», «δύστροπου» ή «νευρικού».

Το ουσιαστικό ερώτημα όμως είναι “γιατί το παιδί φέρεται σαν κακομαθημένο, δύστροπο ή νευρικό;” Η απάντηση είναι απλά “διότι δεν το καταλαβαίνουν αλλιώς”. Είναι φυσιολογική αντίδραση, αν αναλογιστούμε πως κι εμείς όταν βρισκόμαστε σε ένα περιβάλλον που δε μας καταλαβαίνουν, πρέπει να σκαρφιστούμε άλλους τρόπους από την ομιλία για να μας προσέξουν ουσιαστικά. Η διαιώνιση του προβλήματος, δυστυχώς, καταλήγει στο να γίνει το παιδί όντως «κακομαθημένο», «δύστροπο» ή «νευρικό», γιατί πολύ απλά έτσι έμαθε.

Ακόμα κι αν ένα παιδί έχει εκ φύσεως τάση να κακομάθει εύκολα ή να γίνει ευερέθιστο, με ηρεμία, αγάπη και πολλή συζήτηση μπορεί να αποφευχθεί. Ο διάλογος είναι το ουσιαστικότερο μάθημα που μπορεί ένας γονιός να δώσει στο παιδί του. Όταν διδάσκεσαι πώς να μιλάς, μαθαίνεις παράλληλα πώς να ακούς, που είναι ο θεμέλιος λίθος για τις σχέσεις που δημιουργούμε με τους γύρω μας, αλλά και για την απόκτηση αυτογνωσίας. Είναι επομένως το πολυτιμότερο εφόδιο για την ανάπτυξη μιας υγιούς προσωπικότητας. Εκτός αυτού, η αποτελεσματική επίλυση των προβλημάτων διασφαλίζει μια ευχάριστη διάθεση που είναι απαραίτητη για μια αρμονική συμβίωση. Εξάλλου, δεν υπάρχει καλύτερο γιατρικό για έναν γονιό από το χαμόγελο του παιδιού του, και δεν υπάρχει μεγαλύτερη ανακούφιση και αίσθηση ασφάλειας για ένα παιδί από τη χαρά των γονιών του.

Δεν υπάρχουν λοιπόν «κακομαθημένα», «δύστροπα» ή «νευρικά» παιδιά, αλλά γονείς που, συνήθως από άγνοια ή φόρτο ευθυνών, δεν καταφέρνουν να μάθουν στο παιδί τους να «παίρνει από λόγια» από όταν αυτό είναι ακόμα μωρό. Αποτέλεσμα αυτού το μάλωμα, η τιμωρία, οι απειλές ή η αδιαφορία. Πρακτικές που αντί να θεραπεύουν, εδραιώνουν την αποτυχία του παιδιού να γίνει ένας λογικά φερόμενος άνθρωπος.

Πριν μαλώσουμε ένα παιδί, ας του τραβήξουμε την προσοχή από αυτό που πάει να κάνει ή ας του εξηγήσουμε γιατί δεν ήταν σωστό αυτό που έκανε. Αν πάλι δεν έχουμε την ηρεμία εκείνη τη στιγμή, ας πάρουμε μια βαθιά ανάσα, ας χαμογελάσουμε και ας το αναβάλλουμε για όταν θα έχουμε την απαραίτητη ψυχραιμία.

Πριν απ’ όλα αυτά, όμως, στον τελικό απολογισμό της ημέρας μας ας αναλογιστούμε. Μήπως φταίμε εμείς γι’ αυτό που έκανε; Μήπως δεν καταλάβαμε τι ήθελε να μας πει και βρήκε άλλον τρόπο να περάσει το μήνυμά του; Ποιά ήταν η πραγματική ανάγκη που πήγε να καλύψει με αυτήν του την πράξη; Όπως και να ‘χει, ας μην το τιμωρήσουμε. Το σίγουρο είναι πως δεν είχε την πρόθεση να μας πληγώσει. Για να είμαστε ειλικρινείς, καμία τιμωρία δεν είναι αποτελεσματικότερη από το χαμόγελο κι η ασφάλεια της αγάπης διορθώνει όλα τα σφάλματα.

Κάποτε ήσουν παιδί. Γελούσες συχνά και χωρίς ιδιαίτερο λόγο. Οι μεγάλοι σε έβλεπαν και απορούσαν. Άλλοτε γελούσαν μαζί σου, άλλοτε προσπαθούσαν να σε σταματήσουν επειδή δεν έβλεπαν που είναι το αστείο. Για εκείνους έκανες απλά «χαζομάρες». Εσύ όμως γελούσες ξανά με την πρώτη ευκαιρία.

Σιγά σιγά ο κόσμος των μεγάλων άρχισε να σε γοητεύει και θέλησες να σοβαρευτείς. Να σταματήσεις τα «παιδιαρίσματα». Έβαλες το γέλιο σε νόρμες και γελάς πια μόνο με πολύ δικούς σου ανθρώπους. Στους άλλους χαμογελάς τυπικά κι αυτό αν χρειαστεί. Μα δε γελάς πια με την ψυχή σου. Λες και ντρέπεσαι γι’ αυτήν.  Ντρέπεσαι για το παιδί μέσα σου. Δεν το ακούς που σου φωνάζει να ζήσεις, να χαρείς. Κάποιες φορές σε σκουντάει, σαν να σε τραβάει από το χέρι, μα εσύ κολλημένος στις υποχρεώσεις, στη δουλειά, στο κινητό είσαι πολύ απασχολημένος για να του δώσεις σημασία. Αν ήταν αληθινό παιδί, θα ήταν δυσκολότερο να το αγνοήσεις, γιατί θα άρχιζε να κλαίει δυνατά για να το προσέξεις. Όμως το παιδί μέσα σου κλαίει σιωπηλά. Όσο μεγαλώνεις, όσο απομακρύνεσαι, όσο το ξεχνάς, τόσο σωπαίνει. Και μαζί του και το γέλιο σου.

Μα στάσου μια στιγμή. Θυμήσου. Δεν ήταν ωραία να γελάς χωρίς έγνοιες; Πέρασαν αυτές οι εποχές θα πεις. Τώρα οι καιροί είναι δύσκολοι. Τίποτα δεν είναι πιο δύσκολο και πιο θλιβερό από έναν άνθρωπο που έχασε το γέλιο του και στη θέση του έβαλε το άγχος. Και ξέρεις γιατί μικρός έκανες «χαζομάρες»; Γιατί δε σε ένοιαζε τίποτα. Δεν ήξερες τι θα πει άγχος. Και αντιδρούσες όποτε οι μεγάλοι πήγαιναν να σου επιβάλλουν το άγχος τους με «μη», «πρέπει» και «γρήγορα». Τώρα τα επιβάλλεις εσύ στον εαυτό σου ως μεγάλος. «Μη γελάς, πρέπει να είσαι σοβαρός, γρήγορα, δεν έχεις χρόνο για χάσιμο». Μα δεν καταλαβαίνεις ότι έτσι ακριβώς χάνεις το χρόνο σου! Χάνεις τη ζωή σου μέσα από τα χέρια σου.

Γέλα. Με ό,τι σου φανεί αστείο. Χαμόγελα πιο συχνά με ό,τι σου φαίνεται όμορφο. Σταμάτα να σπαταλάς τον χρόνο σου στο άγχος και ζήσε. Πάρε μια βαθιά ανάσα και πέτα το βάρος της σοβαροφάνειας από την πλάτη σου. Τα προβλήματα λύνονται πιο εύκολα αν δεν τα παίρνεις τόσο στα σοβαρά, αλλά με χαμόγελο. Αρκετά κουράστηκες με το να είσαι μεγάλος. Άσε το παιδί μέσα σου να σε ξεκουράζει που και που. Μην νιώθεις τύψεις για τη χαρά σου. Το παιδί μέσα σου ξέρει να ζήσει. Κι ο άνθρωπος που έχει επιτρέψει στο παιδί μέσα του να επιβιώσει παρά τα όσα εμπόδια, έχει ελπίδα. Έχει ζωή.