Στης παραμονής τη γωνία,
ακούμπησε τη λύπη σου κι άσε την πίσω
στον χρόνο που φεύγει.
Κράτα μονάχα όσα σου δίδαξε.

Στην ανατολή του έτους,
άρπαξε την ελπίδα σφιχτά από το χέρι
και κάνε ποδαρικό χορεύοντας
κείνο το παλιό βαλσάκι
που σε γλυκονανούριζε τα βράδια
μέσα στο μουσικό κουτί του.

Κοίτα ψηλά κι ευχήσου.
Κοίταξε μέσα σου κι άλλαξε.
Κοίτα γύρω σου κι αγάπησε.
Κοίτα μπροστά και προχώρα.

Μαζεύουμε στιγμές.
Μικρές, πολύτιμες αχτίδες χαράς
που πέφτουν σαν αγνές χιονονιφάδες
στο σκοτάδι της εσωτερικής μας θλίψης.
Παντού τριγύρω καραδοκούν
σαν μικρές νεράιδες των αναμνήσεων.

Τις φυλάμε στο μικρό
Χριστουγεννιάτικο κουτί,
εκείνο το στολισμένο με χρυσόσκονη,
και γεμίζουμε τις αποθήκες μας
με χαμόγελα και ζεστασιά
για τις ώρες της μοναξιάς
που θα έρθουν αγκαζέ
με τον καινούριο χρόνο.
Όσα κι αν φέρει,
είτε όμορφα όμορφα είτε άσχημα,
εμείς θα έχουμε εφοδιαστεί με...

Στιγμές που αγγίζουν.
Στιγμές που μας γεμίζουν.
Στιγμές συντρόφους της ψυχής.

Μαζεύουμε στιγμές.
Ένα λαχείο που κληρώνεται
κάθε Χριστούγεννα
και καλύπτει τα συναισθηματικά έξοδα
της χρονιάς που ακολουθεί.

Ματιές, εξομολογήσεις, συγγνώμες,
σ'αγαπώ, συνδέσεις άρρηκτες χωρίς εγωισμούς.
Λόγια και εικόνες, σκέψεις και αισθήματα.
Όλα στιγμές
που θα καταναλώσουμε αχόρταγα
σαν αίδεσμα παραδεισένιο.

Μαζεύουμε στιγμές.
Μικρές, όμορφες, μοναδικές.

Μια πολυτάραχη χρονιά έφτασε στο τέλος της. Δεν είναι ότι οι προηγούμενες μας έφερναν πάντα ό, τι ποθούσαμε, ούτε ότι τα βάσανα έλειπαν. Ο φετινός απολογισμός διαφέρει στο ότι, σ' έναν κόσμο ατομικισμού, η ταλαιπωρία έγινε συλλογική. Μέσα σε μια ατμόσφαιρα που σφύζει από μοναξιά, δεν είμαστε μόνοι, γιατί δεν είμαστε οι μόνοι που ζουν το παράδοξο "δώρο" του 2020. Ένας πλανήτης συντονίστηκε σε έναν κοινό πόλεμο. Οι παρατάξεις αρκετές. Οι γνώμες πολυπληθείς. Η γνώση ηττημένη. 

Αν υπήρξε έναν νικητής φέτος, αυτός ήταν ο διχασμός. Εκείνος εγκατέστησε την αμφιβολία στο μυαλό μας σαν κακόβουλο λογισμικό. Τίποτα πια δε μοιάζει ίδιο, όπως και κανείς μας δε θα είναι ίδιος μετά το 2020. Μια χρονιά ορόσημο για όσα είχαμε δεδομένα. Την αγάπη, την ελευθερία, την υγεία, τους δικούς μας ανθρώπους, την ασφάλεια. Τίποτα δε μοιάζει ασφαλές πια. Δεν είναι ο ιός που έφερε την ανασφάλεια, μα ο τρόπος που ξεκινήσαμε να κοιτάμε τον συνάνθρωπο. Οι δικοί μας έγιναν πιο δικοί μας, γιατί η απουσία τους μας ανάγκασε να εκτιμήσουμε την παρουσία τους στη ζωή μας. Οι ξένοι, όμως, έγιναν πιο ξένοι. Εκείνοι φταίνε για όλα. Που δεν προσέχουν, που δεν υπακούν, που επαναπαύονται.

Γίναμε κριτές των άλλων, περιορίζοντας την αυτοκριτική μας στο κελί που μετατράπηκε το σπίτι μας. Χωρίς να νοιαστούμε για το πόνο του καθενός. Ποιός θα κατηγορήσει έναν παππού που φοβάται πως αυτή θα είναι η τελευταία του χρονιά και γι' αυτό αποφάσισε να ζήσει ελεύθερος όσο του μένει; Ποιός θα καταλάβει τους γονείς που βλέπουν τα παιδιά τους να γίνονται αγρίμια στα κλουβιά και να παλεύουν με τα σχοινιά μιας μάσκας που τους στερεί το πρώτο δώρο που τους χάρισε η ζωή με μιαν ανάσα; Ποιός γνωρίζει για τη γυναίκα που περπατά στο δρόμο χωρίς "να έχει τον νου της" αν ο εχθρός της ζωής της δεν κρύβεται στο ίδιο της το σπίτι που εσύ την παροτρύνεις να επιστρέψει γρήγορα κι ας καταλήξει άλλο ένα βράδυ να αγκαλιάζει τον βασανιστή της; 

"Άκρα" θα μου πεις. "Η τηλεόραση δε λέει τίποτα γι' αυτά, άρα δεν υπάρχουν" επιχειρηματολογείς, χρίζοντάς την τον σύγχρονο Ντεκάρτ που επιβάλλει τη ρήση του "το μετέδωσα, άρα υπάρχει". Ποιός μπορεί, όμως, αλήθεια να γνωρίζει τι ψυχικούς ιούς κουβαλά ο καθένας μας και πώς αυτοί μεταλλάσσονται ραγδαία υπό την πίεση των γεγονότων και της τρομολαγνείας; 

Έχουμε πόλεμο. Αυτό είναι το μόνο σίγουρο. Τι είδους πόλεμος είναι θα το δείξει μονάχα η ιστορία. Είμαστε πολύ μικροί για να το κρίνουμε κι οι πραγματικοί μαχητές παραμένουν, όπως πάντα, αφανείς. 

Ακόμα κι αν αυτή η πρωτοχρονιά γιορταστεί διαφορετικά, δεν παύει να αποτελεί μια ευκαιρία να διδαχτούμε, να μηδενίσουμε και να αρχίσουμε ξανά. Είτε η δοκιμασία που περνάμε τελειώσει σύντομα, είτε όχι, ας φυλάξουμε μια αγκαλιά για τον συνάνθρωπο. Ας μην ξεχάσουμε πώς ήταν η ζωή πριν τη μάσκα. Ας μην επιτρέψουμε στη συνείδηση μας να διαμορφωθεί ψυχρά και τυπικά. Ας μη συνηθίσουμε. Μπόρα είναι και θα περάσει. Κι όπως μετά από κάθε καταιγίδα, ένα ουράνιο τόξο περιμένει ταπεινά να υπενθυμίσει την ελπίδα. Πως δε χάθηκε ο άνθρωπος. Πως συνεχίζει να αγαπά, να ονειρεύεται και να υπάρχει. 

Κι αν η αγκαλιά έγινε δηλητήριο και το χαμόγελο ταμπού επειδή εκφράζονται με το σώμα που κινδυνεύει να νοσήσει, το "σ'αγαπώ" και το "σε νοιάζομαι" επιτρέπεται ακόμα να μεταδίδονται από ψυχή σε ψυχή. Ας μείνουμε άνθρωποι, με την ευχή ν' αγκαλιαστούμε ξανά ελεύθεροι και υγιείς και να χαμογελάσουμε με την καρδιά μας σαν παιδιά. Για τα παιδιά. Για τις ζωές που σώθηκαν. Για την ομορφιά της ζωής. Για μιαν ανάσα. 

Πόσα αποχωρίζεσαι τη χρονιά που φεύγει; Δικά σου, άλλων που νόμιζες δικά σου, άλλους που πάλι νόμιζες δικούς σου. Πόσα σου μένουν ίδια; Μη βιαστείς να απαντήσεις στο πρώτο πρόσωπο μ’ ένα στεγνό «εγώ». Δεν είσαι ίδιος. Όσο προσπαθείς να πείσεις τον εαυτό σου ότι «αυτός είσαι πια και δε θα αλλάξεις για κανέναν», απλά θα τρέφεσαι με μια ξεροκέφαλη αυταπάτη.

Καθετί που έζησες τη χρονιά που πέρασε σε άλλαξε. Διαμόρφωσε τις αντοχές σου, τα όρια σου, τον τρόπο που βλέπεις καταστάσεις, ανθρώπους, εσένα τον ίδιο. Σου αποκάλυψε, με το χειρότερο τρόπο, πτυχές του εαυτού σου που δεν έβλεπες. Αδυναμίες, ανασφάλειες, πάθη και λάθη. Δυστυχώς, αυτά μόνο με το δύσκολο δρόμο μπορούν να διδαχθούν στη ζωή. Γιατί υπάρχει η ριμάδα η καρδιά που αντιστέκεται, δικαιολογεί, ωραιοποιεί, εθελοτυφλεί.

Δεν είσαι, λοιπόν, ο ίδιος άνθρωπος. Άλλαξες. Ο χρόνος που έρχεται, τη μόνη υπόσχεση που μπορεί να σου δώσει, είναι ότι θα αλλάξεις κι άλλο κι ας λένε ότι «οι άνθρωποι δεν αλλάζουν». Τίποτα δε μένει στάσιμο σ’ αυτή τη ζωή. Απλώς, άλλοι μαθαίνουν γρήγορα, άλλοι πιο αργά, άλλοι υποφέρουν περισσότερο, άλλοι λιγότερο. Όμως όλα αλλάζουν. Όπως ο βράχος από το αλμυρό άγγιγμα της θάλασσας. Άλλοτε βίαιο κι άλλοτε απαλό.

Οι μεγάλες αλλαγές φαίνονται και είναι συνήθως βίαιες, είτε είναι χαρούμενες, είτε θλιβερές. Μη γελιέσαι. Κρύβει κι η χαρά βία μέσα της. Σε σηκώνει ψηλά μην υπολογίζοντας την προσγείωση που θα χρειαστείς για να επανέλθεις στα φυσιολογικά για την καρδιά επίπεδα. Το πώς θα το διαχειριστείς είναι άλλη κουβέντα.

Οι μικρές αλλαγές είναι λιθαράκια στην αυτογνωσία σου. Είτε θα τη χτίσουν, είτε θα τη σκεπάσουν. Έγκειται από εκεί και πέρα στη συνείδηση σου, αν θα παραδεχτείς και αποδεχτείς τις αλλαγές ή θα συνεχίσεις να ματαιοπονείς.

Φεύγει η χρονιά, μαζί και η μαγική δύναμη των αλλαγών που έφερε. Ένα τέλος σφραγίζει σε λίγο την πόρτα και μια αρχή αχνοφαίνεται στον ορίζοντα. Κάθε χρονιά που τελειώνει είναι κι ένας θάνατος και κάθε χρονιά που αρχίζει είναι και μια γέννηση.

Αν όμως το καλοσκεφτείς, στην ουσία, δεν υπάρχει χρονιά. Μια Δευτέρα, μια Τρίτη, μια Τετάρτη θα ξημερώσει πάλι αύριο. Γιατί τόσος θόρυβος λοιπόν; Γιατί ο άνθρωπος έχει ανάγκη να βιώνει το τέλος για να εξοικειωθεί με το θάνατο και τη γέννηση για να αντιληφθεί την αξία της ζωής.

Ένα άρθρο τελειώνει, πολλά ερωτήματα γεννιούνται…