Μια από τις μεγαλύτερες δυνάμεις του ανθρώπου είναι η θέληση. Όταν θέλουμε πολύ να καταφέρουμε κάτι, επιστρατεύουμε όλες τις ικανότητες μας για να το επιτύχουμε. Αυτή η διαδικασία συσσώρευσης των αποθεμάτων ενέργειας μας σε ένα συγκεκριμένο στόχο είναι παράλληλα κατάσταση εξέλιξής μας.

Αυτό συμβαίνει, διότι η επίτευξη του σκοπού μας γίνεται κίνητρο να πράξουμε πολλές φορές υπερβαίνοντας τις δυνάμεις μας. Τα όρια των ικανοτήτων μας αυξάνονται, αναιρώντας με αυτόν τον τρόπο τη δικαιολογία «δεν μπορώ».

Αν καταφέρουμε να μεταφράσουμε μέσα στο μυαλό μας το «δεν μπορώ» σε «δεν προσπαθώ», θα αντιληφθούμε πως είμαστε εμείς οι ίδιοι που σαμποτάρουμε τον εαυτό μας. Μειώνουμε την αυτοπεποίθησή μας, αποθαρρυνόμαστε και εν τέλει απογοητευόμαστε, ενώ στην πραγματικότητα το μόνο που χρειάζεται είναι λίγη θέληση.

Ο βασικότερος λόγος που χρησιμοποιούμε το «δεν μπορώ» ως άγκυρα και αρνούμαστε να απομακρυνθούμε από το λιμάνι της βολής μας, είναι ότι δεν είμαστε σίγουροι γι' αυτό που θέλουμε. Πόσες φορές δισταγμοί, αμφιβολίες, δεύτερες σκέψεις μας κράτησαν πίσω, αφήνοντας όλους τους γύρω μας να πιστεύουν ότι δε θέλαμε αρκετά αυτό που χάσαμε ή δεν τολμήσαμε να διεκδικήσουμε; Το να γνωρίζουμε τι πραγματικά θέλουμε είναι από τις γνώσεις που διδάσκονται μόνο στη σχολή της ζωής.

Από την άλλη πλευρά, δεν αρκεί να γνωρίζουμε τι θέλουμε. Υπάρχουν άλλες δύο παράμετροι που είναι εξίσου σημαντικές για να εξασφαλίσουμε την ευτυχία μας. Η πρώτη είναι να είμαστε βέβαιοι ότι αυτό που θέλουμε είναι και αυτό που χρειαζόμαστε. Η δεύτερη είναι πως αυτό που σκοπεύουμε να κάνουμε δεν επεμβαίνει στην ελευθερία των άλλων. Μα πόσο εύκολο είναι να είμαστε πάντα σίγουροι για τις επιθυμίες και τις ανάγκες μας, αλλά και για την ωφελιμότητα αυτών; Όσο εύκολο είναι να είμαστε σίγουροι για οτιδήποτε σε αυτή τη ζωή, θα έλεγα.

Μέσα στη δυσκολία όμως του κύκλου «επιθυμώ, χρειάζομαι, μπορώ», εκείνο που έχει τη μεγαλύτερη σημασία είναι το «προσπαθώ». Εδώ, λοιπόν, επιστρέφουμε στο θέμα της θέλησης που είναι και ο ακρογωνιαίος λίθος της ύπαρξης μας.

Δεν υπάρχει δεν μπορώ, υπάρχει δεν προσπαθώ, άρα δε θέλω. Μα αν ο άνθρωπος είναι ικανός για τα μεγαλύτερα καλά, δεν είναι κρίμα να επιλέγει να μην τα πράττει; Η τελευταία ερώτηση ας γίνει τροφή για σκέψη. Ποιά η ευθύνη αυτού που δε θέλει, αλλά μπορεί να κάνει κάτι, όταν αυτό θα μπορούσε να είναι ωφέλιμο για όλη την ανθρωπότητα;

Από τον μακρόκοσμο στον μικρόκοσμο και το αντίστροφο, η θέληση είναι εκείνο το μικρό ηλεκτρόνιο που δίνει την απαραίτητη ενέργεια για να κινηθεί κάθε ενεργητικό άτομο που προσπαθεί να βρει τη θέση του σε αυτό το σύμπαν.

Δώσε μου λίγο χρόνο και θα σου ζωγραφίσω με την πένα μου
έναν κόσμο που δε φαντάστηκες ποτέ.
Μα θα είναι ολότελα δικός σου.
Μέσα από τις πιο κρυφές πτυχές σου θα ανοίξω την πόρτα.
Θα στρώσω δρόμους από τις αποφάσεις
που δεν τόλμησες ποτέ να πάρεις.
Θα χτίσω σπίτια καταφύγια για τα συναισθήματα
που δεν αντιμετώπισες, μα έθαψες βαθιά.
Θα απλώσω έναν ουρανό γαλάζιο
σαν την αύρα των ματιών σου όταν μου λένε σ'αγαπώ.
Ο ήλιος που θα τον φωτίσει θα είναι παρμένος από τη φωτιά του έρωτα μου
κι οι αχτίδες του τα χέρια μου όταν χαϊδεύουν το πρόσωπο σου
μόλις έχεις ξυπνήσει.
Το θρόισμα του αέρα θα πνέει από τα λόγια μου
που θα σου ψιθυρίζουν όλον τον πλούτο της καρδιάς μου που σου ανήκει.
Η θάλασσα! Πώς θα μπορούσε να λείπει η θάλασσα;
Με τα πελάγη της γεμάτα από τη δροσιά των δακρύων μας.
Δάκρυα συγκίνησης και πόνου σε μια αιώνια μάχη εξορκισμού.
Θα φτιάξω ορίζοντα την αγκαλιά σου,
που σαν ανοίγει γίνεσαι εσύ το μόνο που θέλω να κοιτώ,
με μάτια που έπειτα κλείνουν από ευτυχία.
Μόνο ανθρώπους μη μου ζητήσεις να βάλω.
Αυτός ο κόσμος χώρα μόνο εσένα.
Είναι ο κόσμος που έχτισε η αγάπη μου.

Το βρέφος από την γέννηση του, με όποιες δεξιότητες έχει αναπτύξει κατά την κυοφορία, προσπαθεί να επικοινωνήσει με το περιβάλλον στο οποίο ξαφνικά καλείται να υπάρξει. Πρώτος κώδικας επικοινωνίας είναι το κλάμα, το οποίο όσο περνούν οι μήνες, αρχίζει να διαφοροποιείται για να δηλώσει τις υλικές ανάγκες του. Με τη σταδιακή ωρίμανση των φωνητικών χορδών και του εγκεφάλου, το βρέφος αρχίζει να ανακαλύπτει τη φωνή του, μέχρι να πει την πρώτη του πολυπόθητη για τα αυτιά λέξη. Από εκεί και πέρα, έχει έναν ολόκληρο κόσμο λέξεων και νοημάτων να ανακαλύψει, για να μπορέσει να εκφράσει και να μεταφέρει στο περιβάλλον του αυτά που αισθάνεται και χρειάζεται.

Αν ένας γονιός αναλογιστεί αυτήν την πορεία γλωσσικής ανάπτυξης του παιδιού του, θα καταλάβει πως όταν γίνεται γονιός, καλείται παράλληλα να μάθει μια ξένη γλώσσα, αυτήν του παιδιού του. Αν από νωρίς μπει στη διαδικασία να το παρατηρεί, με σκοπό να διακρίνει τις διαφοροποιήσεις στη φωνή, το κλάμα, τις κινήσεις, τις εκφράσεις του προσώπου του και δώσει στο παιδί να καταλάβει ότι το κατανοεί, θα δει πως, ως εκ θαύματος, θα έχει ένα παιδί πιο ήρεμο και χαρούμενο. Ποιός δε νιώθει ασφάλεια σε ένα περιβάλλον που τον καταλαβαίνουν;

Τροχοπέδη αποτελεί το γεγονός ότι οι περισσότεροι γονείς συχνά προβάλλουμε στο παιδί μας δικά μας στοιχεία, σε σημείο που να μη μένει ούτε χρόνος, αλλά ούτε χώρος στο μυαλό μας να κατανοήσουμε τι πραγματικά μας λέει. Αν το κρίνουμε εξ ιδίων και δεν το βλέπουμε ως μια ξεχωριστή προσωπικότητα, το παιδί πιθανότατα θα αποτύχει να επικοινωνήσει σαφώς και ειλικρινά αυτό που θέλει να πει, με αποτέλεσμα να καταφύγει σε συμπεριφορές που εν τέλει θα του προσκολλήσουν την ταμπέλα του «κακομαθημένου», «δύστροπου» ή «νευρικού».

Το ουσιαστικό ερώτημα όμως είναι “γιατί το παιδί φέρεται σαν κακομαθημένο, δύστροπο ή νευρικό;” Η απάντηση είναι απλά “διότι δεν το καταλαβαίνουν αλλιώς”. Είναι φυσιολογική αντίδραση, αν αναλογιστούμε πως κι εμείς όταν βρισκόμαστε σε ένα περιβάλλον που δε μας καταλαβαίνουν, πρέπει να σκαρφιστούμε άλλους τρόπους από την ομιλία για να μας προσέξουν ουσιαστικά. Η διαιώνιση του προβλήματος, δυστυχώς, καταλήγει στο να γίνει το παιδί όντως «κακομαθημένο», «δύστροπο» ή «νευρικό», γιατί πολύ απλά έτσι έμαθε.

Ακόμα κι αν ένα παιδί έχει εκ φύσεως τάση να κακομάθει εύκολα ή να γίνει ευερέθιστο, με ηρεμία, αγάπη και πολλή συζήτηση μπορεί να αποφευχθεί. Ο διάλογος είναι το ουσιαστικότερο μάθημα που μπορεί ένας γονιός να δώσει στο παιδί του. Όταν διδάσκεσαι πώς να μιλάς, μαθαίνεις παράλληλα πώς να ακούς, που είναι ο θεμέλιος λίθος για τις σχέσεις που δημιουργούμε με τους γύρω μας, αλλά και για την απόκτηση αυτογνωσίας. Είναι επομένως το πολυτιμότερο εφόδιο για την ανάπτυξη μιας υγιούς προσωπικότητας. Εκτός αυτού, η αποτελεσματική επίλυση των προβλημάτων διασφαλίζει μια ευχάριστη διάθεση που είναι απαραίτητη για μια αρμονική συμβίωση. Εξάλλου, δεν υπάρχει καλύτερο γιατρικό για έναν γονιό από το χαμόγελο του παιδιού του, και δεν υπάρχει μεγαλύτερη ανακούφιση και αίσθηση ασφάλειας για ένα παιδί από τη χαρά των γονιών του.

Δεν υπάρχουν λοιπόν «κακομαθημένα», «δύστροπα» ή «νευρικά» παιδιά, αλλά γονείς που, συνήθως από άγνοια ή φόρτο ευθυνών, δεν καταφέρνουν να μάθουν στο παιδί τους να «παίρνει από λόγια» από όταν αυτό είναι ακόμα μωρό. Αποτέλεσμα αυτού το μάλωμα, η τιμωρία, οι απειλές ή η αδιαφορία. Πρακτικές που αντί να θεραπεύουν, εδραιώνουν την αποτυχία του παιδιού να γίνει ένας λογικά φερόμενος άνθρωπος.

Πριν μαλώσουμε ένα παιδί, ας του τραβήξουμε την προσοχή από αυτό που πάει να κάνει ή ας του εξηγήσουμε γιατί δεν ήταν σωστό αυτό που έκανε. Αν πάλι δεν έχουμε την ηρεμία εκείνη τη στιγμή, ας πάρουμε μια βαθιά ανάσα, ας χαμογελάσουμε και ας το αναβάλλουμε για όταν θα έχουμε την απαραίτητη ψυχραιμία.

Πριν απ’ όλα αυτά, όμως, στον τελικό απολογισμό της ημέρας μας ας αναλογιστούμε. Μήπως φταίμε εμείς γι' αυτό που έκανε; Μήπως δεν καταλάβαμε τι ήθελε να μας πει και βρήκε άλλον τρόπο να περάσει το μήνυμά του; Ποιά ήταν η πραγματική ανάγκη που πήγε να καλύψει με αυτήν του την πράξη; Όπως και να ‘χει, ας μην το τιμωρήσουμε. Το σίγουρο είναι πως δεν είχε την πρόθεση να μας πληγώσει. Για να είμαστε ειλικρινείς, καμία τιμωρία δεν είναι αποτελεσματικότερη από το χαμόγελο κι η ασφάλεια της αγάπης διορθώνει όλα τα σφάλματα.

Kαι κάπως έτσι γεννήθηκε ο Ήρωας. Όχι, δεν βουτήχτηκε στην πηγή της αθανασίας από τη μητέρα του σαν άλλος Αχιλλέας. Αυτός δεν είχε μάνα. Η μόνη μάνα του ήταν η ζωή. Η ζωή τον δίδαξε πώς να περπατά. Κι ήταν σκληρή μαζί του.

Δεν ήταν βασιλιάς τρανός και πολυμήχανος σαν τον Οδυσσέα. Εκείνος ήταν γεμάτος αδυναμίες. Θνητός σαν το θάνατο και υλικός σαν το χώμα. Το μόνο που μοιραζόταν μαζί του ήταν ο νόστος. Αυτή η δίψα να φτάσει στη λύτρωση. Αυτή κρατούσε μέσα του μια άσβεστη φλόγα που τον έσωζε κάθε φορά που έπεφτε στα βάραθρα της ύπαρξης του.

Αυτή ήταν η αθανασία του. Με ματωμένα τα χέρια από τα κομμάτια της καρδιάς του, δακρυσμένα τα μάτια να αντικατοπτρίζουν την ομίχλη της ψυχής του, εκείνος στεκόταν ξανά στα πόδια του και προχωρούσε. Αυτή η δύναμη να κοιτά μπροστά πάση θυσία. Και καθώς προχωρούσε κι απομακρυνόταν από τις σκιές του, οι πληγές του θεραπεύονταν κι ένα ανίκητο φως ανάβλυζε από τις ουλές που έκλειναν.

Κάποιος θα τον έλεγε ημίθεο σαν τον Ηρακλή που έβγαινε άτρωτος από όποιο άθλο. Ήταν ημίθεος, μα όχι με την αρχαία έννοια του όρου. Ήταν δισυπόστατος. Κορμί σάρκινο, αδύναμο και φθαρτό με μια ψυχή θεϊκή, άυλη και αιθέρια. Πώς κάτι άυλο κατοικούσε μέσα σε κάτι υλικό αλήθεια; Μια απάντηση που έψαχνε για χρόνια να βρει.

Μα την απάντηση έμελλε να του τη δώσει η ζωή κατά το τέλος του βίου του. Τότε που γερασμένος πια έγερνε κάθε βράδυ στο προσκέφαλο του κρεβατιού του, προσμένοντας το θάνατο σαν φίλο κι όχι σαν εχθρό. Όταν ο άνθρωπος φιλιώσει με το θάνατο, νικά το φόβο.

Έτσι άφοβος, έμοιαζε λίγο με τον Θησέα που φόρεσε μαύρα πανιά στη νίκη του. Δεν συλλογιζόταν το πένθος γιατί γι’ αυτόν δεν υπήρχε. Για να πενθήσεις πρέπει να έχεις κάτι να χάσεις. Εκείνος δεν είχε τίποτα πια. Μόνο κέρδος είχε να αποκομίσει.

Κι όταν ο αιώνιος ύπνος τον αγκάλιασε και η ύλη του έδυε στην τελευταία του ανάσα, πήρε την απάντηση του.

Όσο η σάρκα φθίνει, τόσο η ψυχή ανυψώνεται. Μόνο αντίστροφα οι αντίθετες φύσεις μπορούν να συνυπάρξουν. Μα το κοινό ταξίδι τους δεν το ορίζει παρά η μοίρα που τις ένωσε.

Κι η μοίρα απόψε χώρισε τις φύσεις του κι έμεινε ανάλαφρος να ταξιδεύει προς την αθανασία της Ιθάκης. Αυτός ήταν ο Ήρωας.

Ο κάθε σύγχρονος ήρωας που, μέσα στην τραγωδία της ζωής, ορθώνει το ανάστημα και βροντοφωνάζει πως η εξ ορισμού φύση του δεν είναι γόνος δικός της.

Μαυροφορεμένη, κίνησε το πρωί. Τα χέρια της παγωμένα από το κρύο. Το κεφάλι σκυφτό και στο βλέμμα της σκοτάδι. Τα πόδια της σχεδόν σέρνονταν. Το σώμα της γερμένο εμπρός, όπως του σκλάβου που τον σέρνουν στη δουλειά. Ένας άνεμος φύσηξε δυνατά και την έσπρωξε προς τα πίσω. Παραπάτησε. Αυτή η μικρή ήττα απέναντι στον άνεμο την πείσμωσε. Όρθωσε το ανάστημα της, κράτησε την κάπα της σφιχτά με το χέρι στο λαιμό και προχώρησε.

Βρήκε το κουράγιο να φτάσει ως την πόρτα. Όταν πέρασε την πύλη είχε πια συννεφιάσει. Δεξιά κι αριστερά στο διάδρομο, τα καντηλάκια έφεγγαν σαν ευχές για τις ψυχές που χάθηκαν. Το βλέμμα της σταθερό χάραζε την πορεία. Μόλις έφτασε, κοίταξε τη φωτογραφία που δέσποζε στο μνήμα. Χαμήλωσε τα βουρκωμένα μάτια της και τα δάκρυα χάραξαν τον δρόμο για την ψυχή της. "Πόσο μαύρο θα φορέσεις ακόμα καρδιά μου για να βρεις το φως;" αναλογίστηκε.

Ήταν ο τέταρτος θάνατος που έζησε μέσα σε ένα χρόνο. Ο πατέρας της, η αδερφή της, η μάνα της... Λύγισε. Πόνεσε. Φώναξε. Μα ο τέταρτος θάνατος στράγγιξε τη ζωή από μέσα της. "Γιατί να ζει μια μάνα μετά το θάνατο του παιδιού της;" το ερώτημα που τη βασάνιζε τις νύχτες ήρθε ξανά στο μυαλό της.

Μια γυναίκα, μαυροφορεμένη κι εκείνη, πλησίασε κι έκοψε τον ειρμό της σκέψης της. "Το παιδί σου;" "Το παιδί μου." είπε με ένα λυγμό γαντζωμένο στα χείλη της. "Η ευχή της μάνας σ' ακολουθεί και μετά θάνατον." Δεν πρόλαβε να τη ρωτήσει τι εννοούσε. Δεν τη ρώτησε καν ποιά ήταν. Αν είχε χάσει κι εκείνη παιδί. Τα λόγια της γυναίκας ήχησαν σαν καμπάνα μέσα στην καρδιά της. Κι αυτός ο απόηχος την τάραξε. Σαν να τη ζέστανε λίγο να ξεμουδιάσει από τον πολύ πόνο.

Πώς λίγες λέξεις μπορούν να σηκώσουν έναν σταυρό; Αυτό είχε κάνει εκείνη η γυναίκα. Μάνα δε σε κάνει η ζωή του παιδιού σου. Μάνα σε κάνει η ατέρμονη αγάπη και φροντίδα σου γι' αυτό. Η μάνα δεν παύει να αγαπά. Η μάνα δεν παύει να φροντίζει. Κι αν παύει η αγκαλιά κι αν παύει το χάδι, υπάρχει η ευχή. Και με την ευχή της μάνας, η ψυχή του παιδιού μπορεί να φτάσει μέχρι τον παράδεισο.

Όταν χάνεις μια μάχη, δε σημαίνει ότι έχασες και τον πόλεμο. Ο πόλεμος δεν τελειώνει με ένα λάθος που κάναμε. Ένα λάθος δεν φέρνει την ήττα. Ηττάται οποίος σταματήσει να προχωρά κι όποιος πάψει να μαθαίνει. Η μοιρολατρία ποτέ δεν ήταν απάντηση στα προβλήματα, διότι το να αφεθείς στα χέρια κάποιου άλλου, ακόμα κι αν αυτός είναι η μοίρα σου, μόνο ευθυνοφοβία γεννά.

Κάθε λάθος μας και ένα σκαλοπάτι. Η σκάλα της ζωής δε χτίζεται μόνο από τα σωστά που κάνουμε, μα κι από τις επιλογές που τολμήσαμε μα βγήκαν λανθασμένες. Κι αυτές μας τιμούν περισσότερο, γιατί αυτές δείχνουν το ποιόν του χαρακτήρα μας. Αυτές μας οδηγούν στην αυτογνωσία.

Ένας καλός στρατηγός, όπως και ένας καλός ηγέτης δεν είναι αυτός που δε χάνει μάχες. Είναι αυτός που γνωρίζει πώς να γυρίζει το αποτέλεσμα προς όφελος του στρατεύματος του. Το στράτευμα κάθε ανθρώπου είναι η καρδιά, η ψυχή, το μυαλό, τα αισθήματα και τα συναισθήματα του. Μονίμως σε πόλεμο με την ύλη και τους ανθρώπους γύρω τους για το ποιός θα επικρατήσει.

Έχει αλήθεια σημασία ποιός θα επικρατήσει; Ποιός από όλους μπορεί να μας αποκλείσει το ενδεχόμενο του λάθους; Η απάντηση είναι φυσικά κανείς. Ισορροπία χρειάζεται η ζωή. Ένα συνονθύλευμα αυτών των στοιχείων σε αρμονική συνύπαρξη. Αυτό είναι το ζητούμενο ακόμα κι αν ο άνθρωπος αδυνατεί να το δει.

Κι αν δεν έχει σημασία το ποιός θα νικήσει και αν πάντα έχεις να μάθεις κάτι από αυτό που θα βγει, νικάς τον πόλεμο. Κι ας χάνεις μάχες. Ο πόνος των μαχών σε κάνει πιο δυνατό και πιο ευέλικτο στα νέα δεδομένα.

Ένας διαρκής πόλεμος είναι η ζωή, μόνο γι’ αυτούς που φέρουν τον πόλεμο μέσα τους. Αν μαχόμαστε τον ίδιο μας τον εαυτό, στερώντας μας την ελευθερία των επιλογών μέσα από «πρέπει» και «δε βαριέσαι», δε θα φτάσουμε ποτέ σε αυτό που θέλουμε, πόσο μάλλον σε αυτό που αξίζουμε. Και όλοι αξίζουμε μια νίκη, η οποία δεν είναι άλλη από την πολυπόθητη ευτυχία των στιγμών.

Για να επικρατήσει λοιπόν ειρήνη μέσα μας, στόχος μας είναι μη φοβόμαστε τον πόλεμο. Να μην βλέπουμε πόλεμο. Ο ηγέτης που δε σκιάζεται, έχει ανοιχτά μάτια, γερή καρδιά, και οξύ νου. Τολμά και νικά γιατί έχει νικήσει πρώτα τον Εφιάλτη μέσα του. Έχει νικήσει τον φόβο.

Μάχες χαμένες είναι οι εμπειρίες που αφήνουμε να επαναλαμβάνονται χωρίς να αποκομίζουμε αυτό που έχουν να μας διδάξουν. Μάχες κερδισμένες, αυτές που ακόμα κι αν λαβωθήκαμε, δεν αφήσαμε να κόψουν την πορεία μας προς τη νίκη. Το ζητούμενο; Με αρμονία και ισορροπία, ο πόνος να γίνεται μάθημα και το χαμόγελο τρόπος ζωής.

Είμαι μια γυναίκα με μικρότητες
που κρύβει μέσα της ένα μεγαλείο.
Είμαι μια γυναίκα αναθρεμμένη με ηθική
που της στερεί την ανάδειξη του ήθους.
Είμαι μια γυναίκα μεγαλωμένη σε μια κοινωνία
που όσο πιο ανεξάρτητη γίνεται μια γυναίκα
τόσο σκλαβώνει την ψυχή και το συναίσθημα της.
Είμαι μια γυναίκα που διψά για αγάπη,
αλλά αναλώνεται στους ρηχούς και μάταιους έρωτες.
Είμαι μια Παναγιά
που δεν μπορεί να πείσει τον εαυτό της
ότι δεν είναι Εύα.

Η τόλμη είναι αρετή των συνετών ανθρώπων. Δεν είναι παρόρμηση. Είναι δύναμη που συνεπάγεται την επιλογή του να αναλάβεις την ευθύνη των πράξεών σου.

Όταν τολμάς, δεν οδεύεις προς το λάθος, ούτε αυτό που θεωρείς εσύ σωστό. Οδεύεις προς αυτό που νιώθεις. Κι αυτό πάντα έχει κάτι θετικό να φέρει. Γιατί στην ουσία, δεν είμαστε τα λάθη μας, αλλά το πώς επιλέγουμε να τα διαχειριστούμε. Κι όταν τολμάς, ακόμα κι αν δεν επιτυχείς το στόχο, σημασία έχει να γνωρίζεις πώς να διαχειριστείς την ήττα σου. Αυτή η γνώση διώχνει κάθε φόβο ή δισταγμό. Πως ό,τι κι αν έρθει θα το αντιμετωπίσεις.

Αυτή είναι η δύναμη των τολμηρών ανθρώπων. Να γνωρίζουν πως πέφτοντας και στον γκρεμό ακόμη, εκείνοι θα σταθούν όρθιοι. Κι η τόλμη πάντα ανταμείβεται. Ακόμα κι αν ένα κομμάτι της φέρει καταστροφή, το αποτέλεσμα θα είναι ελευθερία.

Ελεύθερος είναι ο άνθρωπος που ξέρει τι θέλει και το διεκδικεί, χωρίς να χάνει το σεβασμό και την ανθρωπιά του. Κάνει το ταξίδι του και κάπου εκεί στο τέλος, κοντά στον προορισμό του, βρίσκει τον θησαυρό που χρόνια έψαχνε. Κι αυτός δεν είναι άλλος από μια καθαρή εικόνα στον καθρέφτη της ψυχής του.

Αν επέλεξα να είσαι όλα αυτά που για μένα σημαίνει η αγάπη,
τότε ακόμα κι ο πόνος που θα με κεράσεις θα γίνει βάλσαμο.
Γιατί για να σε θέλει η ψυχή μου και να γεμίζει από την αγάπη σου,
σημαίνει πως ό,τι κι αν κάνεις που να με πληγώσει, θα είναι άθελά σου.
Έχω, λοιπόν, μέσα μου κρυμμένη πάντα μια συγχώρεση για σένα.
Όπως ξέρω ότι έχεις κι εσύ για μένα μία φυλαγμένη.
Γιατί πιο πολύ από όλα μετράει η πρόθεση στον άνθρωπο.
Όποιος πληγώνει σκόπιμα δεν ξέρει ν’ αγαπά.
Μα όποιος ξέρει ν’ αγαπά, γνωρίζει πως και να πληγώσει άθελά του,
θα έχει το γιατρικό της αγάπης του για να γιατρέψει την πληγή.
Πλάσμα των αντιθέσεων είναι ο άνθρωπος.
Αν είναι λοιπόν να γευτώ την ευτυχία και τον πόνο από το ίδιο πρόσωπο,
δε θέλω να είναι από κάποιον που θα γκρεμίζει την ευτυχία μου συνεχώς για να την κάνει πόνο.
Προτιμώ να τα γευτώ από εκείνον που θα παλεύει συνεχώς,
τον όποιο πόνο μου να τον μετουσιώνει σε ευτυχία.
Αυτό είναι αγάπη.
Ακόμα και τον πόνο που ο ίδιος προκάλεσες,
να έχεις τη δύναμη να τον κάνεις χαμόγελο στα χείλη του άλλου.

Είναι αυτοί οι έρωτες που μένουν ανεκπλήρωτοι, γιατί ποτέ δεν ήταν η μοίρα τους να φέρουν το «μαζί» ως αίσιο τέλος. Είτε ήταν μονομερείς, είτε από απόσταση, είτε απαγορευμένοι. Για λόγους κοινωνικούς, ηθικούς, συναισθηματικούς, υλικούς.

Στους μονομερείς, ο ένας κρατά τον έρωτα του κρυφό γιατί δεν τολμά να αποκαλύψει στον σημαντικό άλλο που έχει απέναντι του, πως αυτό που επιθυμεί η καρδιά και το κορμί του είναι κάτι παραπάνω από φιλία. Ότι έχει μια φλόγα που σιγοκαίει με την προσμονή της ανταπόκρισης κάθε εικόνα και κάθε όμορφη στιγμή που μοιράζονται. Σε αυτές τις περιπτώσεις, όταν ο ερωτευμένος έχει αποκλείσει τη θετική απόκριση που επιθυμεί, η αγάπη του για τον άλλον άνθρωπο τον οδηγεί στη φιλία, ως το μόνο μέσο να τον κρατήσει στη ζωή του. Η φιλία δένει ψυχές κι αυτό φαντάζει άκρως προτιμότερο από την απώλεια.

Στους έρωτες από απόσταση, αυτούς που δεν πρόλαβαν να πάρουν σάρκα και οστά, λείπει η οικειότητα. Η αίσθηση του αγγίγματος, η ζεστασιά της αγκαλιάς και η θέρμη ενός φιλιού. Τι κι αν προσέγγισαν οι καρδιές, τι κι αν μοιράστηκαν τα συναισθήματα κι έγιναν αμοιβαία. Το εμπόδιο που άφησε αυτόν τον έρωτα ανεκπλήρωτο ήταν πιο δυνατό από την αγάπη. Αποφάσισαν, λοιπόν, να μείνουν φίλοι που θα μοιράζονται λέξεις για να γιατρέψουν, να βοηθήσουν, να νιώσουν, να μοιραστούν. Όσο οι λέξεις αυτές χορταίνουν την καρδιά, θα διαρκέσει κι η φιλία αυτή. Μα ένα ζωντανό άγγιγμα ενός τρίτου είναι ικανό σταδιακά να τη σβήσει.

Οι απαγορευμένοι έρωτες είναι πληγές. Έρωτες που αν εκπληρωθούν θα φέρουν την καταστροφή σε οικογένειες ολόκληρες. Γιατί δεν είχαν την τύχη να έρθουν στον σωστό χρόνο. Απαιτούν από τους ήρωες τους να κάνουν μεγάλες θυσίες για να γίνουν σχέσεις. Οι δεσμοί αίματος είναι που πονούν περισσότερο εκεί. Παιδιά που θα χωριστούν από τους γονείς μιας κατά τα άλλα φυσιολογικής οικογένειας, αδέρφια που θα πληγωθούν από τον έρωτα προς το ίδιο πρόσωπο. Θέλει μεγάλη τόλμη να τα διαλύσεις όλα για έναν έρωτα. Μα θέλει μεγαλύτερη δύναμη να τον κάνεις φιλία για να απολαμβάνεις την αγάπη του, χωρίς να πληγώσεις τους ανθρώπους που δεν έφταιξαν για τη φλόγα που καίει μέσα σου.

Πολλοί θα πουν πως είναι δειλία να αφήνεις έναν έρωτα ανεκπλήρωτο. Αν όμως γνωρίσεις τη δύναμη της αγάπης, θα καταλάβεις πως η αξιοπρέπεια του να αναλαμβάνεις την ευθύνη σου είναι μεγαλύτερη αρετή από το να ζήσεις απλά τον έρωτα σου. Η καρδιά δεν είναι αλάθητη εξάλλου. Πολλά τα παραδείγματα παθιασμένων ερωτών που κατέληξαν άδοξα.

Τίποτα στη ζωή δεν είναι τυχαίο και οι ανεκπλήρωτοι έρωτες έχουν πάντα κάτι να μας διδάξουν, αρκεί να μην επιτρέψουμε να μας καταβάλουν. Το κυριότερο μάθημα είναι πως η ζωή είναι μεγαλύτερη από τον έρωτα. Αν ο έρωτας είναι υποκειμενικός, η ζωή δεν είναι. Γιατί η ζωή είναι αγάπη.