Να μεγαλώνεις σαν το παλιό κρασί.
Να κρατάς το απόσταγμα των ζυμώσεων
που σε έκαναν αυτό που είσαι.
Η υπομονή πάντα ανταμείβεται,
αν στη διάρκειά της εξελίσσεσαι.

Το άρωμα σου να αναδύει τη δύναμη
και την προσωπικότητά σου.
Το χρώμα σου να προκαλεί τον σεβασμό
όσων γνωρίζουν να εκτιμήσουν το βαθύ του,
επειδή κατανοούν πόσο σκοτάδι δέχτηκες για να το αποκτήσεις.

Η γεύση σου να γίνεται φιλί γλυκό κι αξέχαστο
γι’ αυτόν που είχε την υπομονή να στέκει πλάι σου
και να σε βλέπει να ωριμάζεις.

Γίνε κρασί και βάλε πνεύμα στον οίνο σου
για να γλεντούν όσοι σε αγαπούν
κι όσοι χαμογελούν με την καρδιά τους σαν σε βλέπουν.
Δώσε κέφι και σύρε το χορό της ζωής
μακριά από την απογοήτευση και τη μιζέρια.

Γίνε κρασί και να μεθάς
όσους σε πολιορκούν μ’ ανειλικρίνεια,
μήπως και μες στη ζάλη τους
σταθούν αντίκρυ στη συνείδησή τους.

Μην επιτρέπεις να μπαίνουν μέσα σου πράγματα ανενόχλητα.
Καπνός γίνονται που σου θολώνει τα σωθικά.
Άντε μετά, μες στην ομίχλη, να σκεφτείς και να νιώσεις καθαρά.
Μένεις μ’ ένα κουβάρι λόγια και εικόνες,
να προσπαθείς σαν άλλος Θησέας να βρεις την άκρη του νήματος.
Γίνονται οι σκέψεις λαβύρινθος που σε ταλαιπωρεί
και τα συναισθήματα αγρίμια, έτοιμα να κατασπαράξουν όποιον τ’ αγγίξει.
Μονάχα ένα λευκό τριαντάφυλλο, κάπου στο βάθος,
προσπαθώντας να σ’ αφυπνίσει,
ανθίζει ματώνοντας για να φωνάξει από πόνο την ευωδία του.
 

Οι μεγαλύτερες ανασφάλειες του ανθρώπου προέρχονται από την έλλειψη της απαραίτητης προσοχής κατά την παιδική του ηλικία. Εκείνη την τρυφερή ηλικία όπου όλα μοιάζουν πρωτόγνωρα και η ανάγκη να τα μοιραστεί με τα πιο κοντινά του πρόσωπα είναι πρωταρχική.

Η ματαίωση της ανάγκης αυτής, όπως και οποιασδήποτε ανάγκης ενός παιδιού, έχει συνέπειες. Η πρώτη σκέψη που έρχεται στο  ανώριμο για ορθή κρίση μυαλό του είναι πως είναι ανεπαρκές. Πως κάτι άλλο είναι πολύ πιο σημαντικό για τους γονείς του από τις κατακτήσεις, τις ανακαλύψεις ή τις προόδους του.

Όπως κάθε άνθρωπος που παραμελείται από τα αγαπημένα του πρόσωπα, το παιδί βιώνει τη συναισθηματική απογοήτευση. Θεωρεί, μάλιστα, ότι το ίδιο είναι υπεύθυνο, καθώς η στάση των γύρω του δείχνει πως δεν πληροί τις προϋποθέσεις για να αξίζει την πολυπόθητη προσοχή τους.

Ως ενήλικας, το παιδί αυτό έχει δυο επιλογές ανάλογα με την ιδιοσυγκρασία του. Ή θα κλειστεί στον εαυτό του, υποτιμώντας τον, ή θα αναπτύξει την άμυνα της επίδειξης των δυνατών του σημείων, υπερτιμώντας τα.

Στην πρώτη περίπτωση, το βασικό κριτήριο στις σχέσεις γίνεται η επιλογή ανθρώπων που θεωρούμε πως μπορούν να μας δώσουν αυτά που μας λείπουν. Η απαίτηση, το παράπονο ή η πλήρης υποταγή είναι τα μέσα που χρησιμοποιούμε συνήθως για να γεμίσουμε το κενό μας.

Στη δεύτερη περίπτωση, υπάρχει η τάση για υπερίσχυση πάνω σε ανθρώπους, προκειμένου να μειωθεί το αίσθημα ανεπάρκειας που έχει δημιουργηθεί. Ο κατά τα φαινόμενα δυναμισμός γίνεται εργαλείο ψαρέματος θαυμασμού που ικανοποιεί ψευδώς τον πληγωμένο εγωισμό.

Η εσωτερική ισορροπία είναι δύσκολο να επιτευχθεί, διότι το ανεξήγητο κενό που δημιουργήθηκε κατά την παιδική ηλικία, εκείνη η απουσία συναισθηματικής φροντίδας, κλόνισε τόσο τη ζυγαριά της αυτοπεποίθησής του παιδιού που δεν κατόρθωσε ποτέ να στεριώσει τον άξονά της.

Ως ενήλικες είναι αρκετά δύσκολο ν' αντιληφθούμε αυτά τα κενά, ώστε να μπορέσουμε να τα καλύψουμε. Χρειάζεται κόπος, θέληση και χρόνος. Ως γονείς, από την άλλη, έχουμε την ευκαιρία να μην τα δημιουργήσουμε στα παιδιά μας. Να μην κάνουμε αυτό που μας έκαναν.

Μεγαλώνοντας ένα παιδί αντιλαμβάνεσαι πιο εύκολα τα λάθη που έγιναν στη δική σου ανατροφή. Είναι επιλογή σου να έχεις τα μάτια και την καρδιά ανοιχτά  για να τα παρατηρήσεις και μέσα από το ταξίδι της αυτογνωσίας να τα διορθώσεις στον εαυτό σου. Όμως είναι υποχρέωσή σου να φροντίσεις ώστε να μην τα επαναλάβεις στο δικό σου παιδί.

Κανένας γονιός δεν είναι αλάθητος, αλλά το να μεταφέρεις τα ίδια λάθη από γενιά σε γενιά, είναι μια κληρονομιά αχρείαστη κι ανώφελη.

Άκου, λοιπόν, το παιδί σου όταν θέλει κάτι να σου πει, ακόμα κι αν σου φαίνεται ασήμαντο ή αν πνίγεσαι στη δουλειά. Ένα λεπτό ειλικρινούς προσοχής σου τώρα, αποτρέπει δεκάδες δυστυχισμένες στιγμές του στο μέλλον. Εξάλλου, τίποτα δεν είναι πιο σημαντικό από την υγεία. Από την ψυχική υγεία του παιδιού σου.

Μην αφήνεις άλυτα πράγματα μέσα σου.
Υφαίνεις άθελά σου το Γόρδιο δεσμό σου.
Κάποια στιγμή θα αναγκαστείς να τον κόψεις
για να μη γίνει θηλιά γύρω από το λαιμό σου.
Ξέρεις, εκείνο τον κόμπο στο λαιμό που κρατά πάντα ένα λυγμό πνιγμένο.
Ένα δάκρυ της καρδιάς που ποτέ δεν κύλησε.
Δεν χρειάζεσαι κανένα δέσιμο μέσα σου.
Κανένα καράβι δεν ταξίδεψε δεμένο στην προβλήτα.
Γιατί να στερήσεις από τον εαυτό σου το ταξίδι της ζωής;
Ένα είναι.
Κι αν το χάσεις μένοντας στάσιμος,
γεμάτος βαρίδια να σε κρατούν πίσω,
τότε θα έχεις χάσει τον εαυτό σου.
Αυτόν τον μόνο σύντροφο που σου εμπιστεύτηκε τη ζωή του να τη ζήσεις.

Ποτέ η αγκαλιά σου να μη μένει αδειανή,
όταν εκείνος που την έχει μεγαλύτερη ανάγκη είναι ο εαυτός σου.
Σπίτι είναι η αγκαλιά και εσύ ο κύριος κάτοικός της.
Μην αγκαλιάζεις τον εαυτό σου μόνο για να σκεπάσεις τη θλίψη του.
Στέγασε το χαμόγελο και τη χαρά του.
Αν μάθεις να αγκαλιάζεις εσένα κάθε στιγμή, ευχάριστη ή δυσάρεστη,
η αγκαλιά σου θα γίνει βάλσαμο και για οποίον τη μοιραστεί μαζί σου.

Όταν η σιωπή δείχνει αδιέξοδο και φωνάζει βοήθεια...
Μην τρομάξεις.
Κι αν σε ρωτήσουν «τι έχεις;»
απάντησε «Πού να σου λέω τώρα...»
Δεν έχει σημασία αν όντως θα τους πεις.
Θα βοηθηθείς όμως εσύ στο να βρεις την άκρη του νήματος.
Μην απελπιστείς.
Μπόρα είναι και θα περάσει.
Δώσε χρόνο στον εαυτό σου.
Κάνε επανάσταση στις σκέψεις σου
και χάρισε τους κάτι χαρούμενο ή έστω διαφορετικό.
Μην αφήνεις ένα «τίποτα» να σου κλείνει το στόμα βίαια
και να φυλακίζει μέσα στα τείχη του μυαλού σου τον χείμαρρο που σε πνίγει.
Ένα «τίποτα» δεν αξίζει τη θλίψη σου.

Σκαρφαλώνεις με κόπο έχοντας την ηδονή της κορύφωσης
να σου σιγοκαίει το μυαλό.
Καταραμένο το πάθος σε αιώνια ένωση με την πτώση
αμέσως μετά την κατάκτηση.
Μένεις να βιώνεις τη ζωή και το θάνατο
σε μια συνεχή μαρτυρική εναλλαγή.
Μα όσο πρόσκαιρη είναι η αίσθηση της νίκης,
άλλο τόσο εφήμερη είναι και η πτώση.

"Τίποτα δε μας ανήκει σε αυτή τη ζωή πέρα από το σαρκίο μας".
Πόσο λανθασμένη οπτική!
Με τη σάρκα δεν εξελίσσεσαι.
Δεν αγαπάς.
Μόνο η ψυχή μας ανήκει
κι ό,τι της φορτώσουμε στο δισάκι της.

Μην κυνηγάς, λοιπόν, το πάθος.
Θα έρθει αναπόφευκτα όπως η καταιγίδα το χειμώνα.
Θα σε ξεπλύνει ή θα σε λερώσει
ανάλογα με τι ένδυμα θα το χρεώσεις.
Της αμαρτίας ή του έρωτα;
Της λάσπης ή του ανθώνα;

Όπως και να 'χει θα φύγει
και το τίμημα του θα το πληρώσεις ή θα το απολαύσεις.
Μην παρασυρθείς όμως από τη λάβα του
και πλέξεις παραμύθια που δε θα τηρήσεις.
Δεν είναι τίμιο.
Για σένα τον ίδιο πρώτα - πρώτα.

Ποτέ μη λες "ποτέ" και "για πάντα".
Μην ορίζεις το μέλλον με λόγια.
Η ζωή είναι πιο δυνατή από τις υποσχέσεις.
Μόνο η πράξη είναι πιο δυνατή από τη ζωή.
Σαν θάλασσα σκαλίζει το βράχο της
κι αν είσαι καλλιτέχνης στις πράξεις σου,
όπου περνάς θα σκορπίζεις αγάλματα να ομορφαίνει ο κόσμος.

Βάρος μη γίνεις κανενός.
Ούτε υποχείριο.
Όταν άλλος επιλέγει για σένα
κι εσύ απλά αφήνεσαι, δε δίνεσαι.
Ξοδεύεσαι.
Κανείς δεν μπορεί να πραγματοποιήσει τα όνειρά σου,
αν δεν παλέψεις ο ίδιος γι' αυτά.
Κανείς δεν μπορεί να καλύψει την ανάγκη της καρδιάς σου,
αν δεν την έχεις εξερευνήσει εσύ.
Τα όνειρά σου είναι τα παιδιά που δε γέννησες ακόμα.
Πρέπει να τα προστατεύσεις σαν υπεύθυνος γονιός
για να έχεις την ευκαιρία να τα δεις να μεγαλώνουν.
Αν περιμένεις από άλλους να το κάνουν, στείρος θα μείνεις.
Ένας άνθρωπος άβουλος πάντα έρχεται αντιμέτωπος
με όσα δεν ανέλαβε για τον εαυτό του τον ίδιο.
Μην αφήνεις την ευθύνη της ζωής σου
σε ξένα χέρια. Δε θα σε γλιτώσει από κάτι.
Το μόνο που θα μείνει στον απολογισμό σου
θα είναι ο νόστος της επιλογής εκείνων
για τα οποία διψούσε η ψυχή σου.

Μην αναλώνεσαι σε «θέλω» που δεν έχουν σκοπό να σε πάνε ένα βήμα πιο πέρα. Χάνεις το νόημα προσπαθώντας να τροφοδοτείς αυτά που νομίζεις πως επιθυμεί η καρδιά σου. Η αμοιβαιότητα είναι που ντύνει με αλήθεια την επιθυμία. Αλλιώς μένει μια ανάγκη ανάπηρη, χωρίς ανταπόκριση.

Μα κι αυτή να υπάρξει, θέλει ειλικρίνεια. Αυταπάτες που σε θρέφουν δηλητήριο είναι όσοι προσποιούνται συναισθήματα που δε νιώθουν για σένα. Στις γωνιές του κόσμου, πολλοί είναι εκείνοι που θα προθυμοποιηθούν να σε νιώσουν, να σ' αγκαλιάσουν, να σ' αγαπήσουν χωρίς όμως να έχουν αγαπήσει τον ίδιο τους τον εαυτό. Κοίταξέ τους. Δεν τους νοιάζει. Προχωράνε κι ας είναι κενοί μέσα τους. Ποντάρουν κι ας νομίζουν ότι ξέρουν τι θέλουν. Κερδισμένοι βγαίνουν γιατί πάντα εκείνοι θα «έχουν δίκιο». Μα είναι κέρδος αλήθεια αυτό; Να νομίζεις πως νιώθεις; Να πείθεσαι πως ζεις;

Μη θελήσεις να τους μοιάσεις. Είσαι από άλλη στόφα εσύ. Η δική σου καρδιά θα σιγοκαίει στο καζάνι του φαίνεσθαι, ώσπου να πάψει να πιστεύει στην ουσία της. Σταμάτα, λοιπόν, να παζαρεύεις την αξία σου σε αγορές φθηνών συναισθημάτων. Τα αληθινά αισθήματα είναι αμοιβαία και ανεκτίμητα.

Είναι κοινή αντίληψη και παραδοχή πως τα έργα μετρούν περισσότερο από τα λόγια. Στην καθημερινή ζωή, διαπιστώνουμε ότι είναι κυρίως τα έργα, είτε τα δικά μας, είτε των άλλων, που επηρεάζουν την πραγματικότητά μας. Μέσα από τις πράξεις μας πραγματοποιούμε τις επιθυμίες, τα όνειρα, τις υποχρεώσεις μας, ενώ τα λόγια συχνά «τα παίρνει ο αέρας».

Η πράξη διδάσκει μεγαλύτερα και πιο αφομοιώσιμα μαθήματα από τη θεωρία. Βιώνουμε καταστάσεις κι αποκτούμε κριτήρια για να διαχωρίζουμε το ορθό από το λανθασμένο και το άξιο από το επιβλαβές. Ο τρόπος που πράττουμε και ο τρόπος που συμπεριφερόμαστε, εν τέλει, διαμορφώνουν τον χαρακτήρα μας.

Πόσες φορές, όμως, μια κουβέντα δε στάθηκε ικανή να μας πληγώσει ανεπανόρθωτα και να επηρεάσει τις πράξεις μας; «Η γλώσσα κόκκαλα δεν έχει και κόκκαλα τσακίζει» λέει η γνωστή παροιμία.

Τα λόγια είναι εκείνα που, χωρίς αυτό να είναι εμφανές, γίνονται πράξη μέσα στην καρδιά και το μυαλό μας. Προκαλούν πόνο και προβληματισμούς πολύ πιο εύκολα από τις πράξεις, γιατί οι λέξεις έχουν την ιδιότητα να ερμηνεύονται πιο ξεκάθαρα. Φυσικά, είναι δική μας επιλογή το κατά πόσον θα τις αφήσουμε να εισβάλουν στον εσωτερικό μας κόσμο και να μας επηρεάσουν, αφού τα λόγια των άλλων, εμείς τα κάνουμε πράξη μέσα μας.

Υπάρχει όμως και κάτι που λειτουργεί ως βάλσαμο για τον πόνο της καρδιάς και ως σωσίβιο για το ναυάγιο μυαλού στις σκέψεις του. Αυτό δεν είναι άλλο από τον καλό λόγο, που κάνει άμεσα πράξη την καλοσύνη αυτού που τον εκφέρει.

Ένας καλός λόγος σε αυτόν που τον έχει ανάγκη, αξίζει όσο μια καλή πράξη. Είναι εκείνο το «όλα καλά θα πάνε» που έχεις τόσο πολύ ανάγκη να ακούσεις στις δύσκολες στιγμές. Εκείνη η αναγνώριση που εκφράζεται μ’ ένα «πιστεύω σε σένα» και σου υπενθυμίζει πως έχεις κάνει πολύ δρόμο και προσπάθεια για να τα παρατήσεις τώρα. Ένα χτύπημα στην πλάτη να σου λέει παράλληλα «Σε καταλαβαίνω μα θα τα καταφέρεις» κι ένα πολυπόθητο «μπράβο» που έρχεται μόλις έχεις επιτύχει τον στόχο σου.

Ο κάλος λόγος, όταν έρχεται από την καρδιά, εμπεριέχει αγάπη. Οι καλές πράξεις ξεκινούν από την ανάγκη μας να δώσουμε αγάπη και καταλήγουν να ξυπνούν την αγάπη στον αποδέκτη τους. Το ίδιο συμβαίνει και με τον καλό λόγο.

Εξαιρετικά σημαντικός είναι επίσης ο συγχρονισμός. Ένας καλός λόγος τη στιγμή που ο άλλος τον έχει τη μεγαλύτερη ανάγκη, μπορεί να τον προφυλάξει από πράξεις απελπισίας κι εν γένει πράξεις για τις οποίες θα μετάνιωνε σ' όλη του τη ζωή. Μπορεί να σου ανοίξει τα μάτια, να σου δώσει την ώθηση να πάρεις την απόφαση να αλλάξεις τη ζωή σου που έχει βαλτώσει ή να σε σώσει ακόμα κι από την αυτοκτονία.

Γι’ αυτό, έχε την καρδιά και τα μάτια ανοιχτά κι αν δεις κάποιον να έχει ανάγκη έναν καλό λόγο, πρόσφερε τον ανιδιοτελώς. Είτε πρόκειται για δικό σου άνθρωπο, είτε για ξένο. Δεν κοστίζει τίποτα. Λίγη αγάπη μόνο. Θα δεις πως θα σου επιστραφεί άμεσα με το χαμόγελο του ανθρώπου απέναντί σου. Κάνε, λοιπόν, την αρχή μ’ εκείνον που έχει την περισσότερη ανάγκη να ακούσει έναν καλό λόγο από καρδιάς. Μην ψάξεις γύρω σου για να τον βρεις. Αρκεί μόνο να κοιτάξεις στον καθρέφτη.