Αν όλοι σου λένε το στραβό ως καλλιτεχνία,
μα εσύ βλέπεις το ίσιο ως αλήθεια.
Αν όλοι ψάχνουν το νόημα προς τα πάνω
κι εσύ το βρίσκεις μέσα σου.
Αν όλοι κοιτούν μπρος ή πίσω,
ενώ εσύ χτίζεις το τώρα.
Αν η ευαισθησία σου πληγώνεται από πράγματα
που για τους άλλους είναι "έλα μωρέ".
Αν μέσα σου ένα παιδί κρατά το κλειδί
των αξιών και του ήθους σου.
Αν νιώθεις πως δεν ανήκεις στον κόσμο που ζεις,
αλλά κι η εποχή που θα ταίριαζες δεν έχει έρθει ακόμα.

Αν νομίζεις πως βλέπεις τα πράγματα με άλλη οπτική,
μην προσπαθήσεις ν' αλλάξεις.
Απλά σκέψου πως φτάνουν μοναχά λίγοι τρελοί
για να φέρουν τα πάνω κάτω σ' αυτόν τον κόσμο.

Αναλώνεσαι.
Σκορπάς τα κομμάτια σου
πότε αλόγιστα, πότε από επιλογή.
Δίνεσαι για να καλύψεις τα κενά σου.
Δε χτίζεις σχέσεις
μήπως σ' εκμεταλλευτούν,
μήπως σε πληγώσουν.

Μα συνεχίζεις να πληγώνεσαι
από τα εφήμερα που επιδιώκεις,
ενώ η ψυχή σου λαχταρά τη δέσμευση. 
Την επαφή.
Όχι στο κορμί. 
Το χάδι της σάρκας,
σαν το κύμα της θάλασσας,
περνά, σαρώνει κι απομακρύνεται.
Εσύ αποζητάς το μόνιμο. 
Την τρυφερότητα
που θα σφαλίσει την πόρτα της καρδιά σου
και δε θα την αφήνει έρμαιο
σε κάθε βοριά
που θα την ανοιγοκλείνει με ορμή.

Δεν έψαξες όμως.
Κουράστηκες
και προτίμησες την ασφάλεια
του πρώτου τυχόντα,
που δεν ήταν άλλος από τον εγωισμό σου.
Σε δασκάλεψε καλά
να κοιτάς από εδώ και πέρα τον εαυτό σου. 
"Η αγάπη κι ο έρωτας
είναι για τους αδύναμους", σου είπε.
Τον πίστεψες και κλείστηκες. 
Για πρώτη φορά δεσμεύτηκες.
Να μην φροντίσεις πια κανέναν άλλον.
Όμως δεν είδες; Δεν κατάλαβες; Δεν ένιωσες;
Πως αντί ν' αγκαλιάσεις τον εαυτό σου
για να γιάνεις τις πληγές,
συμμάχησες με τον χειρότερο εχθρό σου;

Εαυτός κι εγωισμός.
Δύο έννοιες εκ διαμέτρου αντίθετες. 
Ο ένας τρέφεται και καλλιεργείται με αγάπη,
ο άλλος οδηγείται και συντηρείται από τη μοναξιά.
Εκείνη τη μοναξιά που απομυζά κάθε ίχνος
χαμόγελου, ζεστασιάς κι ευαισθησίας,
ώσπου να θανατώσει ό,τι καλό είχες ποτέ.
Ποιος θα προλάβει να τον διώξει
πριν απομείνεις ένα κουφάρι αδειανό;

"Αν τον σκοτώσω, θα χαθώ κι εγώ" μου είπες.
Ιδού! Το μεγαλύτερο ψέμα που σου πούλησε.
Δεν είσαι ο εγωισμός σου,
όπως ένα λουλούδι
δεν είναι το παράσιτο
που φύτρωσε στη ρίζα του.

Δε χρειάζονται δραστικά μέτρα.
Το κακό δεν ξεριζώνεται με κακό.
Αν το φωτίσεις με καλό
απλά μαραίνεται και φεύγει.
Τόσο απλά.

Σκέψου. 
Υπάρχει μεγαλύτερη απειλή για τον εγωισμό
από το ν' αγαπήσεις τον εαυτό σου;

Να ψάξεις να βρεις το ταλέντο σου.
Είναι το χάρισμα που σου δόθηκε για να πορευτείς στη ζωή.
Μην το αμελήσεις.
Είναι εξίσου σημαντικό με το να βρεις την αγάπη.
Αν το έχεις ήδη αναγνωρίσει, καλλιέργησε το.
Ταξίδεψε το.
Μάθε το και θα σε μάθεις.
Είναι ο καλύτερος σύντροφος στο μοναχικό ταξίδι της ψυχής.
Δεν υπάρχει πιο βαθιά δυστυχισμένος άνθρωπος
από αυτόν που χαράμισε το ταλέντο του.

Έμαθα να δίνομαι και σκορπίστηκα.
Έμαθα να σωπαίνω και φιμώθηκα.
Έμαθα ν' αφήνομαι και μ' εκμεταλλεύτηκαν.
Έμαθα να κλείνομαι κι έμεινα μόνη.
Έμαθα να κρίνω και κρίθηκα.

Όμως άλλαξα.

Έμαθα να δίνω κι έλαβα.
Έμαθα να μιλάω κι ακούστηκα.
Έμαθα να εμπιστεύομαι κι εκτιμήθηκα.
Έμαθα ν' ανοίγομαι και βρήκα φίλους.
Έμαθα ν' αγαπώ κι αγαπήθηκα.

Μην αφήνεσαι έρμαιο της σιωπής και της μοναξιάς.
Μόνο πόνο θα γευτείς, απ' αυτόν που μυρίζονται τα άγρια θηρία και ορμάνε.

Εμπιστεύσου τον εαυτό σου, μίλα και δώσε χωρίς να δίνεσαι.
Η αγάπη σου θα έλξει ανθρώπους που θα την αναγνωρίσουν
και θα τη δεχτούν γιατί την κρύβουν και οι ίδιοι μέσα τους,
ψάχνοντας ανθρώπους να τη διαθέσουν.

Μείνε μακριά από τα θηρία και βρες ανθρώπους.

Πρώτα από όλα μέσα σου.

Το βρέφος από την γέννηση του, με όποιες δεξιότητες έχει αναπτύξει κατά την κυοφορία, προσπαθεί να επικοινωνήσει με το περιβάλλον στο οποίο ξαφνικά καλείται να υπάρξει. Πρώτος κώδικας επικοινωνίας είναι το κλάμα, το οποίο όσο περνούν οι μήνες, αρχίζει να διαφοροποιείται για να δηλώσει τις υλικές ανάγκες του. Με τη σταδιακή ωρίμανση των φωνητικών χορδών και του εγκεφάλου, το βρέφος αρχίζει να ανακαλύπτει τη φωνή του, μέχρι να πει την πρώτη του πολυπόθητη για τα αυτιά λέξη. Από εκεί και πέρα, έχει έναν ολόκληρο κόσμο λέξεων και νοημάτων να ανακαλύψει, για να μπορέσει να εκφράσει και να μεταφέρει στο περιβάλλον του αυτά που αισθάνεται και χρειάζεται.

Αν ένας γονιός αναλογιστεί αυτήν την πορεία γλωσσικής ανάπτυξης του παιδιού του, θα καταλάβει πως όταν γίνεται γονιός, καλείται παράλληλα να μάθει μια ξένη γλώσσα, αυτήν του παιδιού του. Αν από νωρίς μπει στη διαδικασία να το παρατηρεί, με σκοπό να διακρίνει τις διαφοροποιήσεις στη φωνή, το κλάμα, τις κινήσεις, τις εκφράσεις του προσώπου του και δώσει στο παιδί να καταλάβει ότι το κατανοεί, θα δει πως, ως εκ θαύματος, θα έχει ένα παιδί πιο ήρεμο και χαρούμενο. Ποιός δε νιώθει ασφάλεια σε ένα περιβάλλον που τον καταλαβαίνουν;

Τροχοπέδη αποτελεί το γεγονός ότι οι περισσότεροι γονείς συχνά προβάλλουμε στο παιδί μας δικά μας στοιχεία, σε σημείο που να μη μένει ούτε χρόνος, αλλά ούτε χώρος στο μυαλό μας να κατανοήσουμε τι πραγματικά μας λέει. Αν το κρίνουμε εξ ιδίων και δεν το βλέπουμε ως μια ξεχωριστή προσωπικότητα, το παιδί πιθανότατα θα αποτύχει να επικοινωνήσει σαφώς και ειλικρινά αυτό που θέλει να πει, με αποτέλεσμα να καταφύγει σε συμπεριφορές που εν τέλει θα του προσκολλήσουν την ταμπέλα του «κακομαθημένου», «δύστροπου» ή «νευρικού».

Το ουσιαστικό ερώτημα όμως είναι “γιατί το παιδί φέρεται σαν κακομαθημένο, δύστροπο ή νευρικό;” Η απάντηση είναι απλά “διότι δεν το καταλαβαίνουν αλλιώς”. Είναι φυσιολογική αντίδραση, αν αναλογιστούμε πως κι εμείς όταν βρισκόμαστε σε ένα περιβάλλον που δε μας καταλαβαίνουν, πρέπει να σκαρφιστούμε άλλους τρόπους από την ομιλία για να μας προσέξουν ουσιαστικά. Η διαιώνιση του προβλήματος, δυστυχώς, καταλήγει στο να γίνει το παιδί όντως «κακομαθημένο», «δύστροπο» ή «νευρικό», γιατί πολύ απλά έτσι έμαθε.

Ακόμα κι αν ένα παιδί έχει εκ φύσεως τάση να κακομάθει εύκολα ή να γίνει ευερέθιστο, με ηρεμία, αγάπη και πολλή συζήτηση μπορεί να αποφευχθεί. Ο διάλογος είναι το ουσιαστικότερο μάθημα που μπορεί ένας γονιός να δώσει στο παιδί του. Όταν διδάσκεσαι πώς να μιλάς, μαθαίνεις παράλληλα πώς να ακούς, που είναι ο θεμέλιος λίθος για τις σχέσεις που δημιουργούμε με τους γύρω μας, αλλά και για την απόκτηση αυτογνωσίας. Είναι επομένως το πολυτιμότερο εφόδιο για την ανάπτυξη μιας υγιούς προσωπικότητας. Εκτός αυτού, η αποτελεσματική επίλυση των προβλημάτων διασφαλίζει μια ευχάριστη διάθεση που είναι απαραίτητη για μια αρμονική συμβίωση. Εξάλλου, δεν υπάρχει καλύτερο γιατρικό για έναν γονιό από το χαμόγελο του παιδιού του, και δεν υπάρχει μεγαλύτερη ανακούφιση και αίσθηση ασφάλειας για ένα παιδί από τη χαρά των γονιών του.

Δεν υπάρχουν λοιπόν «κακομαθημένα», «δύστροπα» ή «νευρικά» παιδιά, αλλά γονείς που, συνήθως από άγνοια ή φόρτο ευθυνών, δεν καταφέρνουν να μάθουν στο παιδί τους να «παίρνει από λόγια» από όταν αυτό είναι ακόμα μωρό. Αποτέλεσμα αυτού το μάλωμα, η τιμωρία, οι απειλές ή η αδιαφορία. Πρακτικές που αντί να θεραπεύουν, εδραιώνουν την αποτυχία του παιδιού να γίνει ένας λογικά φερόμενος άνθρωπος.

Πριν μαλώσουμε ένα παιδί, ας του τραβήξουμε την προσοχή από αυτό που πάει να κάνει ή ας του εξηγήσουμε γιατί δεν ήταν σωστό αυτό που έκανε. Αν πάλι δεν έχουμε την ηρεμία εκείνη τη στιγμή, ας πάρουμε μια βαθιά ανάσα, ας χαμογελάσουμε και ας το αναβάλλουμε για όταν θα έχουμε την απαραίτητη ψυχραιμία.

Πριν απ’ όλα αυτά, όμως, στον τελικό απολογισμό της ημέρας μας ας αναλογιστούμε. Μήπως φταίμε εμείς γι' αυτό που έκανε; Μήπως δεν καταλάβαμε τι ήθελε να μας πει και βρήκε άλλον τρόπο να περάσει το μήνυμά του; Ποιά ήταν η πραγματική ανάγκη που πήγε να καλύψει με αυτήν του την πράξη; Όπως και να ‘χει, ας μην το τιμωρήσουμε. Το σίγουρο είναι πως δεν είχε την πρόθεση να μας πληγώσει. Για να είμαστε ειλικρινείς, καμία τιμωρία δεν είναι αποτελεσματικότερη από το χαμόγελο κι η ασφάλεια της αγάπης διορθώνει όλα τα σφάλματα.

Οι ρυθμοί τρέχουν και μαζί τους κι εμείς. Μακριά από τη φύση, που αποτελεί κατεξοχήν πηγή ηρεμίας, καλούμαστε καθημερινά να αντιμετωπίσουμε πολύ περισσότερα προβλήματα από αυτά που το μυαλό μπορεί να διαχειριστεί με τους δικούς του ρυθμούς. Λόγω αυτής της ανασφάλειας, ο φόβος της αποτυχίας έχει εγκατασταθεί σε όλους τους τομείς της ζωής μας και μας υποτάσσει.

Το άγχος είναι φόβος. Ο φόβος της υπόθεσης για το μέλλον. Έχουμε γίνει σεναριογράφοι της ίδιας μας της ζωής, χωρίς όμως να κατανοούμε ότι το έργο μας γράφεται από αυτά που ζούμε κι όχι από αυτά που υποθέτουμε. Χάνουμε τον ειρμό της ζωής, ώσπου στο τέλος το μυαλό συνηθίζει και πείθεται πως δεν μπορεί να ζήσει χωρίς άγχος. Έτσι ολόκληρο το σώμα μπαίνει στη διαδικασία να εκτελεί τις λειτουργίες του υπό την επήρεια του. Με αυτόν τον τρόπο αντικαθιστούμε τον φυσιολογικό, βιολογικό μας ρυθμό με αυτόν που επιτάσσει η καθημερινότητά μας.

Οι τρόποι να απαλλαγούμε από το άγχος μοιάζουν συνήθως ανέφικτοι, κυρίως επειδή έχουμε πειστεί πως το έχουμε ανάγκη για να ζήσουμε. Αν όμως σταθούμε λίγο και δούμε τα πράγματα διαφορετικά, θα διαπιστώσουμε ότι είναι καθαρά θέμα νοοτροπίας που έχουμε υιοθετήσει. Και η αλλαγή νοοτροπίας είναι δύσκολη, όχι όμως ακατόρθωτη αν υπάρχει θέληση να την αλλάξουμε.

Πρώτο βήμα λοιπόν είναι να θέλουμε να απαλλαγούμε από το άγχος πραγματικά και όχι μόνο στα λόγια.

 Οι 5 παρακάτω τρόποι θα μας βοηθήσουν να επαναρρυθμίσουμε τον οργανισμό μας και το μυαλό μας, ώστε να πάψουν να λειτουργούν βάσει του άγχους.

1  Οι ανάσες

Οι βαθιές ανάσες σε τακτά χρονικά διαστήματα και κυρίως τη στιγμή που νιώθουμε ότι μας πιάνει άγχος, βοηθούν τον εγκέφαλο να ανακτήσει το οξυγόνο που χρειάζεται και να χαλαρώσει, καθώς και να αποβληθεί το σφίξιμο στο στήθος, που είναι το κύριο σύμπτωμα του κοινού άγχους.

2  Η αλλαγή περιβάλλοντος

Η αλλαγή περιβάλλοντος είναι σημαντική για να μπορέσουμε μέσα από την αλλαγή παραστάσεων να εστιάσουμε την προσοχή μας σε κάτι διαφορετικό από αυτό που μας προκαλεί το άγχος. Η καλύτερη λύση είναι σίγουρα μια βόλτα. Αν πιστεύουμε ότι αυτό δεν είναι εφικτό, έστω και η αλλαγή χώρου για πολύ σύντομο χρονικό διάστημα μπορεί να φέρει αποτελέσματα.

3  Η φυγή από τα προβλήματα

Σε συνδυασμό με την αλλαγή περιβάλλοντος υλικά, οφείλουμε να αλλάξουμε περιβάλλον και μέσα στο μυαλό μας. Έτσι το να βάλουμε στην άκρη για λίγο το πρόβλημα και να πάψουμε να το σκεφτόμαστε, θα μπορέσει να μας βοηθήσει ακόμα και να βρούμε αργότερα τη λύση, εφόσον θα προσφέρουμε στο μυαλό μας λίγη από την πολυπόθητη ξεκούραση. Ένα κλασικό παράδειγμα αυτού, είναι πως θυμόμαστε κάτι πιο εύκολα όταν σταματήσουμε να προσπαθούμε να το θυμηθούμε, ακριβώς επειδή αφήνουμε το μυαλό να το θυμηθεί χωρίς να του ασκούμε επιπλέον πίεση.

4  Οι θετικές σκέψεις

Η καλύτερη αλλαγή παραστάσεων για το μυαλό, αφού βάλει στην άκρη το πρόβλημα, είναι αναμφίβολα οι θετικές σκέψεις. Οι όμορφες εικόνες, οι ευχάριστες ενασχολήσεις ή ακόμα και οι μικρές απολαύσεις της καθημερινής ζωής μπορούν να βοηθήσουν το μυαλό να ανασυγκροτήσει τις δυνάμεις του. Για να πειστούμε για την ωφέλεια των θετικών σκέψεων, αρκεί να θυμηθούμε πόση σωματική και πνευματική ξεκούραση μας προσφέρουν οι διακοπές, όταν τις περνάμε σε όμορφα μέρη και με ανθρώπους που αγαπάμε.

5  Η αισιοδοξία

Ο απώτερος στόχος των παραπάνω και το καλύτερο αντίδοτο του άγχους είναι η αισιοδοξία. Αν σταματήσεις να φοβάσαι τι θα φέρει το μέλλον, έχοντας ως γνώμονα πως οτιδήποτε κι αν είναι θα το αντιμετωπίσεις με χαμόγελο ή αν μη τι άλλο θα έχεις τη δύναμη να σταθείς στα πόδια σου, σίγουρα ένα μεγάλο μέρος του άγχους σου θα σε αποχαιρετήσει για τα καλά.

Η ζωή είναι γεμάτη απρόοπτα. Είτε θετικά, είτε αρνητικά. Το σίγουρο είναι ότι το άγχος δεν είναι αποτελεσματική μέθοδος ελέγχου και μείωσης των αρνητικών. Αντίθετα, είναι ένας τρόπος να λιγοστέψουν και τα θετικά που υπάρχουν στη ζωή μας, όταν το άγχος γίνεται ο πρωταγωνιστής στη σκέψη μας.

Η υγεία είναι πολύτιμο αγαθό και ίσως αυτός ο λόγος είναι επαρκής για να πάρουμε την απόφαση να κάνουμε κάτι για τον σύγχρονο εθισμό μας, πριν εξελιχθεί σε κάτι παθολογικό. Υπάρχουν τρόποι αντιμετώπισης και απαλλαγής από το άγχος και στο χέρι μας είναι να τους εφαρμόσουμε με επιτυχία.

Κάποιος από παλιά τον εγκατέστησε μέσα σου.
Κρυφά.
Εσύ έπαιζες ανέμελος και παρατηρούσες τον κόσμο γύρω σου.
Τόσα πολλά καινούρια όμορφα πράγματα.
Μα για σένα και τα άσχημα καινούρια ήταν.
Γιατί ήσουν μικρός.
Δεν έπαιρνες τα πράγματα τόσο στα σοβαρά.
Πολλά ούτε καν που τα θυμάσαι.
Όμως αυτός ήρθε και φώλιασε στη μικρή καρδούλα σου.
Αυτή που χτυπούσε τόσο δυνατά όταν σε φόβιζε που νόμιζες ότι θα σπάσει.
Τα χρόνια πέρασαν.
Μεγάλωσες.
Κι αυτός μεγάλωσε μαζί σου.
Έγινε κομμάτι σου.
Έμεινε εκεί μες στα χωράφια της ψυχής σου σαν σκιάχτρο,
να τρομάζει ο,τι όμορφο πάει να βγει από μέσα σου.
Κι εσύ τον έχεις πια συνηθίσει.
Ακόμα σε πιάνει αυτό το σφίξιμο στην καρδιά όταν τον συναντήσεις,
μα έχεις μάθει πια να το αποφεύγεις.
Άμυνα. Η λύση που εφηύρες για να επιβιώσεις από την τρομοκρατία του.
Μα εκείνος βολεύτηκε στις άμυνες σου.
Δεν χρειάζεται πια να κάνει κάτι.
Αρκεί κάποιος να τις ρίξει για αναζωπυρωθεί η φλόγα του και να σε κάψει.
Έχεις δοκιμάσει να τον κάψεις εσύ ο ίδιος.
Σκιάχτρο είναι εξάλλου. Εύφλεκτο, σκέφτηκες.
Τόλμησες.
Μα μόλις κάτι δεν πήγε καλά, η φωτιά που του έβαλες,
αντί να τον κάψει, σε καταρράκωσε.
Σε γέμισε στάχτες.
Κι είπες δε θα το ξανακάνεις.
Θα ζήσεις με το σκιάχτρο σου.
Αυτό το κακέκτυπο του λούτρινου που αγαπούσες μικρός.
Τι κακό να κάνει ένα σκιάχτρο;
Ίσα ίσα που διώχνει αυτούς που πάνε να εκμεταλλευτούν
τους καρπούς των κόπων σου.
Τον δικαιολόγησες πολύ καλά.
Κι έμεινες μόνος.
Εσύ κι ο φόβος σου.
Ο φονιάς της καρδιάς σου.
Κι έτσι το σφίξιμο έμεινε κι αυτό.
Μόνιμο.
Μα πώς μπορείς να αγαπήσεις ένα σκιάχτρο;
Αυτό το άψυχο τρομακτικό παράσιτο μέσα σου τρέφεται από την αγάπη σου.
Την κατατρώει σιγά σιγά ώσπου να απομείνεις ένα άδειο κουφάρι.
Ώσπου να του μοιάσεις.
Ώσπου να γίνεις ο ίδιος φόβος και τρόμος για τους άλλους γύρω σου.
Γιατί όποιος προκαλεί τον φόβο στους άλλους,
τον έχει καλλιεργήσει πρώτα μέσα του.
Έχει ταυτιστεί μαζί του.
Γιατί ποτέ δεν μπόρεσε να τον νικήσει.
Δεν πίστεψε στην αγάπη.
Ο φόβος τον έπεισε ότι δεν υπάρχει.
Ότι η αγάπη είναι μια παιδιάστικη ουτοπία.
Είναι αλήθεια ότι κι εκείνος τότε την έθαψε μέσα του. Όταν ήταν παιδί.
Μα η αγάπη υπάρχει.
Η αγάπη είναι οι καρποί που υποτίθεται ότι φυλάει το σκιάχτρο,
ενώ στην πραγματικότητα είναι εκείνο που τους τρώει.
Μην το επιτρέπεις.
Γεννήθηκες με αγάπη μέσα σου.
Αυτή σου ανήκει.
Αυτή είναι κομμάτι σου, όχι ο φόβος.
Και δε χρειάζεσαι κανέναν να τη φυλάει.
Γιατί η αγάπη υπάρχει για να μοιράζεται.
Ποτέ δεν ευτύχησε αυτός που κράτησε την αγάπη για τον εαυτό του.
Μη φοβάσαι λοιπόν.
Σκόρπα τα στάχυα του σκιάχτρου κι αγάπησε.
Αγάπησε.
Άφοβα.

Βάλε στη ζωή σου ανθρώπους που θα αντιλαμβάνονται την αξία σου χωρίς να χρειάζεται να την αποδείξεις. Χωρίς να χρειάζεται να εξηγήσεις, να επενδύσεις, να αναλωθείς.

Αυτός που θα δει την αξία σου και θα τη συνδέσει με τη δική του, χωρίς ζήλια ή ανταγωνισμό, θα θελήσει να σε εντάξει στη ζωή του. Στην καθημερινή του ζωή. Δεν θα είσαι υποχρέωση, αλλά προτεραιότητα. Δε θα χρειαστεί να προσπαθήσεις να ταιριάξεις μαζί του, γιατί απλά θα ταιριάζεις. Αυθόρμητα κι αβίαστα. Η αμοιβαιότητα δεν χτίζεται, ούτε κερδίζεται. Απλά υπάρχει.

Οι άνθρωποι που θα θέλουν να είναι στη ζωή σου κι εσύ στη δική τους δε θα σε κρίνουν με την πρώτη ευκαιρία, ούτε θα σε περιμένουν στη γωνία για να κάνεις το λάθος. Δε θα φοβάσαι να μιλήσεις μήπως σε παρεξηγήσουν. Θα νιώθεις μαζί τους άνετα σαν να τους γνώριζες χρόνια. Θα είσαι ο εαυτός σου και θα σου επιτρέπουν να τον ανακαλύπτεις περισσότερο μέσα από τη σχέση σου μαζί τους. Και θα γίνεσαι όλο και καλύτερος γιατί θα αναδεικνύουν το καλύτερο κομμάτι του εαυτού σου.

Σε αυτές τις σχέσεις, το μόνο που μένει είναι να εδραιωθεί η οικειότητα σε υλικά, καθημερινά θέματα. Γιατί στα συναισθηματικά και πνευματικά υπάρχει εξ αρχής. Μοιράζεστε τις ίδιες αξίες, χωρίς να το έχετε προσπαθήσει. Γιατί η ζωή σας τις δίδαξε και πήρατε το μάθημα σας με τον ίδιο τρόπο, ακόμα κι από διαφορετικές εμπειρίες. Αυτή είναι η κοινή σας μοίρα, κι ας μην τη ζήσατε μαζί. Κι ακόμα κι αν η φάση της ζωής στην οποία βρίσκεστε στο παρόν είναι διαφορετική, η σχέση σας θα εστιάσει στις ομοιότητες κι όχι στις διαφορές σας. Θα σε καταλάβουν επειδή γνωρίζουν ποιος είσαι και τι σημαίνουν για σένα αυτά που περνάς κι ας μην τα έχουν περάσει. Βλέπουν από τα δικά σου μάτια και μαθαίνουν.

Δεν ενοχλούνται από τα ελαττώματα σου. Τα διασκεδάζουν μαζί σου για να σε βοηθήσουν να τα διορθώσεις, όποτε και αν εσύ νιώσεις έτοιμος. Κι όταν έρχονται δυσκολίες στη ζωή σου, είναι εκεί χωρίς να το ζητήσεις. Γιατί γίνονται κομμάτι της δύναμης σου. Και το κομμάτι αυτό δεν είναι άλλο από τον καλό τους λόγο. Αυτόν που φτάνει να σε σηκώσει από το πάτωμα που έχεις πέσει και να θυμηθείς ότι όσο υπάρχουν τέτοιοι άνθρωποι αξίζει να αγωνίζεσαι. Άνθρωποι που δίνουν χωρίς να ζητήσουν. Άνθρωπο που έχουν περίσσευμα καλοσύνης, γιατί ασχολούνται με το καλό και το κάνουν πράξη.

Αυτοί οι άνθρωποι είναι ο ορισμός του φίλου που γίνεται αδερφός. Δεν είναι ότι δεν μπορείς να ζήσεις χωρίς αυτούς επειδή τους χρειάζεσαι, αλλά ότι τους επιλέγεις επειδή η ζωή σου είναι πιο όμορφη μαζί τους. Και σε επιλέγουν κι εκείνοι. Είπαμε, η αμοιβαιότητα είναι απαραίτητο συστατικό στην αδελφική φιλία. Θέλουν να σε βλέπουν καλά για να φωτίζεται κι η δική τους ζωή. Οι δυσκολίες σου είναι και δικές τους, το ίδιο και οι χαρές. Και για σένα το ίδιο. Χωρίς εξάρτηση, χωρίς υπερβολή και ισομοιρασμένα. Δεν μονοπωλούν συζητήσεις ή ενδιαφέρον. Δεν διεκδικούν τον χρόνο σου, γιατί ξέρουν ότι και για σένα είναι προτεραιότητα και θα τους τον αφιερώσεις χωρίς να στο ζητήσουν. Αλλά κι αν βρεθούν στην ανάγκη ξέρουν ότι θα τρέξεις πριν προλάβουν να στο πουν. Θέλει τρέξιμο η φιλία. Νοιάξιμο. Είναι αυτό το νοιάξιμο που σε αποζημιώνει όταν βλέπεις τη λάμψη στα μάτια του άλλου μόλις νιώσει ότι τον σκέφτηκες πριν προλάβει καν ο ίδιος να σκεφτεί τον εαυτό του. Και κάπως έτσι μέσα από αυτή τη φιλία μαθαίνεις να αγαπάς και τον εαυτό σου.

Μέσα από τους ανθρώπους μαθαίνουμε την αγάπη, το μίσος, το θυμό, την καλοσύνη. Κάνεις μόνος του δεν ευτύχησε, χωρίς καμία αλληλεπίδραση με ανθρώπους. Γι'αυτό φρόντισε τι ανθρώπους θα βάλεις στη ζωή σου. Φύγε από αυτούς που σου βγάζουν σκοτάδι. Κάνεις δεν έμαθε γνωρίζοντας το σκοτάδι. Βάλε ανθρώπους που σου δίνουν φως και αξίζουν την αγάπη σου, για να μαθαίνεις ν’αγαπάς.

Πολλοί λένε πως ο καθένας μεγαλώνει το παιδί του όπως εκείνος θεωρεί σωστό, όπως εκείνος νομίζει. Όπως κανένας άνθρωπος στη ζωή μας, έτσι και τα παιδιά δεν έρχονται με εγχειρίδιο. Κάθε γονιός, κάθε παιδί, καθώς και η μεταξύ τους σχέση είναι μοναδικά. Όμως όταν γίνεις γονιός διαπιστώνεις ότι πολλά από αυτά που πίστευες, αναθεωρούνται από την ύπαρξη του παιδιού και μόνο. Ένα μικρό πλασματάκι έρχεται να σου γκρεμίσει ό,τι μέχρι τώρα είχες χτίσει ως φιλοσοφία ζωής.

Πρώτα από όλα, σου μαθαίνει τι θα πει αγάπη και ότι μπορείς να αγαπήσεις με τελείως διαφορετικό τρόπο από αυτόν που αγαπούσες μέχρι σήμερα. Έπειτα, η ευθύνη του να μεγαλώσεις έναν άνθρωπο, σε κάνει να ασχοληθείς με πράγματα που μέχρι τώρα ούτε που φανταζόσουν. Από το υλικό του να του αγοράσεις τα παπούτσια που θα ταιριάζουν στο ποδαράκι του, μέχρι το πνευματικό του να γνωρίζεις κάθε απάντηση στις αφελείς αλλά ευθείες ερωτήσεις του.

Αν επιδοθείς στον νέο σου ρόλο με βάση τα όσα μέχρι τώρα νόμιζες ή ήξερες, το σίγουρο είναι ότι θα βρεθείς πολλές φορές σε δύσκολη θέση. Η υλική ανατροφή του παιδιού είναι πολύ πιο απαιτητική στην καθημερινότητα από ότι τη φανταζόσουν όταν με αγωνία περίμενες 9 μήνες για να γεννηθεί. Από την άλλη, η πνευματική του ανατροφή, εκτός του ότι αρχίζει στην πραγματικότητα από τη γέννηση κι όχι από όταν το παιδί αρχίσει να μιλάει, χρειάζεται να είσαι συνεχώς σε επαγρύπνηση. Να μην επαναπαύεσαι στο «έτσι μεγάλωσα κι εγώ και τι έπαθα» ή να καταφεύγεις σε τιμωρίες, απειλές και φωνές μόλις το πιτσιρίκι γίνεται πολύ σκληρό για την υπομονή σου. Με λίγα λόγια, η ανατροφή του παιδιού χρειάζεται προσαρμοστικότητα.

Όταν γίνεσαι γονιός, έχεις έναν παραπάνω λόγο να είσαι φιλομαθής. Χρειάζεται να έχεις τη διάθεση να μάθεις καινούρια πράγματα και να αλλάξεις τα παλιά. Χρειάζεται να έχεις τη θέληση να μάθεις πρώτα από όλα ποιός είναι αυτός ο άνθρωπος που μόλις μπήκε στη ζωή σου. Χρειάζεται να ανοίξεις το μυαλό σου και την καρδιά σου περισσότερο για να χωρέσει αυτός ο άνθρωπος μέσα, πετώντας εγωισμούς και παγιώσεις που μέχρι τώρα σε ακολουθούσαν στη ζωή σου. Χρειάζεται να σταματήσεις να θέλεις να επιβάλλεσαι και να αρχίσεις να συζητάς. Χρειάζεται να σταματήσεις να νομίζεις ότι γνωρίζεις και να μάθεις να ακούς. Χρειάζεται να αρχίσεις να ζεις όχι όπως ήξερες, αλλά όπως βρήκες.

Χρειάζεται πάνω από όλα να αρχίσεις να νιώθεις. Να νιώθεις τι είναι ωφέλιμο και τι όχι να διδάξεις το παιδί σου. Τι θα του φανεί πραγματικά χρήσιμο στη ζωή του. Να του διδάξεις ηθικές αξίες που θα το βοηθήσουν στις δύσκολες στιγμές του να μείνει ακέραιο. Ηθικές αξίες που αν όλοι μας τηρούσαμε ο κόσμος μας θα γινόταν πραγματικά καλύτερος.

Αυτό που στην πραγματικότητα χρειάζεται για να μεγαλώσεις ένα παιδί είναι να έχεις τη θέληση να ανακαλύπτεις συνεχώς τον εαυτό σου μέσα από την επαφή σου μαζί του. Να παλεύεις για την αυτογνωσία σου. Και τότε η γνώση του πώς να μεγαλώσεις το παιδί σου θα βγει από μέσα σου.

Μην ψάχνεις λοιπόν να βρεις απαντήσεις σε γνώμες. Ούτε σε πράγματα που κουβαλάς από το παρελθόν. Εκεί μόνο να χαθείς μπορείς. Ο γονιός γεννιέται μαζί με το παιδί του. Αυτό να έχεις στο νου σου και τη δίψα να γίνεσαι καλύτερος άνθρωπος θα στην εμπνεύσει το ίδιο το παιδί σου.