Το πρώτο βιβλίο της σειράς φαντασίας «Η Γη των Αμόλυντων» του Βαγγέλη Ιωσηφίδη μάς συστήνει τόσο τους ήρωες της ιστορίας όσο και τον κόσμο των Αμόλυντων.

Η υπόθεση εκτυλίσσεται στη χερσόνησο Ίστεν. Οι τρεις ήρωες κατοικούν σε μια από τις περιφέρειές της, το Μάνοθ. Το χωριό τους έχει σκεπαστεί εδώ και χρόνια από μια πανδημία, η οποία έχει αλλάξει τον τρόπο ζωής των κατοίκων αλλά και τις μεταξύ τους σχέσεις. Οι έφηβοι Κάυλ, Λίβυ και Ντάρον, έχουν κουραστεί από τους περιορισμούς που έχουν επιβληθεί εξαιτίας της πανδημίας και αποζητούν την περιπέτεια, ώσπου κάτι συμβαίνει και αλλάζει τα δεδομένα τους. Μέσα σε λίγες μέρες, χάνουν τον φίλο τους σε μια περιπετειώδη τους εξόρμηση, ενώ μια μάγισσα εμφανίζεται από το πουθενά κι αρχίζει να θεραπεύει τους συγχωριανούς τους που έχουν πληγεί από την πανδημία. Ακούγοντας το κάλεσμα της μαγείας μέσα τους, αποφασίζουν ν’ ακολουθήσουν τη μάγισσα, η οποία τους αποκαλύπτει ότι μπορούν να εξασκηθούν και να γίνουν κι οι ίδιοι μάγοι. Οι περιπέτειες που ακολουθούν, παράλληλα με την μαγική τους εκπαίδευσή, τους δυναμώνουν και τους εξελίσσουν σε τρεις από τους ισχυρότερους μάγους της εποχής.

Πέρα από τις περιπετειώδεις εμπειρίες και τις περιπλανήσεις τους σε φιδογυριστά μονοπάτια και ερήμους, οι τρεις ήρωες έρχονται αντιμέτωποι με τον πιο δύσκολο αντίπαλο˙ τον ίδιο τους τον εαυτό. Καλούνται να δαμάσουν τη μοναχικότητα, την εκρηκτικότητα, τον φόβο και τον εγωισμό προκειμένου να ξεκλειδώσουν τις μαγικές τους δυνάμεις. Οι σχέσεις μεταξύ τους δοκιμάζονται, αλλά αντέχουν, οι επιθυμίες τους γίνονται σιγά σιγά όραμα και ο σκοπός τους ξεκαθαρίζει σταδιακά μέσα στο μυαλό τους.

Το σύστημα μαγείας πάνω στο οποίο βασίζεται το βιβλίο προκύπτει από τα τέσσερα βασικά στοιχεία˙ γη, νερό, φωτιά, αέρας. Παρότι καθένας από τους ήρωες έχει ένα στοιχείο ως κυρίαρχο, η μάγισσα Αλύσσα που επιβλέπει την εκπαίδευσή τους, τονίζει πως είναι ορθότερο να εκπαιδευτούν σε όλα τα στοιχεία. Τους εξηγεί τις κατηγοριοποιήσεις των μάγων και τις ιδιαίτερες δυνάμεις της κάθε μίας και τους προειδοποιεί πως θα συναντήσουν αρκετούς στον δρόμο  για την ολοκλήρωση της αποστολής που τους έχει αναθέσει. Στην πορεία τους, θα δώσουν μάχες με ισχυρούς αντιπάλους, θα διδαχθούν, θα συνεργαστούν, θα νικήσουν και θα κερδίσουν τον σεβασμό.

Η εφ’ όλης της ύλης εξάσκηση των τριών εφήβων συμβολίζει πολύ επιτυχημένα τις διαφόρων ειδών εμπειρίες που περνά ο άνθρωπος στο ταξίδι της εφηβείας του. Ερευνά, δοκιμάζει, λανθάνει, προχωρά και ανακαλύπτει τον εαυτό του, ενώ ωριμάζει και ανδρειώνεται για να πορευτεί προς την ενηλικίωση. Οι ήρωες, πέρα από μάγοι, δεν παύουν να είναι τρεις έφηβοι με θέληση και ξεχωριστές ικανότητες, που όμως νιώθουν ενίοτε το τσίμπημα του έρωτα, της ζήλιας, της παντοδυναμίας, της απογοήτευσης και της μικρότητας της ανθρώπινης φύσης τους. Χρησιμοποιούν τη μαγεία για καλό σκοπό, βασιζόμενοι πάνω στην ηθική με την οποία μεγάλωσαν και την καλοσύνη που οι εφηβικές ακόμα καρδιές τους αναβλύζουν. Μαθαίνουν να διαβάζουν τους ανθρώπους –ίσως το δυσκολότερο στάδιο της εκπαίδευσής τους– και ν’ ακούν τη διαίσθησή τους όταν κάτι δεν πάει καλά.

Ο Βαγγέλης Ιωσηφίδης χτίζει έναν πολυδιάστατο και λεπτομερή κόσμο με μαγικά πλάσματα και αντικείμενα, χώρους με ιδιαίτερα ενεργειακά πεδία, βασίλεια που κυβερνώνται από άξιους ή πανούργους βασιλιάδες κι ένα κακό που καραδοκεί να εξαπλωθεί και να κυριαρχήσει. Με τη δράση, την παύση και την ανατροπή δοσμένα όλα στις κατάλληλες δόσεις, η ιστορία ρέει και παρασύρει τον αναγνώστη στα άδυτα των τεσσάρων στοιχείων. Η εξέλιξη των χαρακτήρων είναι ομαλή και ακολουθεί την βελτίωση των δεξιοτήτων τους και τον εμπλουτισμό των εμπειριών τους. Οι περιγραφές των τοπίων είναι γλαφυρές και αναλυτικές –χωρίς να κουράζουν– και δίνουν την απαραίτητη αίσθηση προσανατολισμού που χρειάζεται για να ξεναγηθεί ο αναγνώστης στη χερσόνησο Ίστεν.

«Η Γη των Αμόλυντων» είναι μια ιστορία κοσμοπλασίας για τη δύναμη που κρύβουμε μέσα μας, για την περιπέτεια που μας μεταλλάσσει και χτίζει αυτό που είμαστε και για τη μαγεία που πηγάζει από τη φύση, τον άνθρωπο και την μεταξύ τους εναρμόνιση.

Μυθιστόρημα - Εκδόσεις Παράξενος Ελκυστής

«Ο Χαρταετός», το δεύτερο βιβλίο της Λετισιά Κολομπανί μετά την «Πλεξούδα», μας μεταφέρει ξανά στον χαοτικό κόσμο της Ινδίας. Εκεί που αν τύχει να γεννηθείς σε λάθος κοινωνική ομάδα, είσαι καταδικασμένος να υποφέρεις για μια ζωή.

Μέσα από την ηρωίδα της, τη Λένα, η συγγραφέας φέρνει τη δυτική ματιά στο βαθιά ριζωμένο ινδικό κοινωνικό καθεστώς. Η ευρωπαία δασκάλα, παρακινημένη από τα προσωπικά της τραύματα, αφήνει τη Γαλλία και επισκέπτεται αυτή τη μακρινή χώρα με μόνο σκοπό ν’ απομακρυνθεί όσο περισσότερο γίνεται από όσα την πονούν, μήπως καταφέρει κι επανακάμψει. Στα σχέδιά της, δεν υπολόγιζε τη μικρή Λαλίτα που θα της έσωζε τη ζωή κυριολεκτικά και μεταφορικά. Η μικρή, όπως τα περισσότερα παιδιά της ηλικίας της, πάσχει από τον αναλφαβητισμό που μαστίζει τη χώρα και τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα. Η διαπίστωση αυτή θα ξυπνήσει στη Λένα τη φλόγα της διδασκαλίας και θα την ωθήσει να ξεκινήσει έναν αγώνα με θεούς και δαίμονες, προκειμένου να επιτύχει μια αλλαγή στο μορφωτικό επίπεδο των παιδιών του Μαχαμπαλιπουράμ.

Η Κολομπανί, με την απλότητα του λόγου της, στηλιτεύει τις συνθήκες διαβίωσης των ανθρώπων στα φτωχικά χωριά της Ινδίας, τη θέση της γυναίκας, την εκμετάλλευση της παιδικής εργασίας και την κατάσταση των πολυπληθών οικογενειών που δεν δύνανται να θρέψουν όλα τα μέλη τους. Το κυριότερο πρόβλημα, όμως, που αντιμετωπίζει η ηρωίδα της είναι η απουσία θέλησης για πρόοδο. Η συνειδητοποίηση πως οι ίδιοι οι άνθρωποι που υποφέρουν, συνεχίζουν τις παραδοσιακές πρακτικές και τα έθιμα προκειμένου να τιμήσουν τις προηγούμενες γενιές, ενώ αρνούνται πεισματικά να δεχτούν την αλλαγή κι έναν πιο ανθρώπινο τρόπο ζωής που μπορεί να επιτευχθεί μέσω της εκπαίδευσης, γίνεται τείχος απροσπέλαστο για τη Λένα.

«Ο τόπος ετούτος, λίκνο του πολιτισμού, όπου γεννήθηκε ο Βούδας, η ιατρική της Αγιουβέρδα και η γιόγκα, κρύβει μια κοινωνία βαθιά διχασμένη, η οποία στέλνει στην πυρά εκείνους που θα ‘πρεπε να προστατεύει».

Η συγγραφέας δεν παραμένει στην ανάδειξη των προβλημάτων. Ρίχνει φως σε ανθρώπους που θέλουν να κάνουν τη διαφορά, σε παιδιά που επιθυμούν να γλιτώσουν από τη μοίρα που τους φόρτωσαν και σε γυναίκες που αντιστάθηκαν με τίμημα τον αποκλεισμό τους από τις οικογένειές τους και την κοινωνική αποδοχή. Αυτοί γίνονται σύμμαχοί της στον πολύτιμο κι επίπονο πολλές φορές για την ίδια αγώνα. Αυτοί της διδάσκουν τις ομορφιές των ινδικών εθίμων, τις νοστιμιές της κουζίνας τους, ιστορίες και παραδόσεις που παρομοιάζουν με τις δυτικές και αποδεικνύουν πως η σοφία των ανθρώπων είναι ίδια από τόπο σε τόπο.

«Η ουσία βρίσκεται εδώ, σε τούτα τα δάχτυλα που πλέκονται το ένα με το άλλο, τα σκουρόχρωμα και τα ανοιχτόχρωμα δάχτυλα, όχι ακόμη φιλικά αλλά ούτε και εντελώς ξένα μεταξύ τους».

Για τον δυτικό τρόπο σκέψης μας, οι αφηγήσεις της Κολομπανί γίνονται γροθιά στο στομάχι. Η ιδέα των παιδιών, που δουλεύουν από μικρά αντί να πηγαίνουν σχολείο και των κοριτσιών, που παντρεύονται από τα δώδεκά τους και γίνονται δούλες της οικογένειας του άντρα τους για την υπόλοιπη ζωή τους, είναι αβάσταχτη. Τα ερωτήματα που αναδύονται είναι κοινωνικά, υπαρξιακά και φιλοσοφικά. Μπορεί τελικά μια πεποίθηση τόσο καλά ριζωμένη να δεχθεί μια ρωγμή αλλαγής; Πόσο αξίζει μια ζωή; Πού ξεκινά το ηθικό και πού το ανήθικο, όταν ένα ολόκληρο κράτος κάνει τα στραβά μάτια στην παραβίαση των νόμων, επειδή αυτό είναι που τελικά το βολεύει;

Ο χαρταετός, το μοναδικό πολλές φορές παιχνίδι των παιδιών του Μαχαμπαλιπουράμ, υψώνεται συμβολικά στον ουρανό, με την υπόσχεση πως ο αέρας της αλλαγής ίσως τους απαλλάξει από την αποπνικτική ατμόσφαιρα των συνθηκών επιβίωσής τους. Σαν βιβλίο, «ο χαρταετός» μιλά στην καρδιά, συγκινεί, ενημερώνει και παρακινεί για την πολυπόθητη αλλαγή που μπορεί να σώσει ζωές.

Μυθιστόρημα - Εκδόσεις Πατάκη

Ο Πέτρος Μικρώνης είναι γνωστός για τον σεβασμό, την ευγένεια και την ευαισθησία της ματιάς του. Αυτά τα χαρακτηριστικά δε θα μπορούσαν να λείπουν από τον λόγο του και δη από το πρώτο του μυθιστόρημα «Ο Κερομύτης».

Πρόκειται για ένα βιβλίο που ξεκινά με άγριες διαθέσεις. Με πρόφαση τη δημοσιογραφική της ιδιότητα, η Πέτρα έχει βάλει σκοπό της ζωής της να ξεσκεπάσει τα συμφέροντα του άβατου του Αγίου Όρους, καταπατώντας το και καταγράφοντας ανείπωτες αλήθειες για τη μοναστηριακή ζωή. Συνοδοιπόροι στη μυστική αυτή επιχείρηση, ο σύντροφός της, Κωστής και ο φίλος και φωτογράφος Λάμπης, οι οποίοι συμφωνούν να τη βοηθήσουν, παρά τις αμφιβολίες τους για την ηθικότητα του εγχειρήματος. Απώτερος στόχος της Πέτρας είναι να καταργηθεί το άβατο και να αποκτήσουν και οι γυναίκες δικαίωμα επίσκεψης.

Οι τρεις «ιδιαίτεροι» προσκυνητές καταφέρνουν να μπουν στο κελί που επέλεξαν κι εκεί που νομίζεις ότι ο πυρήνας της ιστορίας είναι η πίστη, η απουσίας ή η αμφισβήτηση αυτής, ξετυλίγεται μια ιστορία ανέλπιστα συγκινητική και μετατρέπει τον αναγνώστη σε θεατή ενός δράματος από εκείνα που η ζωή πλέκει με απόλυτη μαεστρία.

Ο λόγος του Πέτρου ευωδιάζει λυρισμό και αγκαλιάζει την αφήγηση σαν μια απαλή κάπα. Διάσπαρτα στο κείμενο μικρά αποφθεγματικά διαμαντάκια που μιλούν κατευθείαν στην καρδιά και μεταφέρουν διαχρονικές αλήθειες για τον άνθρωπο και τις σχέσεις: «…οι όμορφες ψυχές πάντα θα συναντιούνται. Δεν ξεχωρίζουν ρούχα, φύλο ή χρώματα…» , «…ξεγράφτηκε από το μυαλό τους, τουλάχιστον μέχρι η καρδιά να ξαναπάρει χρώμα˙ οι μάνες άλλωστε ξέρουνε από μπογιές» , «φτωχός είναι αυτός που είναι ανίκανος να αγαπήσει και ν’ αγαπηθεί».

Θεματικά, ο συγγραφέας αγγίζει το θέμα της πίστης με απόλυτη διακριτικότητα, αναδεικνύει τόσο τα σκοτάδια, όσο και τις λάμψεις του έρωτα και εξερευνά τους πολύπλοκους οικογενειακούς δεσμούς, αλλά και τις θανατηφόρες συνέπειες της ρήξης τους στις ζωές των μελών της οικογένειας.

Η πλοκή, πολυεπίπεδη, ταξιδεύει από το παρόν στο παρελθόν και πάλι πίσω, εισχωρώντας σταδιακά στον πυρήνα του δράματος, για να φτάσει στην ανατροπή, την κορύφωση και την κάθαρση που κάθε τραγωδία αξίζει. Ο αναγνώστης δε μένει, λοιπόν, ξεκρέμαστος. Ο Πέτρος χρησιμοποιεί την πένα του και τη δύναμη της λογοτεχνίας για να λυτρώσει τους ήρωές του από τα τραύματα του παρελθόντος και να κεντήσει τα ραγισμένα κομμάτια τους με χρυσή κλωστή, χαρίζοντας με το τέλος του μια γλυκιά αναγνωστική επίγευση.

Ο κερομύτης κότσυφας, που δεσπόζει στο εξώφυλλο, πεταρίζει από χέρι σε χέρι καθ’ όλη τη διάρκεια του βιβλίου, κουβαλώντας στωικά στα φτερά του τον πόνο και τη χαρά, τους δυο πυλώνες της ανθρώπινης ύπαρξης. Οι συμβολισμοί του Πέτρου και τα μικρά στοιχεία, όπως τα κόκκινα λουλούδια στο χαλί, οι πυγολαμπίδες που φεγγοβολούν στο σκοτάδι, τα αρχικά των εραστών που χαράσσονται πάνω στον πλάτανο κι οι μπόκολες –ένα ζευγάρι σκουλαρίκια–που ενώνουν καρδιακές αδελφές, χτίζουν την ταυτότητα της ιστορίας και την κάνουν μοναδική στα μάτια του αναγνώστη.

Συνοψίζοντας, θα έλεγα πως «Ο Κερομύτης» είναι ένα βαθιά ανθρώπινο βιβλίο που μαρτυρά το γιατί η τέχνη εμπνέεται από τη ζωή και το πώς η αληθινή αγάπη βρίσκει τον δρόμο της ακόμα κι αν την εμποδίσουν θεοί και δαίμονες. 

Μυθιστόρημα - Εκδόσεις Σύγχρονοι Ορίζοντες

Μέσα από το «Η μυστική ζωή των συγγραφέων» ο Musso μάς επιτρέπει να δούμε μέσα από την κλειδαρότρυπα αλήθειες για τον συγγραφικό κόσμο, ενώ πλέκει ένα πολυεπίπεδο μυστήριο που ταξιδεύει τον αναγνώστη στον χρόνο, στον χώρο και στις σελίδες του βιβλίου του.

Ο Νατάν Φολ, διάσημος συγγραφέας, έχει αποσυρθεί από την ενεργό δράση και έχει απομονωθεί στο Μπομόν, ένα μαγευτικό νησί της Μεσογείου. Ζει αποκλεισμένος από τον τύπο και τη δημόσια ζωή, μέχρι την επίσκεψη της δημοσιογράφου Ματίλντ Μονέ, η οποία είναι αποφασισμένη να τραβήξει το πέπλο που καλύπτει τη μυστική ζωή του συγγραφέα. Το σκηνικό έρχεται να μπερδέψει ακόμα περισσότερο ένα γυναικείο πτώμα. Το νησί τίθεται σε αποκλεισμό και η ένταση κορυφώνεται.

Ο Musso, πιστός στη ρήση του Gabriel Garcia Marquez που αναφέρεται και στο οπισθόφυλλο, κινείται ανάμεσα στην ιδιωτική, τη δημόσια και τη μυστική ζωή του Φολ, οι οποίες κονταροχτυπιούνται για το ποια θ’ αποκαλύψει τις πιο σοκαριστικές αλήθειες. Δημοσιογράφος και συγγραφέας βιώνουν πολλαπλές συγκρούσεις σε επαγγελματικό αλλά και προσωπικό επίπεδο, με τη μία να εκπροσωπεί τον τύπο και την εξουσία του στα δημόσια πρόσωπα και τον άλλον να προσπαθεί παντοιοτρόπως ν’ αμυνθεί και να προστατεύσει την ιδιωτικότητά του.

Η γραφή είναι ατμοσφαιρική και εναλλάσσεται από διάλογο σε παροντική και παρελθοντική αφήγηση, ενώ περιέχει κομμάτια συνεντεύξεων και αποσπάσματα του βιβλίου του πρωταγωνιστή. Η ποικιλία της γραφής συμβάλλει κατά πολύ στο χτίσιμο του μυστηρίου, αποκαλύπτοντας στον αναγνώστη μόνο ένα μικρό κομμάτι του παζλ κάθε φορά.

Ενδιαφέρον στοιχείο του βιβλίου είναι η χρήση της μεταμυθοπλασίας, με την οποία ο αναγνώστης φτάνει σε σημείο να αναρωτιέται πού τελειώνει η πραγματικότητα και πού αρχίζει η φαντασία, καθώς η παρουσία του Musso είναι εμφανής καθ’ όλη τη διάρκεια του βιβλίου, σαν να συνομιλεί κρυφά με τον αναγνώστη μέσα από τον ίδιο του τον ήρωα. Αρχικά, ο Musso βρίσκει την ευκαιρία να εκφραστεί μέσα από τον Φολ σχετικά με τη διαδικασία της γραφής και τις τεχνικές της. «Αν ένας πεζογράφος αναφέρει στην αρχή της διήγησής του ένα όπλο, τότε είναι σίγουρο ότι κάποια στιγμή θα ακουστεί ένας πυροβολισμός». Το χάρισμα ενός συγγραφέα παρουσιάζεται ως βίωμα του ήρωα, αλλά θεωρείται άνετα και ως γενικευμένη εμπειρία του εκάστοτε συγγραφέα. «Ήμουν εθισμένος στις στιγμές όπου η μυθοπλασία μόλυνε τη ζωή». Η εξουσία των εκδοτών πάνω στην έγκριση ή απόρριψη των έργων στηλιτεύεται ανοιχτά. «Οι εκδότες θέλουν να τους χρωστάς ευγνωμοσύνη επειδή σου είπαν με δυο λόγια τι γνώμη έχουν για το βιβλίο σου, ενώ εσύ πέρασες δυο χρόνια για να το γράψεις». Η δε Ματίλντ, ως δημοσιογράφος, αντιπροσωπεύει επάξια τη διεισδυτική συμπεριφορά του τύπου και των μέσων που δε διστάζουν μπροστά στην είδηση.

Αυτά και μόνο τα στοιχεία, καθιστούν το βιβλίο ένα ανάγνωσμα που δεν περιορίζεται στη σφαίρα της μυθοπλασίας, αλλά αποδίδει αλήθειες και μύθους που αφορούν τον πραγματικό χώρο του βιβλίου. «Τα βιβλία μπορούν να χειραφετήσουν, αλλά και να γίνουν αιτία αποχωρισμού. Τα βιβλία μπορούν να γκρεμίσουν τοίχους αλλά και να τους χτίσουν. Τα βιβλία πληγώνουν, διαλύουν και σκοτώνουν περισσότερο απ’ όσο πιστεύουμε».

Το μυστήριο λύνεται αναπόφευκτα με ανατροπή, ενώ η κορύφωση έρχεται αμέσως μετά, όταν ο Musso ανοίγει με τις ίδιες του τις λέξεις το περιτύλιγμα του δώρου που επιφύλασσε για το τέλος. Το «Η μυστική ζωή των συγγραφέων» είναι ευκολοδιάβαστο και απολαυστικό βιβλίο που χτίστηκε σελίδα σελίδα από έναν αρχιτέκτονα του είδους και υπόσχεται να κρατήσει το ενδιαφέρον αμείωτο μέχρι την τελευταία λέξη.

Μυθιστόρημα - Εκδόσεις Διόπτρα

Η Έλενα Χουσνή στο τελευταίο της βιβλίο "Ούντο", από τις εκδόσεις Κύφαντα, αποδεικνύει για άλλη μια φορά τη δυναμική της μοναδικής γραφής της και τη δύναμη της γλώσσας εν γένει.

Στο Ούντο, η Έλενα απογυμνώνει την ανθρώπινη σκέψη από το προσποιητά αλάνθαστο και την αφήνει εκτεθειμένη στα μάτια του αναγνώστη, όχι για να την κρίνει, μα για να την αναγνωρίσει ως δική του. Τεμαχίζει την πραγματικότητα και τη ρουτίνα και τη σερβίρει κρύα, σαν την εκδίκηση. Κι αν και πέφτει βαριά σαν γροθιά στο στομάχι, γίνεται αναπόφευκτα αποδεκτή και σε ωθεί να αυτοδιδαχθείς μέσα από όσα έκανες, δεν έκανες ή θέλεις να κάνεις. Η Έλενα γίνεται κοινωνική χαρτογράφος και αναπαριστά στο χαρτί πτυχές της κοινωνίας που έχει εντοπίσει η ευαίσθητη κεραία της, αλλά είναι τόσο καθημερινές που περνούν απαρατήρητες από τους περισσότερους που τις βιώνουν.

Αποφθεγματικός λόγος, αιχμηρή πρόζα, φιλοσοφικές πινελιές, υπαρξιακή αφήγηση. Η ταύτιση είναι αναμενόμενη είτε είσαι από εκείνους που φωνάζουν είτε από εκείνους που σκύβουν το κεφάλι.

Στην πρώτη ιστορία, τον «Ούντο», ξεφλουδίζει τη ζωή σαν το κρεμμύδι, στρώση στρώση, και μας δείχνει τι κρύβεται κάτω από τη γυαλιστερή μα ξεραμένη φλούδα. Πόσο κλάμα και πόση τρυφερότητα συνάμα. Σαν τον πρωταγωνιστή της, τον Αμφίβιο, πατά κι εκείνη μισή στην πραγματικότητα και μισή στη μυθιστορία, κανακεύει τους ήρωες της, μα δεν τους απαλλάσσει από τις ευθύνες και το τέλος που οι ίδιοι επιλέγουν. Τους δίνει φωνή –μια κραυγή– μια ύστατη προσπάθεια να λυτρωθούν από τις κρυφές αμαρτίες τους.

Στη δεύτερη ιστορία, μιλά για θέματα που ακόμα και σήμερα –αν και δεν αποτελούν ταμπού– φέρνουν σε αμηχανία την σκέψη μας, που βάλλεται από τη δεδομένη ρουτίνα της. Βλέπει μεγεθυντικό φακό και σε αργή κίνηση λεπτομέρειες που σηματοδοτούν τη ζωή και γράφει για λόγια που δύσκολα τολμά κανείς να παραδεχτεί για να πει. Αφήνει το εγώ της ηρωίδας να φωνάξει σε όσους δεν παραδέχονται πως «Δε θέλουμε θλιμμένους στη γιορτή μας», στηλιτεύει όσα της στέρησαν οι άλλοι, για να κορνάρει εν τέλει στον καθρέφτη, επισημαίνοντας πως το λάθος ήταν πάντα και προπαντός δικό της.

Το τρίτο μέρος είναι ένα αφιέρωμα στον διαχρονικό γυναικείο πόνο. Η Έλενα παίρνει γυναικείες μορφές της μυθολογίας και τις προσκαλεί στο τώρα, τις κάνει γυναίκες της διπλανής πόρτας και απαντά στο αιώνιο ερώτημα "πώς θα ήταν αν ζούσαν σήμερα;" Εκείνες της μιλούν κι εξομολογούνται πως τίποτα δεν έχει αλλάξει. Πως ο πόνος τους, ο πόνος μας, είναι ο ίδιος ανά τους αιώνες, όποια όψη κι αν πάρει. Και μέσα από τον πόνο ανατέλλει πάντα η ίδια δύναμη. Μια δύναμη που παρότι υποτάσσεται ποικιλοτρόπως στην πατριαρχία, βρίσκει τρόπους να ελίσσεται στους δαιδαλώδεις δρόμους της ζωής, ανάλογα με το ποιόν της καθεμιάς, τα βάρη που κουβαλά στην πλάτη της και τις πληγές της καρδιάς της. Οι γυναίκες της αρχαιότητας και του τώρα ουρλιάζουν μέσα από τις πανδαμάτειρες λέξεις της κι η Έλενα τις ακούει να μιλούν μέσα από «Τα ρούχα τους», μέσα από εκείνο το αδειανό πουκάμισο που ποτέ δε γέμισε για να τις αγαπήσει όπως τους άξιζε.

Ένα συγκλονιστικό βιβλίο με θεατρικότητα, λυτρωτικούς μονολόγους και εκκωφαντικές σιωπές, που βιώνεται ως κάθαρση από τα κοινωνικά κρίματα, τα ατιμώρητα από τον νόμο, αλλά ασυγχώρητα από την ψυχή.

Μυθιστόρημα- Εκδόσεις Κύφαντα

"Η μεταμόρφωση" αποτελεί ένα εμβληματικό έργο του Φραντς Κάφκα για την γονική και κοινωνική αποξένωση. Εξερευνά τον εσώτερο ψυχισμό του ανθρώπου και μέσα από έναν ακραίο συμβολισμό, που παρουσιάζεται καθόλα κυριολεκτικός, αναδεικνύει συναισθήματα, σκέψεις και συμπεριφορές που δε θα έβγαιναν στην επιφάνεια χωρίς τη βοήθεια του μύθου.

Ο πρωταγωνιστής, Γκρέγκορ Σάμσα, επαγγέλλεται τον πλασιέ και ζει μια ζωή μονότονη και κουραστική. Απώτερος σκοπός του είναι να βοηθήσει την οικογένειά του να απαλλαχθεί από τα χρέη που τη βαραίνουν. Κοινωνικά είναι ταπεινός ή όπως αλλιώς θα λέγαμε, ένας από τους τελευταίους τροχούς της αμάξης. Ένα πρωί, ξυπνά και νιώθει το σώμα του εντελώς διαφορετικό. Σαν να περιγράφει ένα εντελώς φυσιολογικό γεγονός, ο Κάφκα διηγείται αληθοφανέστατα τη μεταμόρφωση του ήρωά του σε ταπεινό σκαθάρι, περιγράφοντας εντελώς πειστικά τις κινήσεις των πολλών και λεπτών ποδιών του, την αδυναμία του να γυρίσει μπρούμυτα, να κινηθεί με ευκολία και να τραφεί. Την απώλεια δηλαδή της ιδιότητά του ως ανθρώπου που μπορεί να αυτοεξυπηρετηθεί και εν γένει να ζήσει φυσιολογικά.

Η αντίδραση της οικογένειάς του είναι η προφανής. Σοκάρονται και αηδιάζουν στη θέα της νέας μορφής του Γκρέγκορ. Ο ψευδής εαυτός του εργατικού Σάμσα που σήκωνε όλα τα βάρη, δουλεύοντας σκληρά για να μην τους λείψει τίποτα, τους εξυπηρετούσε. Η μεταμόρφωση τους ξεβολεύει, η οικογένεια δυσανασχετεί και τα μέλη της προσπαθούν να βρουν λύσεις για να πάρουν –απρόθυμα και αναγκαστικά– την κατάσταση στα χέρια τους. Με τα καινούρια δεδομένα, είναι ο Γκρέγκορ που πλέον εξαρτάται από την καλή τους θέληση να τον βοηθήσουν να επιβιώσει. Ο νέος είναι πια άχρηστος και αηδιαστικός και αυτό δυσκολεύει κατά πολύ τις μεταξύ τους σχέσεις.

Μέσα από κάθε λέξη, ο Κάφκα εστιάζει στην αλλαγή που βιώνει ο Γκρέγκορ. Τα απωθημένα του αναδύονται δειλά, τα αλλαγμένα μάτια του κοιτούν με απορία και συναισθήματα παράπονου και παραίτησης γεννιούνται μέσα στο άβολο κορμί του. Η συνειδητοποίηση του αντίκτυπου που έχει η μεταμόρφωση στον μικρόκοσμό του του πέφτει βαριά, η απογοήτευση τον κυριεύει και τον κάνει να αναρωτηθεί για το νόημα της ίδιας του της ύπαρξης.

Ο Κάφκα πλέκει ένα κοινωνικό πείραμα που εξετάζει το βάρος του συμφέροντος έναντι στους δεσμούς αίματος και την επικάλυψη της πραγματικής μας ταυτότητας από τους ρόλους που υιοθετούμε στον κόλπο της οικογένειας και της ευρύτερης κοινωνίας. Η απογύμνωση που επιτυγχάνει η μεταμόρφωση αποκαλύπτει την βαθιά ψυχική αποξένωση και την οδυνηρή μοναξιά.

Σοκαριστικό και διδακτικό ταυτόχρονα, είναι ένα βιβλίο που όχι μόνο προβληματίζει, αλλά –τιμώντας τον τίτλο του– μεταμορφώνει τον τρόπο που βλέπουμε τα πράγματα.

Μυθιστόρημα - Εκδόσεις Πατάκη

Ένα μυθιστόρημα που εκτυλίσσεται γύρω από έναν μυστήριο φόνο και ένα έργο του Ευριπίδη. Η Αλίσια, διάσημη ζωγράφος, σκοτώνει τον σύζυγο με τον οποίο διατηρούσαν την τέλεια σχέση. Μετά τον φόνο ζωγραφίζει έναν πίνακα με το όνομα «Άλκηστις» και παύει να μιλά. Οι φήμες φουντώνουν, πλάθοντας ένα προφίλ τρομακτικό για την καλλιτέχνη. Γιατί δε μιλά; Τι κρύβει η σιωπή της; Η Αλίσια καταδικάζεται χωρίς καν να υπερασπιστεί τον εαυτό της και μεταφέρεται σε μια ψυχιατρική μονάδα ύψιστης ασφαλείας. Ο μόνος που ενδιαφέρεται να σπάσει τη σιωπή της είναι ο Θίο. Ένας ψυχοθεραπευτής που ενώ ζει το δικό του προσωπικό δράμα θέτει ως σκοπό της ζωής και της καριέρας του να κάνει την Αλίσια να μιλήσει. Θα τα καταφέρει; Κι αν ναι, ποια θα είναι τελικά η αλήθεια που σφραγίζει τα χείλη της Αλίσια;

Ο Alex Michaelides βουτά την πένα του στο μυστήριο και την ψυχιατρική ισόποσα και πλέκει μια ιστορία στην οποία, ενώ γνωρίζουμε τον δολοφόνο, τίποτα δε μοιάζει βέβαιο για την ενοχή και τα κίνητρά του. Καλά χτισμένοι χαρακτήρες και μια γλώσσα που ρέει, συνθέτουν, μαζί με την πρωτότυπη πλοκή, ένα πολύ ενδιαφέρον βιβλίο. Διηγούμενος την ιστορία μέσα από τα μάτια του ψυχοθεραπευτή, ο συγγραφέας δράττεται της ευκαιρίας να σκιαγραφήσει τα προβλήματα και τις αδυναμίες των ψυχιατρικών ιδρυμάτων. Αγγίζει επίσης θέματα όπως τα γονεϊκά τραύματα, η εκμετάλλευση των καλλιτεχνών από τους έμπορους τέχνης, η αυτοθυσία, η απιστία και οι καταπιεσμένες ορμές που βρίσκουν τρόπο να ξεσπάσουν, πάντα με ολέθρια αποτελέσματα.

Η εναλλαγή των οπτικών ανάμεσα στους ήρωες κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον και γι’ αυτό είναι ένα βιβλίο που δύσκολα αφήνεις από τα χέρια σου. Η σιωπηλή ασθενής γίνεται πρωταγωνίστρια μιας σύγχρονης τραγωδίας και μέσα από ένα σύμπλεγμα συγκυριών τιμωρεί τους θύτες και δικαιώνει τα θύματα, ακόμα κι αν αυτό μπορεί να σημάνει τον ίδιο της τον θάνατο.

Εξαιρετικό για όσους αγαπούν τη λογοτεχνία μυστηρίου.

Μυθιστόρημα - Εκδόσεις Διόπτρα

Το Confiteor του Ζάουμε Καμπρέ είναι ένα βιβλίο πρόκληση για κάθε βιβλιόφιλο. Πέρα από το γεγονός ότι αριθμεί περισσότερες από 700 σελίδες, σε μέγεθος μεγαλύτερο από ένα τυπικό βιβλίο, η πλοκή και η γραφή του είναι μοναδικές. Η ιστορία εκτυλίσσεται σε διαφορετικές εποχές με συνδετικό κρίκο ένα βιολί, το θρυλικό «Βιάλ», κατασκευής Στοριόνι, η πορεία του οποίου περνά από την εποχή της Ιεράς εξέτασης έως το Άουσβιτς για να φτάσει στα χέρια του πρωταγωνιστή, Αντριά Αρντέβολ.

Ο Αντριά μεγάλωσε σε ένα σπίτι με αντικρουόμενα μηνύματα εκ μέρους των γονιών του, σχετικά με τις απαιτήσεις τους από εκείνον. Επιθυμούσε δε, διακαώς ν’ ανακαλύψει την οικογενειακή του ιστορία, την οποία και αφηγείται βήμα βήμα, ακολουθώντας το νήμα της μνήμης και της ιστορίας.

Διαφορετικές αφηγήσεις ξεπηδούν κι εμπλουτίζουν την κεντρική πλοκή με ιστορικά στοιχεία, σασπένς και ανθρωπολογικά μηνύματα. Οι στοχασμοί που προκύπτουν είναι αναρίθμητοι και οι διάσπαρτες αποφθεγματικές προτάσεις συμπυκνώνουν τα νοήματα που ο συγγραφέας προσδοκά να περάσει για το ανθρώπινο είδος.

Ο Αντριά, ως αφηγητής, εναλλάσσει την οπτική της αφήγησης από πρώτο σε τρίτο πρόσωπο σε πολλά σημεία του κειμένου -ακόμα και μέσα στην ίδια πρόταση- διατηρώντας, όμως, την συνοχή του νοήματος. Ο σκοπός της γλωσσικής αυτής τεχνικής αποκαλύπτεται στο τέλος του βιβλίου και είναι απόλυτα συνεπής με την πνευματική κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο πρωταγωνιστής.

Η θεματική του Confiteor είναι πολύπλευρη. Άπτεται θεμάτων όπως η θεολογία, η ανθρωπολογία, η ψυχολογία, η φιλοσοφία. Εξετάζει το καθένα μέσα από το πρίσμα των γεγονότων της κάθε εποχής, αποκαλύπτοντας τη διαχρονικότητα της διαμάχης του καλού και του κακού, το οποίο δεν τοποθετεί στο εσωτερικό του κάθε ανθρώπου. Η μουσική παίζει επίσης καίριο ρόλο, εφόσον είναι αυτή που συνοδεύει τον Αντριά καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του, τον συνδέει με τους γονείς του και εν γένει διατρέχει όλο το βιβλίο διακριτικά, σαν μια συμπαντική θάλασσα που περιβάλλει χαρακτήρες και γεγονότα και τα μεταφέρει μέσα στον χρόνο και τον χώρο.

Δεν είναι εύκολο ανάγνωσμα. Προσωπικά, θα έλεγα πως το Confiteor δεν είναι βιβλίο, αλλά μια ολόκληρη αναγνωστική εμπειρία, γεμάτη σκηνές απαράμιλλης συγγραφικής δεινότητας που φτάνουν να συγκινήσουν έως ανατριχιάσουν τον αναγνώστη.

Μυθιστόρημα - Εκδόσεις Πόλις

Μια ιστορία μάλλον φανταστική, λίγο μεταφυσική, κάπως αλληγορική, αλλά καθ’ όλα μαγική. Το «Χι και Βήτα» της Δήμητρας Παπαδημητρίου χρησιμοποιεί ως μέσον τον μαγικό ρεαλισμό, για να κάνει μια βουτιά στον ψυχισμό των ηρώων του.

Πού πάνε οι χαμένοι έρωτες, όταν τους αφήνουμε πίσω μας μια για πάντα; Παγώνουν στη μνήμη μας και μας ακολουθούν παντού ή χάνονται σε κάποια παράξενη πόλη, την πόλη των χαμένων ερώτων; Πώς διαμορφώνεται ο χαρακτήρας μας από τα τραυματικά βιώματα; Πώς χάνουμε τον εαυτό μας και πώς τον ξαναβρίσκουμε; Και τελικά είμαστε οι ίδιοι στο τέλος της μετουσίωσής μας; Ερωτήματα που ο Χι και η Βήτα θα κληθούν ν’ απαντήσουν για να ολοκληρώσουν το μεταμορφωτικό ταξίδι τους.

Μέσα στη μαγική αυτή ιστορία, που ξεκινά σαν παραμύθι και εξελίσσεται σε μια αγωνιώδη μάχη αυτογνωσίας ανάμεσα στο παρόν και το παρελθόν, η Δήμητρα δημιουργεί μια εξίσωση ζωής, όπου  ένας άγνωστος Χι μπορεί να γίνει το κλειδί για μια ριζική εσωτερική αλλαγή.

Μέσα από την αφήγηση, διδασκόμαστε πως τα λάθη στις σχέσεις μας ακολουθούν μοτίβα κι έχουν τη ρίζα τους σε απωθημένες αναμνήσεις που ποτέ δεν αγγίξαμε. Η συνειδητοποίηση που έρχεται, όταν παρακάμψουμε τη λογική με την οποία έχουμε περιβάλλει το ασθενικό ψυχικά παρόν μας και αφεθούμε στην ανάλυση και ανακάλυψη του ψυχισμού μας, είναι θεραπευτική.

Η Δήμητρα καταφέρνει να δώσει εικόνα στο υποσυνείδητο και με λόγια απλά, να μας πάρει μαζί σε μια ψυχαναλυτική κατάδυση. Στοιχείο ευφυέστατο του βιβλίου, το γεγονός ότι όλα τα πρόσωπα της ιστορίας έχουν ονόματα γραμμάτων. Ιδιαίτερος, ο χαρακτήρας της Ρο, η οποία, σε ρόλο ρεαλιστικής “νεράιδας”, φύλακα αγγέλου και ψυχολόγου συνάμα, παρατηρεί τη μεταμόρφωση σιωπηλά, αλλά και ενεργά.

Το «Χι και Βήτα» είναι ένα ξεχωριστό, πρωτότυπο και έξυπνο βιβλίο που χαρίζει στον αναγνώστη αλήθεια και μαγεία σε δόσεις ισόποσες και αριστοτεχνικά αναμεμειγμένες.

Μυθιστόρημα - Εκδόσεις Memento

Και μόνον ο τίτλος σού τραβά λίγο παραπάνω την προσοχή, ειδικά αν είσαι μητέρα κοριτσιού. "Πώς μπορεί κάποιος να σου πει πώς να αγαπάς την κόρη σου; Υπάρχει τρόπος στην αγάπη;" ήταν η πρώτη μου, κάπως αντιδραστική, απορία.

Διαβάζοντας, βρέθηκα μπροστά σ' ένα μυθιστόρημα που, με απλή γλώσσα, μία γλυκά ποιητική χροιά και μια έντονα εξομολογητική διάθεση, ρίχνει βουτιά σε καθημερινές στιγμές της σχέσης μάνας-κόρης. Μιας σχέσης που εξελίσσεται και μεγαλώνει με απρόβλεπτους τρόπους, όσο καλά δομημένη κι αν φαινόταν στην αρχή της.

Οι προβληματισμοί που γεννιούνται; Πολλοί. Μπορεί μια "καλή" μάνα να φτάσει να γίνει αιτία μιας κρυφής τραγωδίας;

Πόση ανεξαρτησία χωρά αυτός ο δεσμός και πόση διακριτικότητα; Τι δικαιώματα αφήνει στο παιδί; Πόσο εύκολα μπορεί ο έρωτας για το παιδί σου να σε αλλοιώσει ακόμα και ηθικά;

Καθ' όλη τη διάρκεια του βιβλίου, ο αόρατος ομφάλιος λώρος που συνδέει τις γενιές των μανάδων είναι αισθητά υπαρκτός. Τρέμει στα χέρια της μάνας που προσπαθεί να σπάσει τα κληροδοτημένα από τη δική της μάνα μοτίβα συμπεριφοράς, μα ενώνει πάλι τις σάρκινες ίνες του στην καρδιά της κόρης που κουβαλά αναπόφευκτα τα γονεϊκά τραύματα.

Το τελείωμα αφήνει τα ενδεχόμενα ρευστά, κάτι που προσωπικά με ξένισε λίγο, γιατί πιστεύω ότι κάθε ιστορία αξίζει ένα τέλος. Μήπως δεν είναι, όμως, οι ανθρώπινες επιλογές και αποφάσεις αμφίρροπες μέχρι να παρθούν;

Θα έλεγα, εν τέλει, πώς η ιστορία της Χιλά Μπλουμ αξίζει την ανάγνωση, τόσο για τους προβληματισμούς που αφήνει, όσο και για το γλαφυρό φως που ρίχνει σε σημεία της σχέσης, τα οποία συνήθως ξεφεύγουν της παρατήρησης, όταν τα ζεις από μέσα.

Μυθιστόρημα - Εκδόσεις Gutenberg (Σειρά Aldina)