«Ο Χαρταετός», το δεύτερο βιβλίο της Λετισιά Κολομπανί μετά την «Πλεξούδα», μας μεταφέρει ξανά στον χαοτικό κόσμο της Ινδίας. Εκεί που αν τύχει να γεννηθείς σε λάθος κοινωνική ομάδα, είσαι καταδικασμένος να υποφέρεις για μια ζωή.

Μέσα από την ηρωίδα της, τη Λένα, η συγγραφέας φέρνει τη δυτική ματιά στο βαθιά ριζωμένο ινδικό κοινωνικό καθεστώς. Η ευρωπαία δασκάλα, παρακινημένη από τα προσωπικά της τραύματα, αφήνει τη Γαλλία και επισκέπτεται αυτή τη μακρινή χώρα με μόνο σκοπό ν’ απομακρυνθεί όσο περισσότερο γίνεται από όσα την πονούν, μήπως καταφέρει κι επανακάμψει. Στα σχέδιά της, δεν υπολόγιζε τη μικρή Λαλίτα που θα της έσωζε τη ζωή κυριολεκτικά και μεταφορικά. Η μικρή, όπως τα περισσότερα παιδιά της ηλικίας της, πάσχει από τον αναλφαβητισμό που μαστίζει τη χώρα και τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα. Η διαπίστωση αυτή θα ξυπνήσει στη Λένα τη φλόγα της διδασκαλίας και θα την ωθήσει να ξεκινήσει έναν αγώνα με θεούς και δαίμονες, προκειμένου να επιτύχει μια αλλαγή στο μορφωτικό επίπεδο των παιδιών του Μαχαμπαλιπουράμ.

Η Κολομπανί, με την απλότητα του λόγου της, στηλιτεύει τις συνθήκες διαβίωσης των ανθρώπων στα φτωχικά χωριά της Ινδίας, τη θέση της γυναίκας, την εκμετάλλευση της παιδικής εργασίας και την κατάσταση των πολυπληθών οικογενειών που δεν δύνανται να θρέψουν όλα τα μέλη τους. Το κυριότερο πρόβλημα, όμως, που αντιμετωπίζει η ηρωίδα της είναι η απουσία θέλησης για πρόοδο. Η συνειδητοποίηση πως οι ίδιοι οι άνθρωποι που υποφέρουν, συνεχίζουν τις παραδοσιακές πρακτικές και τα έθιμα προκειμένου να τιμήσουν τις προηγούμενες γενιές, ενώ αρνούνται πεισματικά να δεχτούν την αλλαγή κι έναν πιο ανθρώπινο τρόπο ζωής που μπορεί να επιτευχθεί μέσω της εκπαίδευσης, γίνεται τείχος απροσπέλαστο για τη Λένα.

«Ο τόπος ετούτος, λίκνο του πολιτισμού, όπου γεννήθηκε ο Βούδας, η ιατρική της Αγιουβέρδα και η γιόγκα, κρύβει μια κοινωνία βαθιά διχασμένη, η οποία στέλνει στην πυρά εκείνους που θα ‘πρεπε να προστατεύει».

Η συγγραφέας δεν παραμένει στην ανάδειξη των προβλημάτων. Ρίχνει φως σε ανθρώπους που θέλουν να κάνουν τη διαφορά, σε παιδιά που επιθυμούν να γλιτώσουν από τη μοίρα που τους φόρτωσαν και σε γυναίκες που αντιστάθηκαν με τίμημα τον αποκλεισμό τους από τις οικογένειές τους και την κοινωνική αποδοχή. Αυτοί γίνονται σύμμαχοί της στον πολύτιμο κι επίπονο πολλές φορές για την ίδια αγώνα. Αυτοί της διδάσκουν τις ομορφιές των ινδικών εθίμων, τις νοστιμιές της κουζίνας τους, ιστορίες και παραδόσεις που παρομοιάζουν με τις δυτικές και αποδεικνύουν πως η σοφία των ανθρώπων είναι ίδια από τόπο σε τόπο.

«Η ουσία βρίσκεται εδώ, σε τούτα τα δάχτυλα που πλέκονται το ένα με το άλλο, τα σκουρόχρωμα και τα ανοιχτόχρωμα δάχτυλα, όχι ακόμη φιλικά αλλά ούτε και εντελώς ξένα μεταξύ τους».

Για τον δυτικό τρόπο σκέψης μας, οι αφηγήσεις της Κολομπανί γίνονται γροθιά στο στομάχι. Η ιδέα των παιδιών, που δουλεύουν από μικρά αντί να πηγαίνουν σχολείο και των κοριτσιών, που παντρεύονται από τα δώδεκά τους και γίνονται δούλες της οικογένειας του άντρα τους για την υπόλοιπη ζωή τους, είναι αβάσταχτη. Τα ερωτήματα που αναδύονται είναι κοινωνικά, υπαρξιακά και φιλοσοφικά. Μπορεί τελικά μια πεποίθηση τόσο καλά ριζωμένη να δεχθεί μια ρωγμή αλλαγής; Πόσο αξίζει μια ζωή; Πού ξεκινά το ηθικό και πού το ανήθικο, όταν ένα ολόκληρο κράτος κάνει τα στραβά μάτια στην παραβίαση των νόμων, επειδή αυτό είναι που τελικά το βολεύει;

Ο χαρταετός, το μοναδικό πολλές φορές παιχνίδι των παιδιών του Μαχαμπαλιπουράμ, υψώνεται συμβολικά στον ουρανό, με την υπόσχεση πως ο αέρας της αλλαγής ίσως τους απαλλάξει από την αποπνικτική ατμόσφαιρα των συνθηκών επιβίωσής τους. Σαν βιβλίο, «ο χαρταετός» μιλά στην καρδιά, συγκινεί, ενημερώνει και παρακινεί για την πολυπόθητη αλλαγή που μπορεί να σώσει ζωές.

Μυθιστόρημα - Εκδόσεις Πατάκη

«Ο ελαιοχρωματιστής» του Γιώργου Πισσάνη είναι μια ποιητική συλλογή με κοινωνικό υπόβαθρο. Τα ποιήματα, που κοσμούν σαν μικρά πνευματικά πετράδια τις σελίδες του βιβλίου, άπτονται θεμάτων όπως οι σχέσεις, ο έρωτας, οι κοινωνικές ισότητες και ανισότητες, η θνητότητα της ανθρώπινης φύσης.

Οι στίχοι του Γιώργου Πισσάνη έχουν χαρακτήρα αποφθεγματικό, ενώ διακρίνονται από μια ποιητικά ρομαντική χροιά, η οποία αντιμάχεται τον ρεαλισμό των κοινωνικών θεμάτων. Οι λέξεις πλέκονται μεταξύ τους σ’ έναν έξυπνο χορό λογοπαιγνίων, όπου η ουσία τους μεταλλάσσεται για να επεκτείνει την έννοια. Ορισμένα από τα ποιήματα αντλούν έμπνευση από τη θρησκεία, τη γραμματική, τα μαθηματικά και τη μυθολογία, με κεντρικό πάντοτε πυλώνα την ίδια την ποίηση και την επιρροή της στη ζωή. «Γιατί στο τέλος, άγνωστε αναγνώστη, κερδίζει πάντα η ποίηση».

Ο ίδιος ο τίτλος της συλλογής προδίδει τη διάθεση του ποιητή να χρωματίσει εικόνες φαινομενικά πεζές και να τις χρησιμοποιήσει ως καμβά πάνω στον οποίο θα βάλει με μαεστρία τις ποιητικές του πινελιές. Η ποίηση γίνεται αντιληπτή ως κάτι ανώτερο, αιώνιο, σχεδόν θεϊκό, που ακουμπά τον άνθρωπο και τον μεταμορφώνει μέσα από τη συνειδητοποίηση. Παραμένει δε άθικτο από τη μικρότητα των ανθρώπων και επιμένει να υπάρχει, παρά την παραφροσύνη των ανθρώπινων πράξεων.

«Ο ελαιοχρωματιστής» που ποθεί να βάψει γαλάζιο το γκρίζο, με πινέλο την πένα του και χρώμα το μπλε μελάνι, είναι ένας μικρός –ή μεγάλος– επαναστάτης της πραγματικότητας, της ιδωμένης μέσα από την ποίηση, και αναμφίβολα μια ποιητική συλλογή που αξίζει την ανάγνωση.

Ποιητική Συλλογή - Εκδόσεις Ιωλκός

Ο Πέτρος Μικρώνης είναι γνωστός για τον σεβασμό, την ευγένεια και την ευαισθησία της ματιάς του. Αυτά τα χαρακτηριστικά δε θα μπορούσαν να λείπουν από τον λόγο του και δη από το πρώτο του μυθιστόρημα «Ο Κερομύτης».

Πρόκειται για ένα βιβλίο που ξεκινά με άγριες διαθέσεις. Με πρόφαση τη δημοσιογραφική της ιδιότητα, η Πέτρα έχει βάλει σκοπό της ζωής της να ξεσκεπάσει τα συμφέροντα του άβατου του Αγίου Όρους, καταπατώντας το και καταγράφοντας ανείπωτες αλήθειες για τη μοναστηριακή ζωή. Συνοδοιπόροι στη μυστική αυτή επιχείρηση, ο σύντροφός της, Κωστής και ο φίλος και φωτογράφος Λάμπης, οι οποίοι συμφωνούν να τη βοηθήσουν, παρά τις αμφιβολίες τους για την ηθικότητα του εγχειρήματος. Απώτερος στόχος της Πέτρας είναι να καταργηθεί το άβατο και να αποκτήσουν και οι γυναίκες δικαίωμα επίσκεψης.

Οι τρεις «ιδιαίτεροι» προσκυνητές καταφέρνουν να μπουν στο κελί που επέλεξαν κι εκεί που νομίζεις ότι ο πυρήνας της ιστορίας είναι η πίστη, η απουσίας ή η αμφισβήτηση αυτής, ξετυλίγεται μια ιστορία ανέλπιστα συγκινητική και μετατρέπει τον αναγνώστη σε θεατή ενός δράματος από εκείνα που η ζωή πλέκει με απόλυτη μαεστρία.

Ο λόγος του Πέτρου ευωδιάζει λυρισμό και αγκαλιάζει την αφήγηση σαν μια απαλή κάπα. Διάσπαρτα στο κείμενο μικρά αποφθεγματικά διαμαντάκια που μιλούν κατευθείαν στην καρδιά και μεταφέρουν διαχρονικές αλήθειες για τον άνθρωπο και τις σχέσεις: «…οι όμορφες ψυχές πάντα θα συναντιούνται. Δεν ξεχωρίζουν ρούχα, φύλο ή χρώματα…» , «…ξεγράφτηκε από το μυαλό τους, τουλάχιστον μέχρι η καρδιά να ξαναπάρει χρώμα˙ οι μάνες άλλωστε ξέρουνε από μπογιές» , «φτωχός είναι αυτός που είναι ανίκανος να αγαπήσει και ν’ αγαπηθεί».

Θεματικά, ο συγγραφέας αγγίζει το θέμα της πίστης με απόλυτη διακριτικότητα, αναδεικνύει τόσο τα σκοτάδια, όσο και τις λάμψεις του έρωτα και εξερευνά τους πολύπλοκους οικογενειακούς δεσμούς, αλλά και τις θανατηφόρες συνέπειες της ρήξης τους στις ζωές των μελών της οικογένειας.

Η πλοκή, πολυεπίπεδη, ταξιδεύει από το παρόν στο παρελθόν και πάλι πίσω, εισχωρώντας σταδιακά στον πυρήνα του δράματος, για να φτάσει στην ανατροπή, την κορύφωση και την κάθαρση που κάθε τραγωδία αξίζει. Ο αναγνώστης δε μένει, λοιπόν, ξεκρέμαστος. Ο Πέτρος χρησιμοποιεί την πένα του και τη δύναμη της λογοτεχνίας για να λυτρώσει τους ήρωές του από τα τραύματα του παρελθόντος και να κεντήσει τα ραγισμένα κομμάτια τους με χρυσή κλωστή, χαρίζοντας με το τέλος του μια γλυκιά αναγνωστική επίγευση.

Ο κερομύτης κότσυφας, που δεσπόζει στο εξώφυλλο, πεταρίζει από χέρι σε χέρι καθ’ όλη τη διάρκεια του βιβλίου, κουβαλώντας στωικά στα φτερά του τον πόνο και τη χαρά, τους δυο πυλώνες της ανθρώπινης ύπαρξης. Οι συμβολισμοί του Πέτρου και τα μικρά στοιχεία, όπως τα κόκκινα λουλούδια στο χαλί, οι πυγολαμπίδες που φεγγοβολούν στο σκοτάδι, τα αρχικά των εραστών που χαράσσονται πάνω στον πλάτανο κι οι μπόκολες –ένα ζευγάρι σκουλαρίκια–που ενώνουν καρδιακές αδελφές, χτίζουν την ταυτότητα της ιστορίας και την κάνουν μοναδική στα μάτια του αναγνώστη.

Συνοψίζοντας, θα έλεγα πως «Ο Κερομύτης» είναι ένα βαθιά ανθρώπινο βιβλίο που μαρτυρά το γιατί η τέχνη εμπνέεται από τη ζωή και το πώς η αληθινή αγάπη βρίσκει τον δρόμο της ακόμα κι αν την εμποδίσουν θεοί και δαίμονες. 

Μυθιστόρημα - Εκδόσεις Σύγχρονοι Ορίζοντες

Μέσα από το «Η μυστική ζωή των συγγραφέων» ο Musso μάς επιτρέπει να δούμε μέσα από την κλειδαρότρυπα αλήθειες για τον συγγραφικό κόσμο, ενώ πλέκει ένα πολυεπίπεδο μυστήριο που ταξιδεύει τον αναγνώστη στον χρόνο, στον χώρο και στις σελίδες του βιβλίου του.

Ο Νατάν Φολ, διάσημος συγγραφέας, έχει αποσυρθεί από την ενεργό δράση και έχει απομονωθεί στο Μπομόν, ένα μαγευτικό νησί της Μεσογείου. Ζει αποκλεισμένος από τον τύπο και τη δημόσια ζωή, μέχρι την επίσκεψη της δημοσιογράφου Ματίλντ Μονέ, η οποία είναι αποφασισμένη να τραβήξει το πέπλο που καλύπτει τη μυστική ζωή του συγγραφέα. Το σκηνικό έρχεται να μπερδέψει ακόμα περισσότερο ένα γυναικείο πτώμα. Το νησί τίθεται σε αποκλεισμό και η ένταση κορυφώνεται.

Ο Musso, πιστός στη ρήση του Gabriel Garcia Marquez που αναφέρεται και στο οπισθόφυλλο, κινείται ανάμεσα στην ιδιωτική, τη δημόσια και τη μυστική ζωή του Φολ, οι οποίες κονταροχτυπιούνται για το ποια θ’ αποκαλύψει τις πιο σοκαριστικές αλήθειες. Δημοσιογράφος και συγγραφέας βιώνουν πολλαπλές συγκρούσεις σε επαγγελματικό αλλά και προσωπικό επίπεδο, με τη μία να εκπροσωπεί τον τύπο και την εξουσία του στα δημόσια πρόσωπα και τον άλλον να προσπαθεί παντοιοτρόπως ν’ αμυνθεί και να προστατεύσει την ιδιωτικότητά του.

Η γραφή είναι ατμοσφαιρική και εναλλάσσεται από διάλογο σε παροντική και παρελθοντική αφήγηση, ενώ περιέχει κομμάτια συνεντεύξεων και αποσπάσματα του βιβλίου του πρωταγωνιστή. Η ποικιλία της γραφής συμβάλλει κατά πολύ στο χτίσιμο του μυστηρίου, αποκαλύπτοντας στον αναγνώστη μόνο ένα μικρό κομμάτι του παζλ κάθε φορά.

Ενδιαφέρον στοιχείο του βιβλίου είναι η χρήση της μεταμυθοπλασίας, με την οποία ο αναγνώστης φτάνει σε σημείο να αναρωτιέται πού τελειώνει η πραγματικότητα και πού αρχίζει η φαντασία, καθώς η παρουσία του Musso είναι εμφανής καθ’ όλη τη διάρκεια του βιβλίου, σαν να συνομιλεί κρυφά με τον αναγνώστη μέσα από τον ίδιο του τον ήρωα. Αρχικά, ο Musso βρίσκει την ευκαιρία να εκφραστεί μέσα από τον Φολ σχετικά με τη διαδικασία της γραφής και τις τεχνικές της. «Αν ένας πεζογράφος αναφέρει στην αρχή της διήγησής του ένα όπλο, τότε είναι σίγουρο ότι κάποια στιγμή θα ακουστεί ένας πυροβολισμός». Το χάρισμα ενός συγγραφέα παρουσιάζεται ως βίωμα του ήρωα, αλλά θεωρείται άνετα και ως γενικευμένη εμπειρία του εκάστοτε συγγραφέα. «Ήμουν εθισμένος στις στιγμές όπου η μυθοπλασία μόλυνε τη ζωή». Η εξουσία των εκδοτών πάνω στην έγκριση ή απόρριψη των έργων στηλιτεύεται ανοιχτά. «Οι εκδότες θέλουν να τους χρωστάς ευγνωμοσύνη επειδή σου είπαν με δυο λόγια τι γνώμη έχουν για το βιβλίο σου, ενώ εσύ πέρασες δυο χρόνια για να το γράψεις». Η δε Ματίλντ, ως δημοσιογράφος, αντιπροσωπεύει επάξια τη διεισδυτική συμπεριφορά του τύπου και των μέσων που δε διστάζουν μπροστά στην είδηση.

Αυτά και μόνο τα στοιχεία, καθιστούν το βιβλίο ένα ανάγνωσμα που δεν περιορίζεται στη σφαίρα της μυθοπλασίας, αλλά αποδίδει αλήθειες και μύθους που αφορούν τον πραγματικό χώρο του βιβλίου. «Τα βιβλία μπορούν να χειραφετήσουν, αλλά και να γίνουν αιτία αποχωρισμού. Τα βιβλία μπορούν να γκρεμίσουν τοίχους αλλά και να τους χτίσουν. Τα βιβλία πληγώνουν, διαλύουν και σκοτώνουν περισσότερο απ’ όσο πιστεύουμε».

Το μυστήριο λύνεται αναπόφευκτα με ανατροπή, ενώ η κορύφωση έρχεται αμέσως μετά, όταν ο Musso ανοίγει με τις ίδιες του τις λέξεις το περιτύλιγμα του δώρου που επιφύλασσε για το τέλος. Το «Η μυστική ζωή των συγγραφέων» είναι ευκολοδιάβαστο και απολαυστικό βιβλίο που χτίστηκε σελίδα σελίδα από έναν αρχιτέκτονα του είδους και υπόσχεται να κρατήσει το ενδιαφέρον αμείωτο μέχρι την τελευταία λέξη.

Μυθιστόρημα - Εκδόσεις Διόπτρα

Στη δεύτερη ποιητική συλλογή της, «Μετά την Αντάρα», η Ανδρομάχη Μασούρου ξεδιπλώνει ένα ποιητικό παιχνίδι με πιόνια τις λέξεις, ταμπλό τις αλληγορικές εικόνες και παίκτες όσους πόνεσαν τόσο βαθιά που κατάφεραν να μετατρέψουν την αντάρα σε αγάπη.

Τα ποιήματα της συλλογής είναι γεμάτα λογοπαίγνια και λόγο αποφθεγματικό που αγγίζει σαν εύστοχο βέλος το μυαλό και την καρδιά του αναγνώστη. Η θάλασσα, ο ουρανός, τα αστέρια, όλα τα άπιαστα, μπερδεύονται με την άγκυρα, την πυξίδα, τη συκιά και το παγκάκι και χρωματίζουν με εικόνες και νοήματα τους στίχους της Ανδρομάχης.

Ο έρωτας, είτε ως τιμωρός, είτε ως θεραπευτής ή ακόμα και ως Νάρκισσος, κατέχει πρωταγωνιστικό ρόλο.

Η Ανδρομάχη αγγίζει την πληγή του ερωτευμένου, παίρνει το παράπονο του, το κατανοεί και το κάνει στίχο για να μείνει αθάνατο πάνω στην κουνιστή καρέκλα της ποίησης "όσο την κουνά η ζωή". Γράφει για να σωθεί η ελπίδα "από χέρι ποιητή που αγάπησε το όνειρο. Από κάποιον που είδε την ποίηση ως αντισηπτικό. Ενάντια στην πιο βαθιά σήψη των ανθρώπων, εκείνη της ψυχής". Στηλιτεύει το άδικο που βασιλεύει, το μονόπλευρο που σκοτώνει τον έρωτα, τη δειλία που αποτρέπει την ένωση, τη σκουριά που καταστρέφει την αλληλεγγύη.

Ανάμεσα στη δύναμη και την ονειροπόληση, τη μνήμη και τη νοσταλγία, το «Μετά την Αντάρα», ζωγραφίζει ένα ποιητικό τοπίο, όπου ακόμα κι ο ναυαγός δεν παύει να παλεύει και να ελπίζει πως το χέρι του είναι άξιο να φροντίσει το κουκούλι που θα φέρει τη μεταμόρφωση της αλλαγής. Ποίηση μεστή, κατανοητή, που αγγίζει τον αναγνώστη και αφήνει ένα αίσθημα πληρότητας στην καρδιά και ένα μειδίαμα αγαλλίασης στα χείλη. 

Ποίηση - Εκδόσεις Βακχικόν

Η Έλενα Χουσνή στο τελευταίο της βιβλίο "Ούντο", από τις εκδόσεις Κύφαντα, αποδεικνύει για άλλη μια φορά τη δυναμική της μοναδικής γραφής της και τη δύναμη της γλώσσας εν γένει.

Στο Ούντο, η Έλενα απογυμνώνει την ανθρώπινη σκέψη από το προσποιητά αλάνθαστο και την αφήνει εκτεθειμένη στα μάτια του αναγνώστη, όχι για να την κρίνει, μα για να την αναγνωρίσει ως δική του. Τεμαχίζει την πραγματικότητα και τη ρουτίνα και τη σερβίρει κρύα, σαν την εκδίκηση. Κι αν και πέφτει βαριά σαν γροθιά στο στομάχι, γίνεται αναπόφευκτα αποδεκτή και σε ωθεί να αυτοδιδαχθείς μέσα από όσα έκανες, δεν έκανες ή θέλεις να κάνεις. Η Έλενα γίνεται κοινωνική χαρτογράφος και αναπαριστά στο χαρτί πτυχές της κοινωνίας που έχει εντοπίσει η ευαίσθητη κεραία της, αλλά είναι τόσο καθημερινές που περνούν απαρατήρητες από τους περισσότερους που τις βιώνουν.

Αποφθεγματικός λόγος, αιχμηρή πρόζα, φιλοσοφικές πινελιές, υπαρξιακή αφήγηση. Η ταύτιση είναι αναμενόμενη είτε είσαι από εκείνους που φωνάζουν είτε από εκείνους που σκύβουν το κεφάλι.

Στην πρώτη ιστορία, τον «Ούντο», ξεφλουδίζει τη ζωή σαν το κρεμμύδι, στρώση στρώση, και μας δείχνει τι κρύβεται κάτω από τη γυαλιστερή μα ξεραμένη φλούδα. Πόσο κλάμα και πόση τρυφερότητα συνάμα. Σαν τον πρωταγωνιστή της, τον Αμφίβιο, πατά κι εκείνη μισή στην πραγματικότητα και μισή στη μυθιστορία, κανακεύει τους ήρωες της, μα δεν τους απαλλάσσει από τις ευθύνες και το τέλος που οι ίδιοι επιλέγουν. Τους δίνει φωνή –μια κραυγή– μια ύστατη προσπάθεια να λυτρωθούν από τις κρυφές αμαρτίες τους.

Στη δεύτερη ιστορία, μιλά για θέματα που ακόμα και σήμερα –αν και δεν αποτελούν ταμπού– φέρνουν σε αμηχανία την σκέψη μας, που βάλλεται από τη δεδομένη ρουτίνα της. Βλέπει μεγεθυντικό φακό και σε αργή κίνηση λεπτομέρειες που σηματοδοτούν τη ζωή και γράφει για λόγια που δύσκολα τολμά κανείς να παραδεχτεί για να πει. Αφήνει το εγώ της ηρωίδας να φωνάξει σε όσους δεν παραδέχονται πως «Δε θέλουμε θλιμμένους στη γιορτή μας», στηλιτεύει όσα της στέρησαν οι άλλοι, για να κορνάρει εν τέλει στον καθρέφτη, επισημαίνοντας πως το λάθος ήταν πάντα και προπαντός δικό της.

Το τρίτο μέρος είναι ένα αφιέρωμα στον διαχρονικό γυναικείο πόνο. Η Έλενα παίρνει γυναικείες μορφές της μυθολογίας και τις προσκαλεί στο τώρα, τις κάνει γυναίκες της διπλανής πόρτας και απαντά στο αιώνιο ερώτημα "πώς θα ήταν αν ζούσαν σήμερα;" Εκείνες της μιλούν κι εξομολογούνται πως τίποτα δεν έχει αλλάξει. Πως ο πόνος τους, ο πόνος μας, είναι ο ίδιος ανά τους αιώνες, όποια όψη κι αν πάρει. Και μέσα από τον πόνο ανατέλλει πάντα η ίδια δύναμη. Μια δύναμη που παρότι υποτάσσεται ποικιλοτρόπως στην πατριαρχία, βρίσκει τρόπους να ελίσσεται στους δαιδαλώδεις δρόμους της ζωής, ανάλογα με το ποιόν της καθεμιάς, τα βάρη που κουβαλά στην πλάτη της και τις πληγές της καρδιάς της. Οι γυναίκες της αρχαιότητας και του τώρα ουρλιάζουν μέσα από τις πανδαμάτειρες λέξεις της κι η Έλενα τις ακούει να μιλούν μέσα από «Τα ρούχα τους», μέσα από εκείνο το αδειανό πουκάμισο που ποτέ δε γέμισε για να τις αγαπήσει όπως τους άξιζε.

Ένα συγκλονιστικό βιβλίο με θεατρικότητα, λυτρωτικούς μονολόγους και εκκωφαντικές σιωπές, που βιώνεται ως κάθαρση από τα κοινωνικά κρίματα, τα ατιμώρητα από τον νόμο, αλλά ασυγχώρητα από την ψυχή.

Μυθιστόρημα- Εκδόσεις Κύφαντα

«Υετία μέρα». Η μέρα της πτώσης, που ραίνει τον άνθρωπο με τα πάθη και τα λάθη του για να φέρει την κάθαρση. Η πρώτη ποιητική συλλογή της Εύας Παυλίδου αγγίζει αυτήν την πτώση ποιητικά με ποικίλους τρόπους και θεματολογία.

Στο πρώτο μέρος του βιβλίου, συναντάμε τα «ελευθερόστιχα» ποιήματα, όπου η ποιήτρια παίζει με λέξεις ομόριζες και παρηχήσεις, ψάχνοντας τη διέξοδο μέσα στη μοναξιά, τη θλίψη, τους μισογκρεμισμένους πύργους των αμυνών μας και την αναπόφευκτη παρακμή. Οι προσωποποιήσεις στοιχείων της φύσης, χώρων ή ακόμα και στοιχείων της τέχνης οπτικοποιούν πτυχές της ανθρώπινης ύπαρξης, με τις οποίες η ποιήτρια χρωματίζει τους στίχους της. Η βαθιά εσωτερική ματιά, η τόσο απαραίτητη στην ποίηση, είναι έκδηλη σε κάθε ποίημα και οι λέξεις στα χέρια της Εύας γίνονται ψηφίδες που τοποθετούνται προσεκτικά και περίτεχνα στο κατάλληλο σημείο, για να αποτυπώσουν την έννοια του κάθε στίχου.

Στο δεύτερο μέρος, τα ομοιοκατάληκτα, πιο εύληπτα, πέφτουν σαν βροχή στην καρδιά του πονεμένου. Ο έρωτας είναι κυρίαρχο θέμα κι ενώ. στο πρώτο μέρος, η Εύα δηλώνει πως «η αγάπη δεν εκπίπτει», εδώ γίνεται εμφανής η αντίθεση των δυο ακρογωνιαίων λίθων της ανθρώπινης ψυχής. Ο έρωτας γίνεται η πυξίδα που μας καθοδηγεί σ’ ένα αδιέξοδο μονοπάτι, όπου τα σκοτεινά συναισθήματα, όπως το μίσος ή η ατολμία, καραδοκούν σε κάθε στροφή να τον εκθρονίσουν από την καρδιά μας.

Η «Υετία μέρα» είναι μια ποιητική συλλογή, η οποία, όπως πολύ επιτυχημένα φαίνεται στο εξώφυλλο, δέχεται σαν τζάμι τις λεκτικές σταγόνες ενός ποιητικού υετού, για να καθρεφτίσει σε κάθε μικρή στάλα ψήγματα τέχνης και ψυχής.

Ποίηση - Εκδόσεις Κύφαντα

Το «Από την κάθε μητέρα στην κάθε κόρη» της Ελένης Ζερβοπούλου δεν είναι απλά ένα λεύκωμα. Είναι μια κατάθεση ψυχής μέσα από διδάγματα της ζωής που κάθε μητέρα θα ήθελε να αφήσει ως παρακαταθήκη στην κόρη της.

Τα κορίτσια μας μεγαλώνουν σ’ έναν κόσμο άγριο. Έναν κόσμο που δεν έχει μάθει ακόμα να σέβεται το «όχι» και τα όρια. Δεν ωφελεί να τα κρατάμε συνεχώς προστατευμένα από εξωτερικούς παράγοντες και να ενσταλάζουμε στην καρδιά τους τον φόβο για τη ζωή. Η διδαχή της προσωπικής αξίας, των υγιών σχέσεων και της εσωτερικής αναζήτησης είναι εφόδια –ή ακόμα και όπλα– τα οποία αποσκοπούν στο να τα οχυρώσουν απέναντι στον κίνδυνο. Το λεύκωμα της Ελένης Ζερβοπούλου λειτουργεί με αυτόν ακριβώς τον τρόπο. Κάθε σελίδα κι ένα δίδαγμα, αλλά κι ένας χώρος για τη μητέρα να καταγράψει όσα θέλει η κόρη της να μην ξεχάσει ποτέ. Για την ίδια, για τη σχέση τους, για τη ζωή.

Μικρά διαμαντάκια, διάσπαρτα σαν δώρα μέσα στο βιβλίο, τα εξομολογητικά κείμενα των συγγραφέων προς τις κόρες τους, που λειτουργούν ως παραδείγματα και γίνονται αλιείς των λόγων που οι αναγνώστριες θα θελήσουν να μοιραστούν. Λόγια συγκινητικά και εικόνες προσωπικές που μετατρέπονται σε συλλογικές, μιας και κάθε μητέρα μπορεί να ταυτιστεί και ν’ ανασύρει τα δικά της βιώματα.

Ένα δώρο καρδιάς «Από την κάθε μητέρα στην κάθε κόρη» που αξίζει να γίνει ο σύνδεσμος που θα σφραγίσει την άρρηκτη και πολύτιμη αυτή σχέση.

Λεύκωμα - Εκδόσεις Ελκυστής

Συμμετέχουν με αλφαβητική σειρά:
Βελόνια Καλλιόπη
Κουρκούλη Νέλλη
Κυριαζής Τάσος
Κωλέττα Μαρία
Μαρκατζίνου Χαρά
Νικολιδάκη Ελένη
Χαρίτου Αργυρώ

Είναι η ζωή ένας φαύλος κύκλος από λάθη και χαρές που τον γευόμαστε αχόρταγα, απελπισμένοι κι εθισμένοι στον έρωτα που μας υπόσχεται. "Γιατί". Ίσως αυτή να είναι η αγαπημένη λέξη του έρωτα. Γιατί ερωτευόμαστε; Γιατί χωρίζουμε; Γιατί ο πόνος στην καρδιά μένει αγιάτρευτος και μας στοιχειώνει; Γιατί εν τέλει υπάρχει ο έρωτας; Για να ζει μέσα από λέξεις κι έξεις;

Αυτές ήταν οι πρώτες σκέψεις που μου δημιούργησε η πρώτη ποιητική συλλογή της φίλτατης Αγγελικής Σταύρου με τίτλο «Λ(έξεις) του έρωτα». Τα ποιήματά της μιλούν για τη βροχή που πέφτει και καίει, μα ξεπλένει. Για τα σύννεφα που σκιάζουν τον ουρανό της ευτυχίας και τη μοναξιά που ροκανίζει την καρδιά. Για τον χωρισμό και τα όνειρα που έμειναν μισά, μετά από έρωτες που πάψαν λίγο πριν το τέλος. Η Αγγελική φλερτάρει με το τέλος. Είτε αυτό αφορά τις ανθρώπινες σχέσεις, είτε τον ίδιο τον θάνατο που σβήνει ανάσες κι όνειρα. Ψάχνει μέσα από τον ψεύτη καθρέφτη να βρει απαντήσεις, μα του θυμώνει που επιμένει να αποτυπώνει μόνο τον χρόνο που φθείρει το σώμα και να κρύβει το ποιοι πραγματικά είμαστε. Μέσα στα δάκρυα και την εσωτερική πάλη, αναδεικνύει την έμφυτη ανάγκη του ανθρώπου να ξεπεράσει τον πόνο και να προχωρήσει μπροστά.

Χρησιμοποιεί γλώσσα απλή, νοήματα κατανοητά και παίζει με τις λέξεις για ν’ αποκαλύψει πάθη, λάθη και ανθρώπινες πτυχές κρυμμένες, μα τόσο κοινές σε όλους μας. Υμνεί τον έρωτα μέσα από τον πόνο και τις ανεκπλήρωτες υποσχέσεις και αναζητά την αγάπη πίσω από βλέμματα κι εγωισμούς, δίνοντας στον αναγνώστη την αφορμή να ταυτιστεί και ν’ αναγνωρίσει δικά του βιώματα μέσα στους στίχους της.

Οι «Λ(έξεις) του έρωτα» είναι μια συλλογή που καταφέρνει να σε αγγίξει και να σε καθησυχάσει πως το να εθίζεσαι στον έρωτα είναι τόσο ανθρώπινο όσο και αναπόφευκτο.

Ποιητική Συλλογή - Εκδόσεις Κύφαντα

"Η μεταμόρφωση" αποτελεί ένα εμβληματικό έργο του Φραντς Κάφκα για την γονική και κοινωνική αποξένωση. Εξερευνά τον εσώτερο ψυχισμό του ανθρώπου και μέσα από έναν ακραίο συμβολισμό, που παρουσιάζεται καθόλα κυριολεκτικός, αναδεικνύει συναισθήματα, σκέψεις και συμπεριφορές που δε θα έβγαιναν στην επιφάνεια χωρίς τη βοήθεια του μύθου.

Ο πρωταγωνιστής, Γκρέγκορ Σάμσα, επαγγέλλεται τον πλασιέ και ζει μια ζωή μονότονη και κουραστική. Απώτερος σκοπός του είναι να βοηθήσει την οικογένειά του να απαλλαχθεί από τα χρέη που τη βαραίνουν. Κοινωνικά είναι ταπεινός ή όπως αλλιώς θα λέγαμε, ένας από τους τελευταίους τροχούς της αμάξης. Ένα πρωί, ξυπνά και νιώθει το σώμα του εντελώς διαφορετικό. Σαν να περιγράφει ένα εντελώς φυσιολογικό γεγονός, ο Κάφκα διηγείται αληθοφανέστατα τη μεταμόρφωση του ήρωά του σε ταπεινό σκαθάρι, περιγράφοντας εντελώς πειστικά τις κινήσεις των πολλών και λεπτών ποδιών του, την αδυναμία του να γυρίσει μπρούμυτα, να κινηθεί με ευκολία και να τραφεί. Την απώλεια δηλαδή της ιδιότητά του ως ανθρώπου που μπορεί να αυτοεξυπηρετηθεί και εν γένει να ζήσει φυσιολογικά.

Η αντίδραση της οικογένειάς του είναι η προφανής. Σοκάρονται και αηδιάζουν στη θέα της νέας μορφής του Γκρέγκορ. Ο ψευδής εαυτός του εργατικού Σάμσα που σήκωνε όλα τα βάρη, δουλεύοντας σκληρά για να μην τους λείψει τίποτα, τους εξυπηρετούσε. Η μεταμόρφωση τους ξεβολεύει, η οικογένεια δυσανασχετεί και τα μέλη της προσπαθούν να βρουν λύσεις για να πάρουν –απρόθυμα και αναγκαστικά– την κατάσταση στα χέρια τους. Με τα καινούρια δεδομένα, είναι ο Γκρέγκορ που πλέον εξαρτάται από την καλή τους θέληση να τον βοηθήσουν να επιβιώσει. Ο νέος είναι πια άχρηστος και αηδιαστικός και αυτό δυσκολεύει κατά πολύ τις μεταξύ τους σχέσεις.

Μέσα από κάθε λέξη, ο Κάφκα εστιάζει στην αλλαγή που βιώνει ο Γκρέγκορ. Τα απωθημένα του αναδύονται δειλά, τα αλλαγμένα μάτια του κοιτούν με απορία και συναισθήματα παράπονου και παραίτησης γεννιούνται μέσα στο άβολο κορμί του. Η συνειδητοποίηση του αντίκτυπου που έχει η μεταμόρφωση στον μικρόκοσμό του του πέφτει βαριά, η απογοήτευση τον κυριεύει και τον κάνει να αναρωτηθεί για το νόημα της ίδιας του της ύπαρξης.

Ο Κάφκα πλέκει ένα κοινωνικό πείραμα που εξετάζει το βάρος του συμφέροντος έναντι στους δεσμούς αίματος και την επικάλυψη της πραγματικής μας ταυτότητας από τους ρόλους που υιοθετούμε στον κόλπο της οικογένειας και της ευρύτερης κοινωνίας. Η απογύμνωση που επιτυγχάνει η μεταμόρφωση αποκαλύπτει την βαθιά ψυχική αποξένωση και την οδυνηρή μοναξιά.

Σοκαριστικό και διδακτικό ταυτόχρονα, είναι ένα βιβλίο που όχι μόνο προβληματίζει, αλλά –τιμώντας τον τίτλο του– μεταμορφώνει τον τρόπο που βλέπουμε τα πράγματα.

Μυθιστόρημα - Εκδόσεις Πατάκη