Γράφουν η Ελίνα Δερμιτζόγλου & η Γεωργία Λαμπάρα Τριανταφύλλου

Η πάλη των δυο φύλων χρονολογείται από τη γένεση κιόλας του ανθρώπου, λες κι ο Θεός έπλασε τον άνδρα και τη γυναίκα με απώτερο σκοπό να αγωνιστούν για το ποιος θα επικρατήσει. Για αιώνες, ο Αδάμ φαινόταν πως είχε στεφθεί νικητής κι είχε εκδικηθεί επιτυχώς την Εύα επειδή του στέρησε τον Παράδεισο. Η πατριαρχία του, έχοντας ριζώσει βαθιά στα κοινωνικά δρώμενα, είχε θέσει σαφώς τα όρια του γυναικείου φύλου, όταν ο φεμινισμός ήρθε για να επαναστατήσει, ν’ αναταράξει και ν’ ανατρέψει τους ρόλους.

Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει αγώνες που απάλλαξαν τη γυναίκα από δεινά και ταπεινώσεις και τη βοήθησαν να εδραιωθεί ως άνθρωπος μεταξύ ανθρώπων. Όπως όμως δίδαξε πρώτη η πατριαρχία, η παγίδα του υπερβολικού ζήλου είναι που δυσχεραίνει τα πράγματα και φέρνει τα αντίθετα από τα επιθυμητά αποτελέσματα.

Στην προκειμένη περίπτωση, οι αγωνίστριες υπέρ της ισότητας, της αποδοχής και του σεβασμού του γυναικείου φύλου από την κοινωνία, πορεύτηκαν δίχως να σεβαστούν οι ίδιες, την ίδια τους τη φύση. Ξέχασαν ότι η φύση τους χάρισε το μεγαλύτερο προτέρημα, που είναι, να φέρουν ζωή. Ζήλεψαν ό,τι είναι πέρα από τη δική τους φύση. Δε λέω, τίποτα δεν είναι ακατόρθωτο, όμως στο δρόμο προς την κατάκτηση των δικαιωμάτων τους, ξέχασαν ότι αγωνίζονται ως γυναίκες, που ίσως αν δεν επέτρεπαν στη λήθη να υπερκαλύψει το ζήλο τους, αυτή τη στιγμή, να ήταν από τα πιο προνομιούχα πλάσματα, επάνω στη γη.

Ακούγονται πολλά τον τελευταίο καιρό, σχετικά με τις ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες που καταλήγουν σε εκτρώσεις. Γράφονται κείμενα όπου σε κάθε παράγραφο συναντάμε κι ένα δριμύ κατηγορώ προς το αντρικό φύλο, το οποίο θεωρείται αποκλειστικά υπεύθυνο για τις ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες. Αφού προσπαθούν να σε πείσουν, με πολλά επιχειρήματα – τα οποία θεωρώ γενικευμένα – και να ανεβάσουν με τον τρόπο αυτό τη θέση της γυναίκας στη σημερινή κοινωνία, κάνουν επίκληση στο συναίσθημα για τα δείνα που βιώνει το γυναικείο φύλο από τις μεθόδους αντισύλληψης (δεν αντιλέγω σε αυτό). Καταλήγουν δε στη φράση: “οι ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες προκαλούνται από άντρες”, υποβιβάζοντας από μόνα τους το γυναικείο φύλο, αφού προβάλουν τη γυναίκα ως ένα ον δίχως βούληση. Οι ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες, προκαλούνται από την ανεύθυνη συμπεριφορά και των δύο φύλων.

Στη σημερινή κοινωνία, εκτός από περιπτώσεις βιασμού, η γυναίκα έχει την ίδια ελευθερία επιλογής στη μέθοδο αντισύλληψης, όπως και ο άντρας, εκτός και αν η ίδια θέλει να μην έχει ή διστάζει από μόνη της, για δικούς της προσωπικούς λόγους (απουσία προσωπικής βούλησης, έλλειψη ευθύνης ή σεβασμού απέναντι στον ίδιο της τον εαυτό). Μία γυναίκα, λοιπόν, που επιθυμεί να κερδίσει το σεβασμό του άλλου φύλου και κατ’ επέκταση, της κοινωνίας, θα πρέπει πρώτα η ίδια να σέβεται τον εαυτό της, κρατώντας το ρόλο της μέσα σε αυτήν. Κανένας σήμερα δεν αναιρεί ότι μπορεί να έχει επιλογές, τόσο στην επαγγελματική όσο και στην προσωπική της ζωή. Επομένως, δεν είναι θύματα και οι άντρες θύτες.

Η μόνη περίπτωση που μια γυναίκα πέφτει θύμα μιας ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης, είναι μετά από έναν βιασμό. Ακόμα και σε μια καταπιεστική σχέση που ισχυρίζεται πως δέχεται πίεση για μια ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη, όχι, δεν είναι θύμα. Γιατί, κατ’ εμέ, δεν υπάρχει εξ αρχής θύτης και θύμα, αλλά επιλογή και επιλεγόμενος. Κάποιες φορές μάλιστα ο επιλεγόμενος μετατρέπεται σε μια επιλογή – θύμα αυτού που τον επιλέγει. Δεν είναι λίγες οι φορές που άντρες βρίσκονται δέσμιοι σε μια σχέση που τους αναγκάζει να παραμείνουν μετά από μια εγκυμοσύνη για την οποία δεν ενημερώθηκαν έγκαιρα.

Αν θέλουμε, λοιπόν, να είμαστε ίσοι, θα πρέπει να το κάνουμε κι ως προς τις ευθύνες. Η αποδοχή της πατριαρχίας ως de facto, μόνο φανατισμό μπορεί να φέρει και την ανάγκη για ένα αντίπαλο δέος. Ο φυλετικός ανταγωνισμός δεν έχει νόημα σε μια κοινωνία που το μόνο που έχει ανάγκη είναι η ισορροπία. Είναι κατανοητή η καταπίεση που έχει υποστεί το γυναικείο φύλο για αιώνες, αλλά αυτό δε δικαιολογεί μια απόλυτη στάση. Αν μια γυναίκα θέλει να δείξει το δρόμο, έχει καλύτερους τρόπους να το κάνει από το να κατηγορεί τους άνδρες. Τη στιγμή που θα αντιληφθεί ότι η ουσία της ύπαρξής της δεν βρίσκεται στο να επιβληθεί, αλλά στο να πιστέψει η ίδια στην αξία της, θα έχει επιτύχει ως άνθρωπος.

Το να κατατάσσουμε, λοιπόν, όλους τους άνδρες κι όλες τις γυναίκες στο ίδιο τσουβάλι, σίγουρα δε μας κάνει αντικειμενικούς. Η γυναίκα, όπως και ο άνδρας, είναι ένα χαρισματικό ον που μπορεί να προοδεύσει σε πάρα πολλούς τομείς, τόσο του πνεύματος όσο και της τέχνης. Η ιστορία της δεν είναι τα δεινά της και η χρήση αυτών ως ελαφρυντικά μόνο κακό μπορεί να της κάνει. Ο σεβασμός στη φύση του κάθε φύλου δε σημαίνει υποτίμηση ή υπερτίμηση αυτού, αλλά ανάγκη για αρμονική συνύπαρξη, όπου ο καθένας θα λειτουργεί βάσει και της ύλης και της προσωπικότητάς του και θα αναλαμβάνει τις ευθύνες που του αναλογούν.

Μια πολυτάραχη χρονιά έφτασε στο τέλος της. Δεν είναι ότι οι προηγούμενες μας έφερναν πάντα ό, τι ποθούσαμε, ούτε ότι τα βάσανα έλειπαν. Ο φετινός απολογισμός διαφέρει στο ότι, σ’ έναν κόσμο ατομικισμού, η ταλαιπωρία έγινε συλλογική. Μέσα σε μια ατμόσφαιρα που σφύζει από μοναξιά, δεν είμαστε μόνοι, γιατί δεν είμαστε οι μόνοι που ζουν το παράδοξο “δώρο” του 2020. Ένας πλανήτης συντονίστηκε σε έναν κοινό πόλεμο. Οι παρατάξεις αρκετές. Οι γνώμες πολυπληθείς. Η γνώση ηττημένη. 

Αν υπήρξε έναν νικητής φέτος, αυτός ήταν ο διχασμός. Εκείνος εγκατέστησε την αμφιβολία στο μυαλό μας σαν κακόβουλο λογισμικό. Τίποτα πια δε μοιάζει ίδιο, όπως και κανείς μας δε θα είναι ίδιος μετά το 2020. Μια χρονιά ορόσημο για όσα είχαμε δεδομένα. Την αγάπη, την ελευθερία, την υγεία, τους δικούς μας ανθρώπους, την ασφάλεια. Τίποτα δε μοιάζει ασφαλές πια. Δεν είναι ο ιός που έφερε την ανασφάλεια, μα ο τρόπος που ξεκινήσαμε να κοιτάμε τον συνάνθρωπο. Οι δικοί μας έγιναν πιο δικοί μας, γιατί η απουσία τους μας ανάγκασε να εκτιμήσουμε την παρουσία τους στη ζωή μας. Οι ξένοι, όμως, έγιναν πιο ξένοι. Εκείνοι φταίνε για όλα. Που δεν προσέχουν, που δεν υπακούν, που επαναπαύονται.

Γίναμε κριτές των άλλων, περιορίζοντας την αυτοκριτική μας στο κελί που μετατράπηκε το σπίτι μας. Χωρίς να νοιαστούμε για το πόνο του καθενός. Ποιός θα κατηγορήσει έναν παππού που φοβάται πως αυτή θα είναι η τελευταία του χρονιά και γι’ αυτό αποφάσισε να ζήσει ελεύθερος όσο του μένει; Ποιός θα καταλάβει τους γονείς που βλέπουν τα παιδιά τους να γίνονται αγρίμια στα κλουβιά και να παλεύουν με τα σχοινιά μιας μάσκας που τους στερεί το πρώτο δώρο που τους χάρισε η ζωή με μιαν ανάσα; Ποιός γνωρίζει για τη γυναίκα που περπατά στο δρόμο χωρίς “να έχει τον νου της” αν ο εχθρός της ζωής της δεν κρύβεται στο ίδιο της το σπίτι που εσύ την παροτρύνεις να επιστρέψει γρήγορα κι ας καταλήξει άλλο ένα βράδυ να αγκαλιάζει τον βασανιστή της; 

“Άκρα” θα μου πεις. “Η τηλεόραση δε λέει τίποτα γι’ αυτά, άρα δεν υπάρχουν” επιχειρηματολογείς, χρίζοντάς την τον σύγχρονο Ντεκάρτ που επιβάλλει τη ρήση του “το μετέδωσα, άρα υπάρχει”. Ποιός μπορεί, όμως, αλήθεια να γνωρίζει τι ψυχικούς ιούς κουβαλά ο καθένας μας και πώς αυτοί μεταλλάσσονται ραγδαία υπό την πίεση των γεγονότων και της τρομολαγνείας; 

Έχουμε πόλεμο. Αυτό είναι το μόνο σίγουρο. Τι είδους πόλεμος είναι θα το δείξει μονάχα η ιστορία. Είμαστε πολύ μικροί για να το κρίνουμε κι οι πραγματικοί μαχητές παραμένουν, όπως πάντα, αφανείς. 

Ακόμα κι αν αυτή η πρωτοχρονιά γιορταστεί διαφορετικά, δεν παύει να αποτελεί μια ευκαιρία να διδαχτούμε, να μηδενίσουμε και να αρχίσουμε ξανά. Είτε η δοκιμασία που περνάμε τελειώσει σύντομα, είτε όχι, ας φυλάξουμε μια αγκαλιά για τον συνάνθρωπο. Ας μην ξεχάσουμε πώς ήταν η ζωή πριν τη μάσκα. Ας μην επιτρέψουμε στη συνείδηση μας να διαμορφωθεί ψυχρά και τυπικά. Ας μη συνηθίσουμε. Μπόρα είναι και θα περάσει. Κι όπως μετά από κάθε καταιγίδα, ένα ουράνιο τόξο περιμένει ταπεινά να υπενθυμίσει την ελπίδα. Πως δε χάθηκε ο άνθρωπος. Πως συνεχίζει να αγαπά, να ονειρεύεται και να υπάρχει. 

Κι αν η αγκαλιά έγινε δηλητήριο και το χαμόγελο ταμπού επειδή εκφράζονται με το σώμα που κινδυνεύει να νοσήσει, το “σ’αγαπώ” και το “σε νοιάζομαι” επιτρέπεται ακόμα να μεταδίδονται από ψυχή σε ψυχή. Ας μείνουμε άνθρωποι, με την ευχή ν’ αγκαλιαστούμε ξανά ελεύθεροι και υγιείς και να χαμογελάσουμε με την καρδιά μας σαν παιδιά. Για τα παιδιά. Για τις ζωές που σώθηκαν. Για την ομορφιά της ζωής. Για μιαν ανάσα. 

Μια αρετή που αναμφίβολα αξίζει να καλλιεργήσει ο άνθρωπος είναι η συγχώρεση του εαυτού. Αναφέρεται ως αρετή, διότι η αναγνώριση, η κατανόηση και, εν τέλει, η αποδοχή ενός λάθους που έχουμε κάνει είναι ένα από τα πιο δύσκολα σκαλοπάτια που μπορούμε να χτίσουμε προς την αυτογνωσία.

Πολλές φορές, δε φτάνει απλά να παραδεχθούμε πως κάναμε κάτι λάθος, πως πληγώσαμε κάποιον ή ακόμα χειρότερα πως τον βλάψαμε. Η κατανόηση της αιτίας που μας έφτασε ως την επίμαχη πράξη είναι πολύ πιο σημαντική, διότι μας βοηθά να υπολογίσουμε τις ευθύνες μας και να ζυγίσουμε ορθά τις συνέπειες τους.

Η παράθεση δικαιολογιών που απλά θα ελαφρύνουν τη θέση μας, σαν να προσπαθούσαμε να καλοπιάσουμε τον δικαστή που θα βγάλει την ετυμηγορία, προφανώς και δεν επαρκεί. Ο πραγματικός κριτής είναι στην ουσία η συνείδηση μας, την οποία δεν μπορούμε να ξεγελάσουμε, όσο κι αν πασχίσουμε να ισχυροποιήσουμε τη θέση μας. Η συνείδηση «δεν παίρνει» από λογικοφανή επιχειρήματα, παρά μόνο από καθαρό αίσθημα και πράξεις μετάνοιας.

Το δυσκολότερο και τελευταίο βήμα μετά την αναγνώριση, κατανόηση και αποδοχή είναι η συγχώρεση. Εμπεριέχει την προθυμία να βάλουμε μέσα μας το λάθος καθαρό από συναισθηματικά φορτία και εγωιστικές αποχρώσεις και να το εναποθέσουμε στην καρδιά μας ως μάθημα. Ως παράδειγμα προς μελλοντική αποφυγή παρόμοιων καταστάσεων. Αυτό είναι και το νόημα της μετάνοιας.

Τα λάθη των άλλων είναι πάντα πιο ευδιάκριτα στα μάτια μας και είμαστε συνεχώς έτοιμοι να τα βάλουμε στο στόχαστρο και να τα κρίνουμε με μεγαλύτερο ζήλο από ότι τα δικά μας. «Η καμήλα δεν βλέπει την καμπούρα της» λέει η παροιμία και αναφέρεται σε αυτό ακριβώς.

Στην πραγματικότητα, τα λάθη που διακρίνουμε πιο άμεσα στους άλλους είναι εκείνα που δεν μπορούμε να δούμε και να αποδεχθούμε ότι κάνουμε εμείς οι ίδιοι. Γι’ αυτό και μας ενοχλούν. Είναι ζιζάνια που προβάλλονται στις πράξεις των άλλων, ενώ έχουν τη ρίζα τους μέσα μας.

Ας δούμε, λοιπόν, και την άλλη πλευρά. Έρχεται η στιγμή που ένας άνθρωπος που αγαπάμε κάνει ένα «ασυγχώρητο» σφάλμα από εκείνα που θεωρούμε ανεπανόρθωτα. Πρώτη αντίδραση σαφώς η άρνηση, η οποία δίνει τη σκυτάλη στον εγωισμό, που ως συνήγορός μας σπεύδει να διεκδικήσει το δίκιο μας.

Το θύμα μετατρέπεται σε θύτη που αρχίζει να πληγώνει αδιακρίτως και ο θύτης γίνεται το θύμα που δέχεται τα πυρά. Ένας φαύλος κύκλος φαινομενικής εξιλέωσης ξεκινά, ενώ στην ουσία αυτό που επιτυγχάνεται είναι η καταρράκωση και των δυο και ο θρίαμβος του εγωισμού. Η συνέχεια εξαρτάται πάντα από τις διαθέσεις του παθόντος και τις πράξεις του σφάλλοντος.

Ας υποθέσουμε, λοιπόν, πως ο άνθρωπος, που μέχρι πριν το ασυγχώρητο, αγαπούσαμε, μετανοεί αληθινά και επιθυμεί να επανορθώσει. Η ερώτηση που προκύπτει είναι κατά πόσον θα αφήσουμε τις αμφιβολίες να πνίξουν την αγάπη που μέχρι τότε ορκιζόμασταν πως νιώθουμε ή θα στηριχθούμε στη δύναμή της για να δώσουμε στον άνθρωπό μας μια ευκαιρία να σταθεί ξανά στα πόδια του. Ας μην ξεχνάμε ότι για να φτάσει ένας άνθρωπος στη μετάνοια, έχει περάσει από τον πόνο του να κατηγορήσει ο ίδιος πρώτος τον εαυτό του για το λάθος του.

Είτε πρόκειται για τον εαυτό μας είτε για κάποιον άλλον, η διαδικασία είναι η ίδια. Είτε είμαστε άνθρωποι που συγχωρούν εύκολα, είτε δυσκολεύονται να εμπιστευτούν για να συγχωρήσουν, όλα ξεκινούν από το πώς φερόμαστε στον εαυτό μας.

Αν είμαστε ενοχικοί, συγχωρούμε αναλαμβάνοντας το φταίξιμο. Αν είμαστε αυστηροί, απαιτούμε το αλάθητο. Ως αδιάφοροι, αγνοούμε τα σφάλματα μας και τις συνέπειές τους στους άλλους μέχρι να μας θίξουν και ως ελαστικοί, ρισκάρουμε με καταστροφικές συνέπειες για τα στοιχεία της ζωής μας που αξίζουν.

Αν, όμως, αντιμετωπίζουμε τα λάθη μας με αγάπη και κατανόηση, μπορούμε να συγχωρήσουμε οποιονδήποτε έσφαλε και μετανόησε.

Δε φτάνει, λοιπόν, η πρόθεση μετάνοιας ή η έμπρακτη απόδειξη αυτής για να διασωθεί μια ανθρώπινη σχέση. Είτε είναι ερωτική, είτε συγγενική, είτε φιλική. Ποτέ δεν εξαρτάται από τον έναν. Χρειάζεται να είναι και ο άλλος εξίσου πρόθυμος να συγχωρέσει και να βάλει την πίστη του στον άνθρωπο που γνωρίζει πάνω από φόβους και αμφιβολίες. Να εκτιμήσει τον αγώνα του άλλου να μην απορροφηθεί από το σφάλμα του και τη θέλησή του να διασώσει αυτό που θεωρεί πολυτιμότερο, ακόμα κι αν πάνω στο λάθος του το υποτίμησε.

Ο μόνος δρόμος που οδηγεί στην αυτογνωσία και τη συγχώρεση εαυτού και άλλων είναι αυτός της ειλικρίνειας. Μόνο η ειλικρινής αντιμετώπιση μπορεί να καθαρίσει το φορτίο ενός λάθους και να του προετοιμάσει την οδό προς την επανόρθωση. Ο πόνος που περιλαμβάνει ίσως μοιάζει αφόρητος, αλλά αξίζει τον κόπο, όπως κάθε τι που γεννιέται αξίζει τον μόχθο της γέννας του.

Μικρές θεότητες εγκατεστημένες μέσα στη συνείδησή μας, οι Ερινύες συναντώνται και ως τύψεις ή ενοχές. Όπως και να τις ονομάσουμε, ο ρόλος τους είναι σαφής. Μας καταδιώκουν και μας τιμωρούν ανελέητα, έπειτα από κάθε κρίμα μας. Θα έλεγε κανείς πως πρόκειται για ένα λογισμικό που εγκαταστάθηκε κατά τη δημιουργία του ανθρώπου για να διαβεβαιώσει την εξέλιξη του. Η τιμωρία τους δεν είναι εμφανής κι ίσως να είναι η πιο δίκαιη που γνώρισε ποτέ το ανθρώπινο είδος.

Ως εσωτερική Θεία δίκη, μας επαναλαμβάνουν το «έγκλημά» μας με κάθε του αποτρόπαιη μορφή κι ανατριχιαστική λεπτομέρεια. Είναι εκείνη η φωνή της συνείδησης, όπως λέμε, που παραμερίζει βασανιστικά τον ύπνο και αναλύει επιμελώς και αδιάκοπα το λάθος. 

Η προϋπόθεση για να εμφανιστούν και να σε ταλανίσουν δεν είναι το διαπραχθέν λάθος. Το βασικότερο είναι να έχεις συνείδηση. Να έχεις αφήσει έστω ένα κομμάτι της καθαρό, ώστε να έρθουν και να φωλιάσουν. Οι τύψεις δεν αγαπούν τη βρομιά. «Τίπτουν» το σκοτάδι και το καθαρίζουν με φως και αλήθεια.

Στην απαλλαγή από τις ενοχές φτάνεις από δυο δρόμους. Ο ένας είναι η αναισθησία. Η επιλογή να αγνοήσεις κάθε ίχνος τους. Παγώνεις τη συνείδησή σου, αποβάλλεις κάθε ανθρώπινο στοιχείο που σου έχει απομείνει και μετατρέπεσαι σε ένα ανθρωπόμορφο κτήνος. Φυσικά, στο δρόμο του χαμού ακολουθούν το συναίσθημα και η λογική.

Ο δεύτερος δρόμος είναι της συγχώρεσης και της αυτογνωσίας. Είναι αυτός στον οποίον αποσκοπούν οι ενοχές, καθώς στην πραγματικότητα δεν επιζητούν το χαμό σου, όσο βασανιστική κι αν είναι η παρουσία τους.

Οι ίδιοι οι διώκτες σου είναι και η ποινή που εκτίεις. Η ηθική ποινή. Αυτό το βασανιστήριο του να μην μπορείς να ηρεμήσεις και οι σκέψεις να τριγυρίζουν συνεχώς στην πράξη που δεν έπρεπε να κάνεις. Να χάνεσαι σε ένα βάλτο υποθέσεων και να βουλιάζεις ολοένα και περισσότερο. 

Πριν αποφασίσεις να το διαχειριστείς, προσπαθείς με το μυαλό σου να πλάσεις σενάρια με το πώς θα μπορούσες να μην το είχες κάνει, περισσότερο από το τι θα κάνεις τώρα για να το διορθώσεις. Όσο πιο βαρύ το αδίκημα, τόσο πιο μεγάλο το διάστημα των ενοχών και τόσο πιο βαρύ το φορτίο.

Η δικαιοσύνη κρίνεται από το αποτέλεσμα. Στον παράδεισο της καθαρής συνείδησης φτάνεις μόνο με αγώνα στο κολαστήριο των τύψεων. Έρχεται, λοιπόν, η στιγμή που οι ενοχές σε έχουν πείσει να βγάλεις την ετυμηγορία και να κρίνεις εαυτόν ένοχο. Να παραδεχτείς και να αποδεχτείς. Έπεται η συγχώρεση, που είναι και το δυσκολότερο βήμα. 

Αν καταφέρεις να συγχωρήσεις τον εαυτό σου, χωρίς να καταφύγεις στην ελκυστική παγίδα της δικαιολογίας, είναι βέβαιο πως έχεις φτάσει ένα βήμα πιο κοντά στην αυτογνωσία. Κατάλαβες τι σε οδήγησε εκεί, τι σε παραπλάνησε, τι σε γοήτευσε. Μαθαίνεις τις αδυναμίες σου που έγιναν έδαφος για την πράξη σου. 

Η κατανόηση ενός λάθους είναι η μισή διόρθωσή του. Η συνείδηση έχει ήδη ελαφρύνει και ως ηθικό χρέος, το μόνο που μένει είναι μια έμπρακτη «συγγνώμη» στον αδικηθέντα, αν αυτό φυσικά είναι εφικτό. 

Το σημαντικότερο επίτευγμα των τύψεων, όμως, είναι η μετάνοια που εξασφαλίζει πως δεν θα επαναληφθεί το ίδιο λάθος. Επειδή πήρες το μάθημα σου. Επειδή έδιωξες το λάθος και το αντικατέστησες μέσα σου με αγάπη. Και τον άνθρωπο που μαθαίνει την αγάπη από τα λάθη του, τον συγχωρεί κι ο ίδιος ο Θεός.

Ο τρόπος που σκληραίνεις την καρδιά σου μετά από κάθε χωρισμό, χτίζει το τείχος των αμυνών που θα πρέπει να σπάσει όποιος θελήσει να την αγαπήσει. Όμως, δεν είναι δοκιμασία για τον άλλον,
όπως μπορεί να νομίζεις. Βάρος για σένα είναι να κουβαλάς πέτρες μέσα σου και να πιστεύεις πως αυτές θα αποδείξουν την αξία του ανθρώπου που έχεις απέναντι σου. Γιατί όσο καλός εργάτης κι αν είναι, αν δε δώσεις εσύ την άδεια, η καρδιά σου θα παραμείνει ένα παραμελημένο λατομείο.

Τι είναι λοιπόν καλύτερο; Να γιατρεύεις πληγές που στο τέλος θα σε ενδυναμώσουν και θα σε διδάξουν τι αξίζεις ή να ποτίζεις άγονες πέτρες και να κρύβεσαι στον φόβο ;

Όσο κι αν θέλουμε να ωραιοποιήσουμε τον κόσμο στον οποίο ζούμε, όλοι κατά καιρούς έχουμε βιώσει τη βίαιη απαιτητικότητα που κρύβεται σχεδόν σε κάθε πτυχή του. Ο χρόνος, στις διάφορες μορφές του, είναι σαφώς μια από τις παραμέτρους άσκησης πίεσης από το σύνολο στο άτομο. Μια δεύτερη είναι η ομορφιά.

Αν συνδέσουμε αυτά τα δύο, θα αντιληφθούμε πώς η παράλογη απαίτηση να μην αποκλίνουμε από την τέλεια εικόνα που προβάλλει η μόδα, παρά τα χρόνια που βαραίνουν την πλάτη μας, μπορεί να οδηγήσει στο να χάσουμε, εν τέλει, τον δρόμο για την ψυχή μας.

Από τον Φάουστ ως τον Ντόριαν Γκρέυ, η ιδέα της αιώνιας ομορφιάς ταυτίζεται απόλυτα με τον χρόνο. Η νεότητα, η ζωντάνια και η ευρωστία είναι συστατικά της, ενώ τα γηρατειά, η νωθρότητα και η φθορά του σώματος θεωρούνται αποκρουστικά.

Στη σύγχρονη κοινωνία, τα μέσα δικτύωσης προβάλλουν την εικόνα ως ιερή. Άνδρες και γυναίκες εθίζονται σταδιακά στην επιθυμία να δείχνουν πάντα όμορφοι και η αναζήτηση του κατάλληλου φίλτρου ή εφέ που θα δημιουργήσουν την τέλεια φωτογραφία είναι στην ουσία το μεγαλύτερο χάσιμο χρόνου και ζωής.

Επαγγέλματα που απαιτούσαν την πάντα προσεγμένη εικόνα ήταν ανέκαθεν εκείνα των μοντέλων και των καλλιτεχνών. Ένα νέο είδος «επαγγέλματος», που εμφανίστηκε με την εδραίωση των μέσων δικτύωσης, έφερε την απαίτηση της απόλυτης ομορφιάς πιο κοντά στον καθημερινό άνθρωπο.

Οι λεγόμενοι influencers, εκ του ρήματος επηρεάζω στ’ αγγλικά, ξεπερνούν κάθε προηγούμενο, διαφημίζοντας πλέον τον ίδιο τους τον εαυτό. Γίνονται ανθρώπινα προϊόντα που προωθούν άλλα προϊόντα με απώτερο στόχο να πείσουν όλο και περισσότερους ανθρώπους να τους μοιάσουν. Τα “θύματά” τους είναι κυρίως νεαρά. Οι ακόλουθοι τους, όμως, δεν έχουν ηλικία.

Όλη αυτή η πίεση των προτύπων έχει καταστροφικές συνέπειες για την ψυχολογία του ατόμου. Το μυαλό εθίζεται στο κυνήγι της τελειότητας της εικόνας και η κατάθλιψη παραμονεύει στη γωνία. Το μακιγιάζ και η αισθητική χειρουργική γίνονται τα επόμενα σκαλοπάτια που φτάνουν πιο κοντά, πιο μόνιμα και πιο καταστροφικά στην επίτευξη του στόχου. Ενός στόχου που θεοποιεί το εφήμερο της ύλης έναντι του αιώνιου της ψυχής.

Το τίμημα της θυσίας στο βωμό της εικόνας είναι αναμφίβολα η ρηχότητα. Σκέψεις, αισθήματα, σχέσεις και οτιδήποτε άλλο «αόρατο» στερείται ποιότητας αλλά και ουσίας. Όσο ο άνθρωπος ασχολείται με το σώμα του και δε συμφιλιώνεται με την ιδέα πως είναι απλά ένα φθαρτό ένδυμα, αναλώνεται και ξοδεύει ψυχικά αποθέματα.

Στο τέλος της ημέρας, αρκεί το ψυχρό γυαλί του καθρέφτη να υπενθυμίσει πως η άδεια καρδιά και η κενή θέση δίπλα μας δε γεμίζουν με την ομορφιά, αλλά με αρετές όπως η καλοσύνη, η ευγένεια, η ανθρωπιά, η ευαισθησία και η ενσυναίσθηση. Όλα εκείνα που δεν πολεμούν τον χρόνο. Αντίθετα, καλλιεργούνται με τα μαθήματα που φέρνει, με απώτερο σκοπό έναν ομορφότερο άνθρωπο όχι στο σώμα, μα στην ψυχή.

Τύχη και μοίρα. Δύο έννοιες συχνά και για πολλούς αντικρουόμενες. Όσοι πιστεύουν στη μία συνήθως υποτιμούν την άλλη. Ας δούμε όμως, μήπως υπάρχει και μια τρίτη εκδοχή. Εκείνη που θεωρεί πως τύχη είναι η μοίρα που δεν μπορεί να αντιληφθεί ο άνθρωπος. Υπό αυτό το πρίσμα, θα εξετάσουμε την περίπτωση που τα φαινομενικά αντίθετα καταλήγουν να φέρονται ως ταυτόσημα.

Ο νόμος των πιθανοτήτων, όπως είναι γνωστό, εξετάζει τα ενδεχόμενα που μπορεί να συμβούν σε μια δεδομένη κατάσταση, ενώ η επιστήμη της στατιστικής μελετά την εφαρμογή του νόμου στην πράξη μετά από επανάληψη των γεγονότων.

Στην καθημερινότητα, θα λέγαμε πως οι άνθρωποι που πιστεύουν στις συμπτώσεις και στην τυχαιότητα κάποιων γεγονότων στη ζωή τους, επιλέγουν να τα αντιλαμβάνονται ως ενδεχόμενα που ήταν πιθανά και τελικά συνέβησαν. Εστιάζουν στο πώς θα τα διαχειριστούν, χωρίς να ψάχνουν να απαντήσουν στο γιατί έγινε κάτι με αυτόν τον τρόπο κι όχι με τον άλλον. Γι’ αυτούς, απλά έτυχε.

Από την άλλη, οι “μοιρολάτρες”, όπως συχνά χαρακτηρίζονται εκείνοι που πιστεύουν και μάλιστα αφήνονται στη μοίρα τους, έχουν εκ προοιμίου απαντήσει στην ερώτηση με το “αυτή είναι η μοίρα μου” ή “έτσι τα έφερε η μοίρα”. Εξ’ ου και ο χαρακτηρισμός “κακομοίρης” για κάποιον ο οποίος έχει δεχτεί “πολλά χτυπήματα της μοίρας”. Η ιδέα διαφυγής από τα δίχτυα της είναι σχεδόν αδιανόητη, υποτιμώντας με αυτόν τον τρόπο την κατά τα άλλα πολύτιμη ελεύθερη βούληση του ανθρώπου.

Στη ζωή όμως, όπως και στη φύση, υπάρχει κι ένας όρος ο οποίος αποτελεί τη χρυσή τομή όλων των αντιθέσεων. Η ισοδυναμία. Όσες “κακοτυχίες” κι αν περάσει ένας άνθρωπος, θα έρθει η στιγμή που “η μοίρα θα του χαμογελάσει” και “θα γυρίσει ο τροχός της τύχης του”. Κατ’ αντιστοιχία, όποιος έχει ζήσει μια άνετη ζωή, θα έρθει η στιγμή να γευτεί μεγάλες δοκιμασίες.

Η ισοδυναμία εμπεριέχει την έννοια της ισορροπίας και του μέτρου. Εκείνο το μέτρο που καλό θα ήταν να διέπει και τα πιστεύω, αλλά και τη γενικότερη θεώρησή μας για τον κόσμο γύρω μας.

Με αυτήν την οπτική, φτάνουμε στην τρίτη εκδοχή που αποτελεί και την εξισορρόπηση των δυο θεωρήσεων που αναφέρθηκαν παραπάνω. Επιστρέφοντας στον νόμο των πιθανοτήτων και τη στατιστική, θα διαπιστώσουμε πως η έννοια της τυχαιότητας αφορά τη διαδικασία με την οποία φτάνουμε στο συμβάν και όχι το ίδιο το αποτέλεσμα.

Είναι η αβεβαιότητα που χαρακτηρίζει την πεπερασμένη ικανότητα του ανθρώπου να φτάσει σε κάποιο επίπεδο γνώσης του κόσμου, που τον οδηγεί στο να καταλήξει και εν τέλει να πιστέψει στην ύπαρξη της τύχης. Πολύ απλά διότι δεν μπορεί να ανακαλύψει την αλήθεια πίσω από τον μηχανισμό, αλλά και την αιτία των συμπτώσεων και των τυχαίων συμβάντων.

Το μόνο στοιχείο κατανόησης που έχει στα χέρια του είναι η γνώση πως οι συνθήκες που επικρατούν τη στιγμή που συμβαίνει κάτι επηρεάζουν κατά πολύ την έκβασή του. Εκεί αποδίδεται πολλές φορές και το κακό ή καλό “timing”, ελληνιστί συγχρονισμός.

Ο τρόπος που οι συνθήκες επεμβαίνουν στο αποτέλεσμα ενός γεγονότος είναι μέσω της επιρροής που ασκούν στον ίδιο τον άνθρωπο, ως προς τις επιλογές και τις πράξεις του. Διαφορετικές επιλογές οδηγούν σε διαφορετικές καταλήξεις και ανάλογες πράξεις έλκουν τις αντίστοιχες συνέπειες.

Η διαχείριση, λοιπόν, των εκάστοτε συνθηκών από τον άνθρωπο είναι το δικό του μερίδιο στο παιχνίδι της μοίρας και συχνά βαφτίζεται τύχη. Συν Αθηνά και χείρα κίνει, με τις κλίσεις μας να ενεργοποιούν τους αντίστοιχους νόμους του σύμπαντος κόσμου.

Με απλά λόγια, εμείς καθορίζουμε το τι η μοίρα θα φέρει στο δρόμο μας. Ό,τι δεν αντιλαμβανόμαστε το βαφτίζουμε τυχαίο, ενώ στην πραγματικότητα είμαστε εμείς που το έχουμε ζητήσει μέσα απ’ τις αποφάσεις μας. Όταν δε, η δική μας μοίρα εμπλέκεται αναπόφευκτα με εκείνη των γύρω μας, ένα μυστηριώδες γαϊτανάκι συμπτώσεων εμφανίζεται, κάνοντας τα πάντα να μοιάζουν ακόμα πιο ανεξήγητα.

Εν κατακλείδι, θα λέγαμε πως η μοίρα είναι ένας άριστα προγραμματισμένος υπολογιστής που εκτελεί τις εντολές που εσύ του δίνεις. Η δε τύχη, μια γλώσσα προγραμματισμού που μιλά άλλοτε το μυαλό, άλλοτε η καρδιά κι άλλοτε η ψυχή. Οι δυο μαζί σχηματίζουν ένα οργανωμένο χάος ακολουθιών και αλγορίθμων που δε θα μπορέσουμε ποτέ να καταλάβουμε, αφού ούτως ή άλλως το νόημα είναι να το ζήσουμε.

Έλα, λοιπόν, να μιλήσουμε για αγάπη αληθινή.
Δεν είναι παραμύθι να ψάχνεις το ιδανικά τέλειο
που έχεις φανταστεί στα όνειρά σου.
Βράχος είναι που τον δέρνει η θάλασσα της σκληρής αλήθειας,
ώσπου να γίνει διαμάντι.

Αντέχεις την ανελέητη τριβή της αλμύρας πάνω στις πληγές σου,
καθώς αυτές επουλώνονται;
Θέλει κότσια η αγάπη, γερό στομάχι,
μα πάνω από όλα ακλόνητη καρδιά.
Δεν είναι μια αιθέρια ύπαρξη.
Είναι ένα σώμα καμωμένο από πολλές μικρές ατέλειες
που κουμπώνουν τέλεια στα δικά σου ψεγάδια.
Μια ψυχή γεμάτη πόνους, ανησυχίες κι ανασφάλειες
που σβήνει το δάκρυ της αδυναμίας της στη δική σου δύναμη.
Ένα μυαλό που όσο κι αν παρασύρεται από αυστηρούς ορθολογισμούς
που του υπαγορεύουν πως θα μπορούσε να βρει κάτι καλύτερο,
βρίσκει εν τέλει καταφύγιο στην καρδιά που πρωτογέννησε τον έρωτα στα μάτια.

Ποιός μπορεί να κρίνει το καλύτερο χωρίς συναίσθημα;
Ποιός μπορεί στ’ αλήθεια να δέσει σ’ ένα μάτσο όλα τα λάθη
και να τα προβάλλει σαν μπουκέτο από αγκάθια
μπροστά σε μια καρδιά που δεν έχει ξεχάσει τι και γιατί ερωτεύτηκε;

Θα σου πω κι ένα μυστικό.
Δε σκοτώνεται η αληθινή αγάπη.
Εσύ επιλέγεις να απομακρυνθείς από αυτήν.
Μα σαν με αόρατο ομφάλιο λώρο σε κρατά δεμένο μια ζωή.
Μια ζωή που ποτέ δε θα είναι ξανά ίδια,
μετά τη γέννηση σου από τη μήτρα της.

Μην πιστεύεις, λοιπόν, στην ιδανική όψη του έρωτα.
Αυτός πλανά για να σε διδάξει πως το εφήμερο δεν έχει σημασία
στο τέλος εκείνης της μοναδικής νύχτας.
Το ξημέρωμα μετρά.
Εκείνο που θα φέρει τη μέρα που θα νιώσεις ότι ζεις,
επειδή ένας άνθρωπος μετρά για σένα όσο εσύ γι’ αυτόν.
Ένας άνθρωπος που θα δει σ’ εσένα ακόμα κι αυτό
που εσύ αδυνατείς να αντικρίσεις στον καθρέφτη,
μα κάθε κύτταρό σου το εκπέμπει σαν βρίσκεσαι κοντά του.
Που θα επιτρέψει να συμβεί το αδύνατο.
Να γίνει ο χρόνος σύμμαχος του έρωτα κι όχι αντίπαλός του.
Αυτό είναι αληθινή αγάπη.

Κάθε φορά που η μπαλάντζα θα γέρνει
στη φθορά, την κούραση και την ανία,
μια λέξη κλειδί ν’ ανοίγει ξανά την καρδιά
για να πλημμυρίσει με αναμνήσεις.
Μνήμες που θα ζωγραφίζουν με τα ολοζώντανα χρώματα του δειλινού
την απάντηση στο αιώνιο “γιατί”.
Γιατί ήρθες, γιατί έμεινες, γιατί συνεχίζεις, γιατί αγαπάς.

Μαζί με τον ήλιο, θα γέρνεις κι εσύ στην αγκαλιά
που θα απαλύνει στοργικά τις πληγές σου
και θα κάνει τους φόβους σου να μοιάζουν
με παιχνιδίσματα σκιών μετά το ηλιοβασίλεμα.

Ύστερα, κάπου εκεί πριν τα μεσάνυχτα,
όταν η οικειότητα θα ανασαίνει μέσα από το ένα σώμα για χάρη του άλλου,
δε θα έχουν σημασία πια τα λάθη, οι αμφιβολίες κι οι τσακωμοί.
Μονάχα η επιλογή να γνωρίζεις πως η αληθινή αγάπη υπάρχει,
όσο υπάρχουν άνθρωποι που παλεύουν γι’ αυτήν.
Πρόθυμα, αβίαστα, αμοιβαία και ανιδιοτελώς.

Ένα παγκόσμιο φαινόμενο, μια νέα μορφή εξουσίας φτάνει στο αποκορύφωμα της στην Ελλάδα της δεκαετίας του ’80. Η βιομηχανία της διαφήμισης. Όπως όλες οι μορφές εξουσίας που «σέβονται τον εαυτό τους» και υποτιμούν το νου του ανθρώπου, ο τομέας της διαφήμισης δημιούργησε τα κατάλληλα εργαλεία για την άσκηση επιρροής στον «λαό».

Με πρώτο βοηθό τα σλόγκαν, απογόνους των συνθημάτων, έγινε αρχικά εφικτό να τραβήξουν οι διαφημίσεις την προσοχή των μελλοντικών πελατών. Δελεαστικό στοιχείο τους η ελαφρότητα, συνοδευόμενη από τον «υπνωτισμό» της μελωδίας των jingles (τραγουδάκια διαφημίσεων) ή της εκάστοτε φαινομενικά χαρούμενης μουσικής που παίζει απαλά, αλλά επιβλητικά στο λεγόμενο background. Η επιτυχία τους ήταν διττή. Αύξηση των πωλήσεων από τη μία και μεγάλη επιρροή στο στοχευμένο κοινό, που αρχίζει να πείθεται όλο και πιο εύκολα πως η «τάδε μάρκα» είναι η καλύτερη.

Η διαφήμιση είναι εχθρός της λογικής. Διότι αν ένα προϊόν είναι καλό, η ποιότητά του και μόνο αρκεί για να γίνει γνωστό στο αγοραστικό κοινό. Όμως, η φρενίτιδα των ρυθμών της ζωής και ο αυξανόμενος αριθμός των καταναλωτών που έπρεπε να ενημερωθεί για τις νέες κυκλοφορίες και να συνηθίσει στη θέα τους, δημιούργησαν την ανάγκη για το επόμενο όπλο. Την προώθηση. Τον πυρήνα του marketing. Την κινητήριο δύναμη της διαφήμισης.

Τηλεόραση, εφημερίδες, αφίσες επιστρατεύτηκαν και αιχμαλωτίστηκαν από την καινούρια βιομηχανία, ώστε τα νέα της να διαδίδονται όσο το δυνατόν γρηγορότερα και σε όσο περισσότερους υποψήφιους καταναλωτές. Εφόσον μιλάμε για βιομηχανία, καταλαβαίνουμε ότι τα συμφέροντα που παίχτηκαν και παίζονται είναι πολλά. Η αξία μετατοπίστηκε σταδιακά από το προϊόν στο όνομα του. Η ποιότητα άρχισε να θυσιάζεται στο βωμό της ποσότητας και η εμπορευματοποίηση να φωλιάζει στη συνείδηση των κατασκευαστών.

Αποτέλεσμα αυτού πως όσο μεγαλώναμε, τα τόσο «προσεγμένα» νοήματα των σλόγκαν κατέληξαν να αποθηκεύονται στο background του μυαλού μας και να καταλαμβάνουν χώρο στο γνωστικό πεδίο του εγκεφάλου μας. Ώσπου έφτασαν να γίνουν συνείδηση. Γι’ αυτό, μέχρι σήμερα, «αυτό ξέρουμε, αυτό εμπιστευόμαστε», χωρίς να κάνουμε ουσιαστικά προσπάθεια να μάθουμε κάτι παραπάνω ή έστω να το ψάξουμε.

Αν, λοιπόν, ολόκληρες γενιές ανατράφηκαν μαθαίνοντας ότι το εύκολο και συνεχώς προβαλλόμενο είναι εμπιστεύσιμο αλλά και επιθυμητό, αναρωτιέμαι, πώς είναι δυνατόν να μην φτάσουμε να παρασυρόμαστε από όποιον πολιτικό εξουσιαστή χρησιμοποιεί τον αντίστοιχο πολιτικό λόγο αυτοδιαφήμισης;

Φτάνοντας στη σημερινή εποχή, όπου η κυρίαρχη και απολυταρχική δύναμη των μέσων δικτύωσης έχει αφομοιώσει την ισχύ της διαφήμισης, οι διαστρεβλωμένες συνειδήσεις μας, που διψούν για προβολή και αυτοπροώθηση, γίνονται πια εμφανείς. Τα προϊόντα έχουν αντικατασταθεί πλέον από ανθρώπους – influencers, η επιρροή των οποίων είναι πραγματικά τρομακτική και ασφαλώς πιο επικίνδυνη από τις διαφημίσεις των παιδικών μας χρόνων.

Σίγουρα δε φταίνε τα σλόγκαν για την κατάσταση που έχουμε φτάσει. Φταίει που πιστέψαμε το είδωλο που μας προβλήθηκε ότι είμαστε και πάψαμε να πιστεύουμε στον εαυτό μας. Διότι «29 κατασκευαστές συνειδήσεων το συνιστούσαν». Η ψεύτικη εικόνα έγινε δελεαστική, διότι «πάει με όλα» και σε όλα όσα βιομηχανοποιήθηκαν: πολιτική, τέχνη, παιδεία, υγεία, κοινωνία… ανθρωπιά.

Τίποτα δε μας αγγίζει πια αν δεν προβάλλεται σαν διαφήμιση. Ακόμα και οι ειδήσεις. Όσο πιο πιασάρικος ο τίτλος, τόσο περισσότερο διεγείρει το συναίσθημα. Συνηθίσαμε να αισθανόμαστε με τίτλους. Αν ένας φόνος δεν εμπεριέχει σλόγκαν, δεν πουλάει, δεν ενδιαφέρει, γιατί είναι σαν όλους τους άλλους. Απλά αποτρόπαιος. Αν όμως μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε μπλούζες, σημαίες, εικόνες που θα κατακλύσουν τα μέσα με σκοπό το κέρδος ή την αυτοπροβολή, δε διστάζουμε να κάνουμε το θύμα ήρωα, μετατρέποντάς τον ουσιαστικά σε προϊόν και αφαιρώντας του την αξία που πραγματικά είχε ως μια ζωή που χάθηκε.

Παραδείγματα που μας διδάσκουν είναι το “Je suis Charlie” μετά τη μαζική δολοφονία υπαλλήλων στα γραφεία της γαλλικής σατιρικής εφημερίδας Charlie Hebdo το 2015 και το πρόσφατο “I can’t breathe” του George Floyd που δολοφονήθηκε από Αμερικανό αστυνομικό με ρατσιστικά κίνητρα. Οι άνθρωποι πάντα συσπειρώνονταν κάτω από συνθήματα που τους ένωναν σε έναν κοινό σκοπό, σε μια κοινή ιδέα για την οποία πολεμούσαν. Σε αυτό ακριβώς το σημείο, όμως, είναι η μεγάλη διαφορά που χωρίζει το τότε από το σήμερα. Δεν πολεμούμε πια για τις ιδέες μας.

«Ψέματα υπάρχουν πολλά, αλήθεια όμως μία»: η συνείδηση διαμορφώνεται, μόνο όταν το πνεύμα κοιμάται. Μαζί με αυτό και το συναίσθημά μας. Συνηθίζουμε πολύ εύκολα πια στο κακό και οι αντιδράσεις μας είναι πυροτεχνήματα, ακριβώς σαν και τις διαφημίσεις. Σκάνε, κάνουν θόρυβο, μα ξεχνιούνται γρήγορα. Δεν υποστηρίζονται από στάσεις ζωής. Το εφήμερο βασιλεύει μέσα μας κι εμείς πασχίζουμε για μια μονιμότητα και μια σταθερότητα στη ζωή μας, χωρίς να καταλαβαίνουμε πως αυτά προκύπτουν καθαρά και μόνο από εμάς τους ίδιους, τις επιλογές και τη νοοτροπία μας.

«Ψέματα να πω; Υπάρχει το σύστημα» ακούγαμε από μικροί. Ίσως να ήταν και η μόνη αλήθεια που ακούστηκε ποτέ από διαφήμιση. Δε μιλώ για το σύστημα που όλοι κατηγορούμε. Μα για το σύστημα που διαμορφώσαμε μέσα μας και αυτό που επιβάλλεται ν’ αλλάξει. Αν ακόμα έχουμε έστω και το ελάχιστο ενδιαφέρον να λεγόμαστε «άνθρωποι».

Έχεις ακούσει ποτέ για τους ανθρώπινους εξωγήινους; Φυσικά, δεν έχουν καμία σχέση με το πράσινο ανθρωπάκι με τα μεγάλα μαύρα μάτια που σου έρχεται στο μυαλό όταν ακούς την επίμαχη λέξη. Δεν πρόκειται για εξωγήινους στη μορφή, μα στην ψυχή.

Είναι εκείνοι οι άνθρωποι που, αν τους ρωτήσεις, ποτέ δε θεωρούν τον εαυτό τους γεννημένο στον σωστό τόπο και χρόνο. Ακόμα χειρότερα, πιστεύουν πως έχουν γεννηθεί και στο λάθος περιβάλλον. Είναι άνθρωποι συνήθως εσωστρεφείς, αλλά εγκάρδιοι, μιλούν λίγο, μα με ουσία, και στην καρδιά τους δε χωρά τίποτα λιγότερο από καλοσύνη.

Είναι ευαίσθητοι, όχι με την έννοια του συναισθηματισμού, αλλά με την πραγματική σημασία της λέξης. Γνωρίζουν να εκτιμούν τα μικρά πράγματα που έχουν αξία και περιφρονούν τα μεγάλα και πομπώδη. Συγκινούνται με την καλοσύνη και χαίρονται με την πρόοδο. Όποιου ανθρώπου. Η λέξη ζήλια δε χωρά στο λεξιλόγιό τους.

Έχουν κατανόηση, κάποιες φορές υπέρ το δέον. Ακόμα κι αν τους βλάψεις, θα δουν, πίσω από τον χαρακτήρα σου, τις αιτίες που σε οδήγησαν να το κάνεις και θα καταλάβουν. Μπορεί να πονέσουν βαθιά, μα δε θα σε κατηγορήσουν. Πιστεύουν στον άνθρωπο κι ίσως αυτό να είναι το μεγαλύτερο τους “ελάττωμα”. Η συγχώρεση γι’ αυτούς είναι αυτονόητη για όποιο λάθος.

Αυτό δε σημαίνει πως θα μείνουν. Δε γίνονται εύκολα θύματα κι αν το κάνουν θα είναι από επιλογή τους. Μα φεύγουν εύκολα. Είναι γιατί, ως ανήσυχα πνεύματα, δεν ικανοποιούνται με τα λίγα. Ζητούν από τη ζωή, τις σχέσεις, τον εαυτό τους, το κάτι παραπάνω. Αυτό που θα τους κάνει να νιώσουν ότι ζουν με όλο τους το είναι και ότι τους ολοκληρώνει ψυχικά.

Σπάνια το βρίσκουν. Είναι που και οι ίδιοι είναι σπάνιοι. Γι’ αυτό κι αν τους άκουγες, θα σου έλεγαν πως κανείς δεν τους καταλαβαίνει. Αντίθετα, εκείνοι είναι εξαιρετικοί ακροατές και άψογοι συμβουλάτορες. Γιατί έχουν μια μαγική δύναμη που λέγεται ενσυναίσθηση.

Δε θα τους ακούσεις να ασκούν κριτική, ακόμα κι αν βρεθούν σε τέτοιου είδους συζήτηση. Σύμμαχος τους η σιωπή, όταν γνωρίζουν εκ των προτέρων ότι ο λόγος τους δε θα πιάσει τόπο. Όμως γνωρίζουν να εκτιμούν έναν καλό, βαθύ και φιλοσοφικό διάλογο και πολλές φορές τον επιδιώκουν κιόλας.

Είναι άνθρωποι που δε σπαταλούν. Ούτε σκέψεις, ούτε συναισθήματα. Φειδωλοί στα λόγια, μα γενναιόδωροι στις πράξεις. Κρατούν φυλαγμένο το καλύτερο κομμάτι του εαυτού τους για εκείνη την περίπτωση που θα συναντήσουν ανθρώπους σαν κι εκείνους. Τότε ανοίγονται και δίνονται άνευ όρων και η αγάπη τους μοιάζει σαν να προέρχεται από άλλο κόσμο. Τόσο άδολη είναι.

Άνθρωποι με αξίες, ονειρεύονται το ιδανικό κι ας γνωρίζουν πως το πιθανότερο είναι πως δε θα το συναντήσουν. Εξασκούν την υπομονή τους, περιμένοντας κι απολαμβάνοντας τη μοναχικότητά τους, προτιμώντας τη από ανούσιες επαφές που μόνο χρόνο και αισθήματα θα τους ξοδέψουν.

Άνθρωποι ευπροσήγοροι, δυνατοί, τίμιοι, ειλικρινείς, τελειομανείς. Αυτοί είναι οι εξωγήινοι στην ψυχή. Ψυχές που ξεχωρίζουν και τον μόνο δρόμο που γνωρίζουν και αναγνωρίζουν είναι αυτόν της αυτογνωσίας. Αυστηροί με τα δικά τους λάθη, μα με αγάπη για τον άνθρωπο. Για όποιον άνθρωπο.