Tag

ψυχολογία

Η απαίτηση της τελειότητας στο σώμα σε έναν κόσμο μετριότητας ψυχών

2 Ιουλίου, 2020

Όσο κι αν θέλουμε να ωραιοποιήσουμε τον κόσμο στον οποίο ζούμε, όλοι κατά καιρούς έχουμε βιώσει τη βίαιη απαιτητικότητα που κρύβεται σχεδόν σε κάθε πτυχή του. Ο χρόνος, στις διάφορες μορφές του, είναι σαφώς μια από τις παραμέτρους άσκησης πίεσης από το σύνολο στο άτομο. Μια δεύτερη είναι η ομορφιά.

Αν συνδέσουμε αυτά τα δύο, θα αντιληφθούμε πώς η παράλογη απαίτηση να μην αποκλίνουμε από την τέλεια εικόνα που προβάλλει η μόδα, παρά τα χρόνια που βαραίνουν την πλάτη μας, μπορεί να οδηγήσει στο να χάσουμε, εν τέλει, τον δρόμο για την ψυχή μας.

Από τον Φάουστ ως τον Ντόριαν Γκρέυ, η ιδέα της αιώνιας ομορφιάς ταυτίζεται απόλυτα με τον χρόνο. Η νεότητα, η ζωντάνια και η ευρωστία είναι συστατικά της, ενώ τα γηρατειά, η νωθρότητα και η φθορά του σώματος θεωρούνται αποκρουστικά.

Στη σύγχρονη κοινωνία, τα μέσα δικτύωσης προβάλλουν την εικόνα ως ιερή. Άνδρες και γυναίκες εθίζονται σταδιακά στην επιθυμία να δείχνουν πάντα όμορφοι και η αναζήτηση του κατάλληλου φίλτρου ή εφέ που θα δημιουργήσουν την τέλεια φωτογραφία είναι στην ουσία το μεγαλύτερο χάσιμο χρόνου και ζωής.

Επαγγέλματα που απαιτούσαν την πάντα προσεγμένη εικόνα ήταν ανέκαθεν εκείνα των μοντέλων και των καλλιτεχνών. Ένα νέο είδος «επαγγέλματος», που εμφανίστηκε με την εδραίωση των μέσων δικτύωσης, έφερε την απαίτηση της απόλυτης ομορφιάς πιο κοντά στον καθημερινό άνθρωπο.

Οι λεγόμενοι influencers, εκ του ρήματος επηρεάζω στ' αγγλικά, ξεπερνούν κάθε προηγούμενο, διαφημίζοντας πλέον τον ίδιο τους τον εαυτό. Γίνονται ανθρώπινα προϊόντα που προωθούν άλλα προϊόντα με απώτερο στόχο να πείσουν όλο και περισσότερους ανθρώπους να τους μοιάσουν. Τα "θύματά" τους είναι κυρίως νεαρά. Οι ακόλουθοι τους, όμως, δεν έχουν ηλικία.

Όλη αυτή η πίεση των προτύπων έχει καταστροφικές συνέπειες για την ψυχολογία του ατόμου. Το μυαλό εθίζεται στο κυνήγι της τελειότητας της εικόνας και η κατάθλιψη παραμονεύει στη γωνία. Το μακιγιάζ και η αισθητική χειρουργική γίνονται τα επόμενα σκαλοπάτια που φτάνουν πιο κοντά, πιο μόνιμα και πιο καταστροφικά στην επίτευξη του στόχου. Ενός στόχου που θεοποιεί το εφήμερο της ύλης έναντι του αιώνιου της ψυχής.

Το τίμημα της θυσίας στο βωμό της εικόνας είναι αναμφίβολα η ρηχότητα. Σκέψεις, αισθήματα, σχέσεις και οτιδήποτε άλλο «αόρατο» στερείται ποιότητας αλλά και ουσίας. Όσο ο άνθρωπος ασχολείται με το σώμα του και δε συμφιλιώνεται με την ιδέα πως είναι απλά ένα φθαρτό ένδυμα, αναλώνεται και ξοδεύει ψυχικά αποθέματα.

Στο τέλος της ημέρας, αρκεί το ψυχρό γυαλί του καθρέφτη να υπενθυμίσει πως η άδεια καρδιά και η κενή θέση δίπλα μας δε γεμίζουν με την ομορφιά, αλλά με αρετές όπως η καλοσύνη, η ευγένεια, η ανθρωπιά, η ευαισθησία και η ενσυναίσθηση. Όλα εκείνα που δεν πολεμούν τον χρόνο. Αντίθετα, καλλιεργούνται με τα μαθήματα που φέρνει, με απώτερο σκοπό έναν ομορφότερο άνθρωπο όχι στο σώμα, μα στην ψυχή.

Η δοκιμασία

Δώσε σ' έναν άνθρωπο ένα διαμάντι, ένα λευκό περιστέρι και μια καρδιά.
Δες τι θα κάνει μ' αυτά και θα γνωρίσεις για τι είναι ικανός.
Αν σου επιστρέψει το διαμάντι,
ελευθερώσει το περιστέρι
και σεβαστεί την καρδιά,
εμπιστεύσου τον.
Αν θαυμάσει το διαμάντι,
κρατήσει το περιστέρι σε κλουβί
και ερωτευτεί την καρδιά,
πρόσεχέ τον.
Αν σου κλέψει το διαμάντι,
χτυπήσει το περιστέρι
και πληγώσει την καρδιά,
απομακρύνσου.
Μα αν αγγίξει το διαμάντι στα ταλαιπωρημένα χέρια σου,
χαϊδέψει στοργικά το περιστέρι στο νου σου
κι αγκαλιάσει τις πληγές της καρδιάς σου, αγάπησέ τον.

Εξωγήινοι στην ψυχή

19 Μαΐου, 2020

Έχεις ακούσει ποτέ για τους ανθρώπινους εξωγήινους; Φυσικά, δεν έχουν καμία σχέση με το πράσινο ανθρωπάκι με τα μεγάλα μαύρα μάτια που σου έρχεται στο μυαλό όταν ακούς την επίμαχη λέξη. Δεν πρόκειται για εξωγήινους στη μορφή, μα στην ψυχή.

Είναι εκείνοι οι άνθρωποι που, αν τους ρωτήσεις, ποτέ δε θεωρούν τον εαυτό τους γεννημένο στον σωστό τόπο και χρόνο. Ακόμα χειρότερα, πιστεύουν πως έχουν γεννηθεί και στο λάθος περιβάλλον. Είναι άνθρωποι συνήθως εσωστρεφείς, αλλά εγκάρδιοι, μιλούν λίγο, μα με ουσία, και στην καρδιά τους δε χωρά τίποτα λιγότερο από καλοσύνη.

Είναι ευαίσθητοι, όχι με την έννοια του συναισθηματισμού, αλλά με την πραγματική σημασία της λέξης. Γνωρίζουν να εκτιμούν τα μικρά πράγματα που έχουν αξία και περιφρονούν τα μεγάλα και πομπώδη. Συγκινούνται με την καλοσύνη και χαίρονται με την πρόοδο. Όποιου ανθρώπου. Η λέξη ζήλια δε χωρά στο λεξιλόγιό τους.

Έχουν κατανόηση, κάποιες φορές υπέρ το δέον. Ακόμα κι αν τους βλάψεις, θα δουν, πίσω από τον χαρακτήρα σου, τις αιτίες που σε οδήγησαν να το κάνεις και θα καταλάβουν. Μπορεί να πονέσουν βαθιά, μα δε θα σε κατηγορήσουν. Πιστεύουν στον άνθρωπο κι ίσως αυτό να είναι το μεγαλύτερο τους "ελάττωμα". Η συγχώρεση γι' αυτούς είναι αυτονόητη για όποιο λάθος.

Αυτό δε σημαίνει πως θα μείνουν. Δε γίνονται εύκολα θύματα κι αν το κάνουν θα είναι από επιλογή τους. Μα φεύγουν εύκολα. Είναι γιατί, ως ανήσυχα πνεύματα, δεν ικανοποιούνται με τα λίγα. Ζητούν από τη ζωή, τις σχέσεις, τον εαυτό τους, το κάτι παραπάνω. Αυτό που θα τους κάνει να νιώσουν ότι ζουν με όλο τους το είναι και ότι τους ολοκληρώνει ψυχικά.

Σπάνια το βρίσκουν. Είναι που και οι ίδιοι είναι σπάνιοι. Γι' αυτό κι αν τους άκουγες, θα σου έλεγαν πως κανείς δεν τους καταλαβαίνει. Αντίθετα, εκείνοι είναι εξαιρετικοί ακροατές και άψογοι συμβουλάτορες. Γιατί έχουν μια μαγική δύναμη που λέγεται ενσυναίσθηση.

Δε θα τους ακούσεις να ασκούν κριτική, ακόμα κι αν βρεθούν σε τέτοιου είδους συζήτηση. Σύμμαχος τους η σιωπή, όταν γνωρίζουν εκ των προτέρων ότι ο λόγος τους δε θα πιάσει τόπο. Όμως γνωρίζουν να εκτιμούν έναν καλό, βαθύ και φιλοσοφικό διάλογο και πολλές φορές τον επιδιώκουν κιόλας.

Είναι άνθρωποι που δε σπαταλούν. Ούτε σκέψεις, ούτε συναισθήματα. Φειδωλοί στα λόγια, μα γενναιόδωροι στις πράξεις. Κρατούν φυλαγμένο το καλύτερο κομμάτι του εαυτού τους για εκείνη την περίπτωση που θα συναντήσουν ανθρώπους σαν κι εκείνους. Τότε ανοίγονται και δίνονται άνευ όρων και η αγάπη τους μοιάζει σαν να προέρχεται από άλλο κόσμο. Τόσο άδολη είναι.

Άνθρωποι με αξίες, ονειρεύονται το ιδανικό κι ας γνωρίζουν πως το πιθανότερο είναι πως δε θα το συναντήσουν. Εξασκούν την υπομονή τους, περιμένοντας κι απολαμβάνοντας τη μοναχικότητά τους, προτιμώντας τη από ανούσιες επαφές που μόνο χρόνο και αισθήματα θα τους ξοδέψουν.

Άνθρωποι ευπροσήγοροι, δυνατοί, τίμιοι, ειλικρινείς, τελειομανείς. Αυτοί είναι οι εξωγήινοι στην ψυχή. Ψυχές που ξεχωρίζουν και τον μόνο δρόμο που γνωρίζουν και αναγνωρίζουν είναι αυτόν της αυτογνωσίας. Αυστηροί με τα δικά τους λάθη, μα με αγάπη για τον άνθρωπο. Για όποιον άνθρωπο.

Ο καπνός

Μην επιτρέπεις να μπαίνουν μέσα σου πράγματα ανενόχλητα.
Καπνός γίνονται που σου θολώνει τα σωθικά.
Άντε μετά, μες στην ομίχλη, να σκεφτείς και να νιώσεις καθαρά.
Μένεις μ’ ένα κουβάρι λόγια και εικόνες,
να προσπαθείς σαν άλλος Θησέας να βρεις την άκρη του νήματος.
Γίνονται οι σκέψεις λαβύρινθος που σε ταλαιπωρεί
και τα συναισθήματα αγρίμια, έτοιμα να κατασπαράξουν όποιον τ’ αγγίξει.
Μονάχα ένα λευκό τριαντάφυλλο, κάπου στο βάθος,
προσπαθώντας να σ’ αφυπνίσει,
ανθίζει ματώνοντας για να φωνάξει από πόνο την ευωδία του.
 

Κρίση πανικού

6 Μαΐου, 2020

Εκείνη η μέρα είχε ξημερώσει ευοίωνη όπως όλες οι άλλες. Δεν ήξερες – δεν μπορούσες να ξέρεις – τι σου επιφύλασσε το απόγευμα. Ίσως να είχες μια περίεργη διαίσθηση πως κάτι κακό θα συμβεί, αλλά προσπαθούσες, σχεδόν βίαια, να την αποτραβήξεις από τη σκέψη σου.

«Ιδέα μου είναι» επαναλάμβανες κάθε τόσο.

«Σύνελθε» μουρμούριζες σχεδόν φωναχτά στον εαυτό σου.

Όλα κύλησαν ομαλά, ώσπου δέχτηκες εκείνο το καταραμένο τηλεφώνημα. Η φωνή από την άλλη πλευρά του ακουστικού θλιμμένη, σχεδόν τρεμάμενη, σου ανακοίνωσε τα νέα.

Άρνηση, η πρώτη σου αντίδραση. «Δεν μπορεί να είναι αλήθεια!» ήταν η φράση που έπαιζε επαναλαμβανόμενα σαν από κολλημένη βελόνα σε γραμμόφωνο μέσα στο μυαλό σου. Ήταν τόσο δυνατό το αποτύπωμά της που το ούρλιαξες, μα η φωνή σου, σβησμένη, δε σε υπάκουσε. Όταν πήρες την επιβεβαίωση ότι ισχύει, ένιωσες το αίμα να αδειάζει από πάνω σου σαν καταρράκτης που σπάει το φράγμα που τον κρατούσε. Σωριάστηκες στην καρέκλα και με το ένα χέρι κολλημένο στο ακουστικό που επέμενε να σε ρωτά αν είσαι καλά, κοίταξες το ελεύθερο χέρι σου που είχε αρχίσει να τρέμει.

Έκλεισες το ακουστικό χωρίς να πεις λέξη κι άρχισες να βαριανασαίνεις. Δεν ήσουν σίγουρη αν θα λιποθυμούσες, αν θα έκανες εμετό ή αν θα πέθαινες την ίδια στιγμή. Οι σκέψεις μετατράπηκαν σε αιχμηρές σφαίρες και άρχισαν να τρυπούν το μυαλό σου, αφήνοντας στο πέρασμα τους σκιές της νέας πραγματικότητας που θα διαμορφωνόταν μετά το τηλεφώνημα. Όσο πύκνωναν οι πυροβολισμοί των σκέψεων, τόσο η καρδιά σου επιτάχυνε το ρυθμό της. Βρισκόσουν στην αρχή της πτώσης σου από την κορυφή του βουνού. Κατρακυλούσες και παρέσερνες μαζί συναισθήματα που σκορπούσαν, αφήνοντας ένα κενό στην καρδιά σου που πονούσε στο στήθος σου. Ένιωθες τόσο ευάλωτη, τόσο αδύναμη, σαν να ήταν η ύπαρξή σου ένας πύργος από τραπουλόχαρτα που ένα απλό φύσημα, δυο-τρεις λέξεις, τον είχαν διαλύσει. Τα δάκρυα δεν έλεγαν να κυλήσουν για να λυτρωθείς. Η δύσπνοια σού έσφιγγε το στήθος κι η αναπνοή σου ήταν τόσο ακανόνιστη, που νόμιζες πως η ψυχή σου πάλευε να ελευθερωθεί από τα δεσμά της και να φύγει μια για πάντα από τον μάταιο τούτο κόσμο.

Ο φόβος! Ναι…ο φόβος ήταν πια αφέντης σου. Είχε μετατραπεί σε τρόμο και μαζί με τα χέρια σου τάραζε κι εσένα σύγκορμη. Αυτός τα καθόριζε όλα, σαν δαίμονας που σε είχε καταβάλλει, αφήνοντάς σε άβουλη κι ανίκανη ν’ αντιδράσεις. Πάντα έτρεμες στην ιδέα ότι μπορεί να το ξαναπάθαινες, μετά από εκείνη την πρώτη, αλησμόνητη και βασανιστική φορά. Και να που η πρωινή διαίσθησή σου βγήκε αληθινή. Ο τρόμος, αυτός ο απρόσκλητος, απεχθής επισκέπτης είχε επιστρέψει. Η κρίση πανικού βρισκόταν πια στο αποκορύφωμά της και τίποτα δε φαινόταν να μπορεί να τη σταματήσει.

Μηχανικά, μέσα στην θολωμένη συνειδητότητά σου και με μάτια θαμπά, κατάφερες να θυμηθείς πως κάπου εκεί κοντά πρέπει να είχες ακόμα κάτι χάπια. Έκανες να σηκωθείς. Ξαφνικά, ένιωσες ένα χέρι να πιάνει την αύρα σου και να την απομακρύνει από το σώμα σου. Η ταχυκαρδία σταμάτησε, μαζί με τη δύσπνοια και το τρέμουλο. Ένιωθες ανάλαφρη, σαν σε όνειρο και προσωρινά απαλλαγμένη.

Σε λίγο δε βρισκόσουν πια στο δωμάτιό σου. Πετούσες! Ναι! Πετούσες!

«Μα τι συμβαίνει;» απόρησες, όμως μέσα σου είχες αρχίσει παραδόξως να γαληνεύεις.

Το χέρι σε κρατούσε από τον ώμο, αλλά σου ήταν ακατόρθωτο να γυρίσεις να δεις τη μορφή εκείνου στον οποίο ανήκε. Άρχισες να αιωρείσαι πάνω από σπίτια. Έβλεπες τους ανθρώπους να περπατούν στο δρόμο. Έμοιαζαν τόσο μικροί και τα προβλήματά τους ακόμη μικρότερα. Ήταν τόσο όμορφη η αίσθηση της ελευθερίας που ένιωθες, ειδικά μετά το επεισόδιο της κρίσης, που ό,τι κι αν ήταν αυτό που ζούσες εκείνη τη στιγμή δεν ήθελες να τελειώσει.

Ανάμεσα στους ανθρώπους, διέκρινες κάποιους που αντιμετώπιζαν το ίδιο πρόβλημα με σένα. Μα γύρω τους είδες ζωή. Ζωή που δεν μπορούσαν ν’ αγνοήσουν και που τους καλούσε να ταξιδέψουν μέσα στον κύκλο της. Ανέβαιναν σαν σε τραινάκι του λούνα παρκ και παρά τις ανηφόρες και τις κατηφόρες, αφήνονταν στη ζωή. Τους θαύμασες. Όχι που δε φοβούνταν. Μα που δεν παραιτήθηκαν. Που δεν τρόμαξαν, όταν η ζωή τους τα έφερε όλα ανάποδα και που βρήκαν τη δύναμη να πουν ένα «δόξα τω Θεώ» κι ας φαινόταν παράλογο.

Ανάμεσα τους ήταν κι ένα παιδί. Φώναζε πάνω στο τρενάκι, όχι από φόβο μα από ενθουσιασμό. Για εκείνο ήταν όλα ένα παιχνίδι κι ας βρισκόταν στο ίδιο τρένο με τους μεγάλους. Έτσι όπως το έβλεπες από ψηλά, χαμογελούσε κι απολάμβανε τη διαδρομή. Κι ας του φυσούσε μανιασμένα ο αέρας το πρόσωπο από την ταχύτητα. Κι ας τιναζόταν δεξιά κι αριστερά σε κάθε στροφή. Με πόση χαρά αντιμετώπιζε το απρόσμενο!

Λίγα λεπτά αργότερα, βρισκόσουν πάλι στο σπίτι σου. Έκανες να σηκωθείς από το πάτωμα. Διαπίστωσες πως είχες χτυπήσει λίγο το χέρι σου από το πέσιμο. Χαμογέλασες.

«Αυτό θα γίνει γενναία μελανιά!» σκέφτηκες χιουμοριστικά.

Όταν έφτασε το βράδυ, είχες ήδη ξεκαθαρίσει μέσα σου τη νέα πραγματικότητα που θα ξημέρωνε κιόλας από αύριο. Ήσουν κουρασμένη, αλλά παραδόξως γαλήνια. Τώρα πια είχες το αντίδοτο. Την εικόνα του παιδιού στο τρένο της ζωής δεν επρόκειτο να τη λησμονήσεις. Δε φοβόσουν πια την κρίση. Μπορούσες να την αντιμετωπίσεις. Όταν πέφτεις σ’ έναν γκρεμό, το μόνο που χρειάζεσαι είναι η άκρη ενός σκοινιού να σε τραβήξει προς τα πάνω. Τώρα πια είχες την άκρη στο γέλιο ενός παιδιού. Του παιδιού που ζωντάνεψε μέσα σου.

Με την εικόνα του παιδιού χαραγμένη ακόμα στο μυαλό σου, θυμήθηκες το τηλεφώνημα. Τρόμαξες μήπως σε πιάσει πάλι, αν και μέσα σου ήξερες πως δεν επρόκειτο να συμβεί. Με μια λυτρωμένη θλίψη, κοίταξες το τηλέφωνο. Τα δάκρυα έκαναν την εμφάνιση τους για το φινάλε της πράξης. Έκλαψες. Ξέσπασες όλο το φορτίο σου σ’ εκείνο το κλάμα, που ξέπλυνε κάθε φόβο και βάρος.

Ο Γόρδιος δεσμός

Μην αφήνεις άλυτα πράγματα μέσα σου.
Υφαίνεις άθελά σου το Γόρδιο δεσμό σου.
Κάποια στιγμή θα αναγκαστείς να τον κόψεις
για να μη γίνει θηλιά γύρω από το λαιμό σου.
Ξέρεις, εκείνο τον κόμπο στο λαιμό που κρατά πάντα ένα λυγμό πνιγμένο.
Ένα δάκρυ της καρδιάς που ποτέ δεν κύλησε.
Δεν χρειάζεσαι κανένα δέσιμο μέσα σου.
Κανένα καράβι δεν ταξίδεψε δεμένο στην προβλήτα.
Γιατί να στερήσεις από τον εαυτό σου το ταξίδι της ζωής;
Ένα είναι.
Κι αν το χάσεις μένοντας στάσιμος,
γεμάτος βαρίδια να σε κρατούν πίσω,
τότε θα έχεις χάσει τον εαυτό σου.
Αυτόν τον μόνο σύντροφο που σου εμπιστεύτηκε τη ζωή του να τη ζήσεις.

Ο αισιόδοξος γνωρίζει πως μετά τον πόνο, πάντα ξημερώνει

12 Απριλίου, 2020

Οι αισιόδοξοι άνθρωποι που συναντάμε στη ζωή μας είναι, συνήθως, χαμογελαστοί, “έξω καρδιά” και φιλικοί με όποιον συναντήσουν για πρώτη φορά. Γι’ αυτό, η πρώτη εντύπωση που δίνουν, συχνά είναι πως δεν τους επηρεάζει τίποτα. Πως ζουν στο δικό τους ονειρόκοσμο, αποκομμένοι από την πραγματικότητα. Το τελευταίο, βέβαια, δεν απέχει πολύ από την αλήθεια.

Σαν απρόσβλητοι από τη στενοχώρια, νομίζεις πως αυτοί οι άνθρωποι δεν έχουν πονέσει ποτέ στη ζωή τους. Πως τους έχουν έρθει όλα εύκολα και γι’ αυτό έχουν κάθε λόγο να πιστεύουν πως “όλα θα πάνε καλά”, αφού στη μέχρι τώρα ζωή τους αυτό συνέβαινε. Η παρεξήγηση κρύβεται σε αυτό ακριβώς το σημείο.

Όταν θεωρούμε ότι έχουν πάει “όλα καλά” στη ζωή κάποιου, συνήθως αναφερόμαστε στα κοινωνικά και υλικά προνόμια που απολαμβάνει ή στο γεγονός ότι είναι από μια φαινομενικά καλή οικογένεια. Αν και ποτέ δεν μπορούμε να γνωρίζουμε το κρυφό δράμα της καρδιάς του κάθε ανθρώπου, ακόμα κι έτσι, οι άνθρωποι που έχουν τα παραπάνω “προνόμια”, νομοτελειακά, δεν εξελίσσονται σε αισιόδοξους. Η συχνότερη κατάληξη τους περνά από το δρόμο της αχαριστίας ή της κατάθλιψης.

Τι είναι τότε εκείνο που τροφοδοτεί την αισιοδοξία; Η ζωή είναι συνήθως γενναιόδωρη στις δυσκολίες που φέρνει στους αισιόδοξους ανθρώπους. Οι περισσότεροι, έχουν τραβήξει ένα μαρτυρικό Γολγοθά, που μόνο οι πολύ κοντινοί τους γνωρίζουν και αναγνωρίζουν. Ανέβηκαν στην κορυφή με το σταυρό στην πλάτη, χωρίς να χάσουν ίχνος από την αξιοπρέπειά τους. Διότι όποια θυσία κι αν έκαναν, ποτέ δε δέχτηκαν να κάνουν έκπτωση στο ήθος της ψυχής τους.

Είναι μέγιστο λάθος να συγχέουμε τους αισιόδοξους με τους επιπόλαιους, τους ελαφρόμυαλους ή τους ονειροπόλους. Ο επιπόλαιος δεν υπολογίζει τις πράξεις του, προκαλώντας συχνά πόνο τριγύρω του, ο ελαφρόμυαλος υποβαθμίζει ακόμα και σοβαρά ζητήματα κι ο ονειροπόλος απλά αρέσκεται στο να ζει σε ένα διαφορετικό κόσμο που ονειρεύεται να ενσωματώσει κάποτε στην πραγματικότητα.

Η ρίζα της αισιοδοξίας βρίσκεται αλλού. Είναι στην πίστη πως μετά τον πόνο και το μαρτύριο, που οι αισιόδοξοι άνθρωποι βιώνουν βουβά μα βαθιά, πάντα ξημερώνει. Όποιο κι αν είναι το κόστος. Το μάθημα αυτό το έχουν πληρώσει ακριβά, γι’ αυτό και το εκτιμούν. Έχουν αποκτήσει επίγνωση της αξίας του πόνου στη ζωή και της ανταμοιβής που πάντα τον ακολουθεί, αν η υπομονή τον κατεργαστεί και τον καταλαγιάσει.

Πιστοί στους νόμους που η ζωή έχει θεσπίσει, ενστερνίζονται με περίσσιο θάρρος, πως “το καλό πάντα νικά”. Ίσως να μην είναι εμφανές πάντα υλικά, καθώς η ηθική αμοιβή είναι αόρατη στα μάτια, μα η ψυχή το εισπράττει. Για τους αισιόδοξους, η δύναμη του να προχωράς προέρχεται από μια ελεύθερη ψυχή κι ένα χαμόγελο που χαράχτηκε ανεξίτηλο πάνω από πληγές που κατάφεραν να κλείσουν.

Θέλουν έναν κόσμο καλύτερο, γιατί πιστεύουν πως μπορεί να επιτευχθεί. Το έχουν βιώσει. Ο ονειρόκοσμός τους είναι αυτή ακριβώς η αίσθηση. Πως ο άνθρωπος που υπερβαίνει εαυτόν στα δύσκολα, εξαγνίζεται και εξελίσσεται. Εξάλλου, δε νοείται αισιοδοξία χωρίς καθαρή συνείδηση.

Το υποχείριο

Βάρος μη γίνεις κανενός.
Ούτε υποχείριο.
Όταν άλλος επιλέγει για σένα
κι εσύ απλά αφήνεσαι, δε δίνεσαι.
Ξοδεύεσαι.
Κανείς δεν μπορεί να πραγματοποιήσει τα όνειρά σου,
αν δεν παλέψεις ο ίδιος γι' αυτά.
Κανείς δεν μπορεί να καλύψει την ανάγκη της καρδιάς σου,
αν δεν την έχεις εξερευνήσει εσύ.
Τα όνειρά σου είναι τα παιδιά που δε γέννησες ακόμα.
Πρέπει να τα προστατεύσεις σαν υπεύθυνος γονιός
για να έχεις την ευκαιρία να τα δεις να μεγαλώνουν.
Αν περιμένεις από άλλους να το κάνουν, στείρος θα μείνεις.
Ένας άνθρωπος άβουλος πάντα έρχεται αντιμέτωπος
με όσα δεν ανέλαβε για τον εαυτό του τον ίδιο.
Μην αφήνεις την ευθύνη της ζωής σου
σε ξένα χέρια. Δε θα σε γλιτώσει από κάτι.
Το μόνο που θα μείνει στον απολογισμό σου
θα είναι ο νόστος της επιλογής εκείνων
για τα οποία διψούσε η ψυχή σου.

Το παζάρι των συναισθημάτων

28 Φεβρουαρίου, 2020

Μην αναλώνεσαι σε «θέλω» που δεν έχουν σκοπό να σε πάνε ένα βήμα πιο πέρα. Χάνεις το νόημα προσπαθώντας να τροφοδοτείς αυτά που νομίζεις πως επιθυμεί η καρδιά σου. Η αμοιβαιότητα είναι που ντύνει με αλήθεια την επιθυμία. Αλλιώς μένει μια ανάγκη ανάπηρη, χωρίς ανταπόκριση.

Μα κι αυτή να υπάρξει, θέλει ειλικρίνεια. Αυταπάτες που σε θρέφουν δηλητήριο είναι όσοι προσποιούνται συναισθήματα που δε νιώθουν για σένα. Στις γωνιές του κόσμου, πολλοί είναι εκείνοι που θα προθυμοποιηθούν να σε νιώσουν, να σ' αγκαλιάσουν, να σ' αγαπήσουν χωρίς όμως να έχουν αγαπήσει τον ίδιο τους τον εαυτό. Κοίταξέ τους. Δεν τους νοιάζει. Προχωράνε κι ας είναι κενοί μέσα τους. Ποντάρουν κι ας νομίζουν ότι ξέρουν τι θέλουν. Κερδισμένοι βγαίνουν γιατί πάντα εκείνοι θα «έχουν δίκιο». Μα είναι κέρδος αλήθεια αυτό; Να νομίζεις πως νιώθεις; Να πείθεσαι πως ζεις;

Μη θελήσεις να τους μοιάσεις. Είσαι από άλλη στόφα εσύ. Η δική σου καρδιά θα σιγοκαίει στο καζάνι του φαίνεσθαι, ώσπου να πάψει να πιστεύει στην ουσία της. Σταμάτα, λοιπόν, να παζαρεύεις την αξία σου σε αγορές φθηνών συναισθημάτων. Τα αληθινά αισθήματα είναι αμοιβαία και ανεκτίμητα.

Τζόκερ

23 Φεβρουαρίου, 2020

Όταν ακούμε τη λέξη «τζόκερ», το μυαλό χωρίζεται σε τρεις κατευθύνσεις, διαλέγοντας εκείνη που ταιριάζει περισσότερο στα βιώματα του. Ένας ψυχικά διαταραγμένος αντιήρωας, ένα χαρτί της τράπουλας κι ένα τυχερό παιχνίδι, μοιράζονται όλα το ίδιο όνομα. Μα τι σχέση μπορεί να έχουν στ' αλήθεια; Ας τα συνδέσουμε λοιπόν.

Η φιγούρα του αντιήρωα αποτελεί μια μίξη κλόουν και γελωτοποιού που αντί να προσαρμόζεται στις διαθέσεις του εκάστοτε αφέντη του, γίνεται ο ίδιος θύτης, απολαμβάνοντας το χάος που δημιουργεί. Κατά βάθος, προσωποποιεί την ασυνείδητη επιθυμία κάθε καταπιεσμένου ανθρώπου να επιβληθεί στους εξουσιαστές του. Μόνο που η μεγάλη οθόνη, ως συνήθως, δραματοποιεί, μεγεθύνει έως και διαστρεβλώνει τις διαστάσεις της επιθυμίας αυτής.

Ο μπαλαντέρ, το πολυπόθητο χαρτί της τράπουλας, απεικονίζει μεν τον Τζόκερ ως γελωτοποιό, δίνοντας του όμως μια διαφορετική δημοφιλία. Η εκτίμηση του είναι σαφώς μεγάλη στα μάτια και τα χέρια των εκάστοτε χαρτοπαικτών, που πολλές φορές και αναλόγως το παιχνίδι, κρέμονται από μια κίνηση που θα τους χαρίσει τη νίκη με το επιθυμητό αυτό χαρτί. Από εξουσιαζόμενος, ο Τζόκερ γίνεται ξανά εξουσιαστής, με ένα διπλωματικό, θα λέγαμε, τρόπο αυτή τη φορά.

Από την άλλη πλευρά, το ομώνυμο τυχερό παιχνίδι μετατρέπει τον Τζόκερ από φιγούρα σε έννοια. Σαφώς πιο επιθυμητό και δημοφιλές από τα τρία, το ουδέτερου γένους πλέον Τζόκερ, γίνεται σκοπός έως και άπιαστο όνειρο πολλών ανθρώπων που επιθυμούν να συμπληρώσουν το τυχερό δελτίο. Η δύναμη της εξουσίας του μέσω της «θεάς» τύχης είναι επίσης η μεγαλύτερη.

Θέτοντας σε μια σειρά τις τρεις σημασίες του ονόματος Τζόκερ, βλέπουμε μια αυξανόμενη πορεία ως προς την επιρροή που αυτές ασκούν στον άνθρωπο. Κοινό σημείο σε όλες, οι έννοιες της επιβολής, της εξουσίας, της επιθυμίας και της έμμεσης βίας. Το χάος και η τύχη γίνονται φορείς και ηθικοί αυτουργοί των παραπάνω εννοιών, δίνοντας τελικά στη λέξη «τζόκερ» μια χροιά εξαρτημένης επιθυμίας και φοβικής διασκέδασης.

Είτε θα ήθελες να μπεις στη θέση του Τζόκερ και να φέρεις τα πάνω κάτω, χωρίς να ενδιαφέρεσαι για τις συνέπειες, είτε είσαι λάτρης του τζόγου και επιθυμείς να αλλάξει ριζικά η ζωή σου, η παγίδα είναι η ίδια. Περιμένεις από κάτι εξωτερικό να πάρει τα ηνία της ζωής σου στα χέρια του. Κανείς δεν μπορεί να υποσχεθεί ότι θα μείνει πλήρως νηφάλιος σε περίπτωση που γίνει πλούσιος εν μία νυκτί, είτε τζογάροντας, είτε κερδίζοντας το Τζόκερ. Η πιθανότερη εκδοχή είναι να μην έχει ιδέα πώς να χρησιμοποιήσει τα χρήματα που του δόθηκαν χωρίς κόπο, σαν κληρονομιά σε αχάριστο κληρονόμο.

Όσο χαοτικά και βίαια, λοιπόν, φέρεται ο Τζόκερ ως χαρακτήρας στα θύματα του, άλλο τόσο βίαιη και χαοτική είναι η αλλαγή που φέρνουν οι άλλοι δύο Τζόκερ στη ζωή των «τυχερών». Κανείς δεν κέρδισε πραγματικά ρισκάροντας την ψυχική και πνευματική του υγεία στο βωμό του χρήματος. Αντιθέτως, η σημαντικότερη εξουσία στη ζωή του ανθρώπου είναι η αυτοκυριαρχία της αυτογνωσίας έναντι των παθών του. Αυτό είναι που μετατρέπει τον αντιήρωα σε ήρωα και τον τυχερό σε ηθικά κερδισμένο.

1 2 3