Και τι κατάλαβες που έβαλες λέξεις σε αυτά που δεν εκφράζονται;
Τα έζησες ή χάθηκες στην προσπάθεια να βρεις τις κατάλληλες;
Έζησες τη μαγεία του λόγου, λες.
Εκείνη που σου ανοίγει το δρόμο προς το βαθύ, το ουσιώδες,
το ανείπωτο μέσα από μια κλειδαρότρυπα της καρδιάς.
Την άγγιξες κι ηλεκτρίστηκες ηδονισμένος.
Μα λίγο κρατά η ηδονή σου.
"Καλύτερα ο λόγος παρά ο άνθρωπος", λες.
"Ο πρώτος εξαγνίζει, ο δεύτερος πληγώνει".
"Ποιος ζει;" θα σε ρωτήσω.
"Εκείνος που βρίσκει καταφύγιο και επιζεί πνιγμένος στο μαύρο πέπλο της ελπίδας
ή εκείνος που ορθώνεται μπρος στη θάλασσα,
γεύεται την αλμύρα της ως τα μύχια της ψυχής του
και γυρνά στη βάση του μισοθανής μα ευεργετημένος;".
Η επαφή.
Με τον κόσμο, τους γύρω σου, το μέσα σου.
Αυτή είναι η θάλασσα της ζωής.
Κι ο λόγος, ένα χρυσόκτιστο κουπί στο χέρι σου.
Σε τι χρησιμεύει ένα κουπί, αν όχι σε ταξίδι;
Διακοσμητικό θα μείνει να εξυμνεί το ιδανικό
όσων δεν τόλμησες να ζήσεις.

Βούτα στη θάλασσα καρδιά μου!
Να ξεπλύνεις τις πληγές σου στην αλμύρα της.
Χωρίς φόβο.
Γίνε φύλλο με οδηγό τον άνεμο και πυξίδα τα κύματα.
Φτάνουν πια τα δάκρυα.
Αλμύρα είναι κι αυτά.
Άστα να ενωθούν με τη μητρική αγκαλιά της θάλασσας
και να χαθούν στο σκοτεινό βυθό της μαζί με ό, τι λύτρωσαν.
Προσπάθησες, μα έχασες από τα ξεχασμένα θραύσματα
που έσπειραν σε ξένες καρδιές.
Αναπόφευκτα, μα υπ' ευθύνη σου, σε πλήγωσαν κι εσένα.
Δεν αγαπούν όλες οι καρδιές το ανέφελο ταξίδι, καρδιά μου!
Ξάπλωσε απαλά να ξαποστάσεις.
Μια θάλασσα πληγές γέμισες.

Για φαντάσου λέει, να μπορούσαμε να βγούμε μια στιγμή από το σώμα μας και σαν αόρατες, αιθέριες φιγούρες να περιπλανηθούμε στον κόσμο. Εκτός του ότι θα ήταν πολύ χρήσιμο στην παρούσα κατάσταση, διότι δε θα διατρέχαμε κανέναν κίνδυνο μόλυνσης, θα ήταν σίγουρα ενδιαφέρον.
 
Η αόρατη αυτή υπερδύναμη θα μας επέτρεπε, καταρχάς, να παρατηρήσουμε με την ησυχία μας πράγματα που εν σώματι δε θα μπορούσαμε. Όχι, δεν αναφέρομαι στην κατασκοπεία των συνανθρώπων μας για χάριν κουτσομπολιού. Ας το πάμε λίγο παραπέρα. Όντες ασώματοι, θα είχαμε τη δυνατότητα να διαισθανθούμε συναισθήματα και σκέψεις. Να αντιληφθούμε, δηλαδή, τα πραγματικά κίνητρα που υποκινούν τις πράξεις των ανθρώπων.
 
Η πρώτη μας κίνηση θα ήταν ασφαλώς να ψάξουμε να βρούμε τους δικούς μας ανθρώπους για «να μάθουμε όλη την αλήθεια» για όσα σκέφτονται και νιώθουν για εμάς. Ας μη μείνουμε όμως στα προσωπικά μας. Ας δούμε λίγο το κοινωνικό σύνολο και θα διαπιστώσουμε πως οι ομοιότητες θα είναι πολλές.
 
Θα δούμε, λοιπόν, ανθρώπους με ειλικρινή αισθήματα και καθαρές σκέψεις, αγάπη για τον συνάνθρωπο κι ανιδιοτέλεια τέτοια που θα μας συγκινήσει (μην απορείτε, υπάρχουν ακόμα). Ως εδώ καλά. Ο προβληματισμός θα ξεκινήσει όταν αρχίσουμε να βλέπουμε συμπεριφορές αδικίας, εκμετάλλευσης, κριτικής, κολακείας, αδιαφορίας, υποκρισίας, φθόνου και όλων αυτών που περιέχονται στον ανθρώπινο ασκό του Αιόλου.
 
Οι επιλογές που έχουμε είναι δύο. Ή να παρασυρθούμε από τον άνεμο και να εκδηλώσουμε κι εμείς ανάλογες συμπεριφορές αντιδρώντας με αγανάκτηση, ή να δείξουμε ανωτερότητα. Η ανωτερότητα συχνά συγχέεται με την καλοσύνη, την αγαθότητα και την αφέλεια. Στην πραγματικότητα, είναι η διαχείριση αυτών με τέτοιο τρόπο που να μην επιτρέπει μεν την επιρροή από αρνητικές καταστάσεις, αλλά να εκδηλώνει παράλληλα την αγάπη προς τον συνάνθρωπο.
 
Ας σταματήσουμε, όμως, το αιθέριο ταξίδι μας εδώ κι ας επιστρέψουμε στο έγκλειστο σώμα μας. Θα έρθει, αργά η γρήγορα, η στιγμή που θα  επιστρέψουμε στη φυσιολογική μας ζωή. Τότε που θα βρεθούμε ανάμεσα σε όλους αυτούς τους ανθρώπους που συναντήσαμε στο μεταφυσικό ταξίδι μας. Ποια θα είναι αλήθεια η δική μας συμπεριφορά; Είμαστε σίγουροι ότι μετά από μια τέτοια κατάσταση, θα βγούμε απλά στο δρόμο τρέχοντας ν’ αγκαλιάσουμε όποιον βρούμε, όπως υπολογίζαμε εξαιτίας της παρατεταμένης έλλειψης ανθρώπινης επαφής; Ή μήπως το λοξό βλέμμα του φόβου προς το συνάνθρωπο θα μείνει ως συνήθεια, όπως τα μισόκλειστα μάτια για τον άνθρωπο του σπηλαίου που μετά από πολύ καιρό βγαίνει ξανά στο φως; Ή μήπως, ακόμα χειρότερα, θα βγούμε ως άλλοι δικαστές να κρίνουμε και να βάλουμε τον καθένα στη θέση που του αξίζει, επειδή εμείς «έχουμε δει και ξέρουμε»; 
 
Πριν μπούμε στον πειρασμό να γίνουμε θεοί κριτές, ας θυμηθούμε λίγο τις λέξεις «ανωτερότητα» και «αγάπη». Αυτές είναι που αφυπνίζουν το θεϊκό στοιχείο μέσα μας, καλλιεργώντας τη μαγική έννοια της ενσυναίσθησης. Της ικανότητας εκείνης να μπαίνουμε στη θέση του άλλου και να δείχνουμε κατανόηση αντί να τον κρίνουμε άδικα.
 
Εύχομαι, λοιπόν, μετά από όλη αυτήν την πρωτόγνωρη εμπειρία να μην αφεθούμε στη δίνη της συνήθειας και της καθημερινότητας σαν να μη συνέβη τίποτα. Η ελευθερία μας δεν είναι δεδομένη κι αυτό ήταν ένα μάθημα που άξιζε να το πάρουμε. Ας μείνουμε ή ας γίνουμε άνθρωποι, ακόμα κι όταν όλο αυτό θα έχει τελειώσει και θα ανήκει πια στη νεότερη ιστορία. Συμμετείχαμε, πονέσαμε μα διδαχθήκαμε. Αυτό έχει σημασία.
 
Εξάλλου, εκεί φαίνεται η πραγματική ελευθερία του ανθρώπου. Στο να μην αφήνει οποιαδήποτε κατάσταση να αλλάξει αυτό που είναι, παρά μόνο προς το καλύτερο.

Τα μεγαλύτερα και πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα που απασχολούν τους ανθρώπους είναι αδιαμφισβήτητα τα θέματα ηθικής. Η διχογνωμία είναι το λιγότερο που χαρακτηρίζει εκείνους που μπαίνουν στη διαδικασία να σχολιάσουν. Άλλοι εξετάζουν τα θέμα κοινωνικά ως προς την ηθική, άλλοι ανθρωποκεντρικά και ένα μεγάλο ποσοστό καθαρά υποκειμενικά. Ας εξετάσουμε τους τις τρεις αυτές οπτικές.

Τα θέματα που προκαλούν ζήτημα ηθικής αφορούν συνήθως στη διαχείριση του ανθρώπινου σώματος και του θανάτου αυτού. Ενώ είναι κατά βάση καθαρά προσωπική υπόθεση το τι κάνει κανείς με το σώμα του ή πως αντιμετωπίζει την ιδέα του θανάτου, όταν αυτά επηρεάζουν είτε την αισθητική, είτε την πνευματική και ψυχική υγεία και παιδεία τρίτων, τίθεται θέμα για ηθικά ορθού και λανθασμένου. Η κοινωνική οπτική λοιπόν εστιάζει στο κατά πόσον επηρεάζεται η κοινωνία από τη συμπεριφορά του εν λόγω ατόμου και τι αντίκτυπο έχει.

Η ανθρωποκεντρική οπτική εστιάζει, όπως μαρτυρά η λέξη, στον ίδιο τον άνθρωπο και στην εξ ορισμού έννοια του σώματος και του θανάτου του. Σε αυτήν την περίπτωση το άτομο καλείται να σεβαστεί τη φύση του κυρίως υλικά, ακόμα και ως προς τον θάνατο. Η ηθική γίνεται ορθή διαχείριση της ύλης μέχρι τη στιγμή που αυτή θα πάψει να υφίσταται.

Η τρίτη και πιο κοινή οπτική, αφορά στα βιώματα και τις πεποιθήσεις του καθενός. Εκεί βρίσκουμε ένα μείγμα από κριτήρια θρησκευτικά, παιδείας, καλλιέργειας και προσωπικού περιβάλλοντος. Από αυτήν την οπτική πηγάζει και το γνωστό «ο καθένας μπορεί να έχει τη γνώμη του».

Τι γίνεται όμως αν πράγματι θέλουμε να δούμε πιο είναι το ηθικά ορθό; Στη συζήτηση δεν υπάρχουν ευθύνες, γι' αυτό κι ο καθένας υιοθετεί αυτό που θεωρεί ότι τον εκφράζει. Στην πράξη όμως καλούμαστε, ως άλλοι Σολομώντες, να ανακαλύψουμε πια είναι η μητέρα του παιδιού. Το να επικαλεστούμε το συναίσθημα, βέβαια, σίγουρα δεν επιφέρει πάντα τη λύση.

Στη λαϊκή παράδοση, που έχει δώσει πάμπολλες φορές απαντήσεις στη σύγχρονη πολιτισμένη εποχή μας, υπήρχε αυτό που αποκαλούμε «άγραφος νόμος». Αυτός ήταν ο κανόνας που δέχονταν όλοι σιωπηλά, διότι ένιωθαν – χωρίς πάντα να γνωρίζουν – ότι αυτό είναι το ορθό. Από την άλλη πλευρά, στην ελληνική γλώσσα υπάρχει μια λέξη που ο ορισμός της είναι η πράξη κατά συνείδηση, ανθρωπιά και ήθος. Αυτή δεν είναι άλλη από τη λέξη «φιλότιμο».

Δεν είναι σίγουρα εύκολο στη σημερινή αχανή κοινωνία να υπάρχουν άγραφοι νόμοι. Ο βομβαρδισμός των πληροφοριών διαμορφώνει με τέτοια λεπτομέρεια την οπτική μας που είναι δύσκολο ακόμα και δύο μόνο άνθρωποι να συμφωνήσουν σε ένα ζήτημα, πόσο μάλλον ηθικής. Όμως, ως αιώνια ονειροπόλα, θεωρώ πως η ύπαρξη και μόνο του φιλότιμου – που δεν είναι ελληνικό προνόμιο – μας δείχνει πως ο άνθρωπος έχει μέσα στην ψυχή του ήθος, που μπορεί να γίνει ορθό κριτήριο πράξης.

Οι ηθικές είναι πολλές, ίσως όσες κι οι κοινωνίες. Όμως, όπως η σωκρατική αλήθεια είναι μία έναντι στις υποκειμενικές αλήθειες των σοφιστών, κατά παρόμοιο τρόπο, το ήθος είναι η δύναμη της ψυχής του ανθρώπου να πράττει ορθά και ως προς εαυτόν και ως προς αλλήλους. Η δυσκολία έγκειται πάντα στην ταυτόχρονη και ανεπηρέαστη εκμαίευσή του.

Ίσως είναι ακατόρθωτο να σταθεί το ήθος της ψυχής έναντι στις ηθικές του κόσμου και μάλιστα να επικρατήσει. Παρόλα αυτά, είναι παρήγορη η γνώση ότι ο άνθρωπος έχει μια έμφυτη δύναμη να πράξει το ορθό κοινωνικά, ανθρωποκεντρικά και υποκειμενικά ταυτόχρονα. Είναι τα φωτεινά παραδείγματα εκείνων που συνήθως χαρακτηρίζονται «ειρηνοποιοί» και των οποίων τα λόγια και τα έργα γίνονται σεβαστά ακόμα κι από τους αντιπάλους τους.

Σκληρή, πεισματάρα ζωή.
Πάντα το δικό σου θες να γίνεται.
Μ’ αφήνεις να παλεύω και γελάς.
Γιατί ξέρεις πως σε αυτά που κανονίζεις θα γυρίσω
κι ας έχω άλλα σχέδια.
Ακούραστη, με τιμωρείς να χάνω ό,τι αγαπώ
και να λούζομαι ό,τι κοροϊδεύω.
Νόμο το ‘κανες πια.
Μα ποια είμαι εγώ για να σε κρίνω;
Εσύ αυτό που ξέρεις θα κάνεις
κι άσε με εμένα να σπάω καθρέφτες,
μπας και ρίξω κλεφτά
μια ειλικρινή ματιά στο μέσα μου.

Έρχεται εκείνη η στιγμή στη ζωή που πρέπει να προχωρήσεις. Έχεις μαζέψει σε μια αποσκευή λάθη και σωστά του παρελθόντος, είτε τα έχεις τακτοποιήσει είτε τα έχεις ακόμα ανάστατα μέσα σου και αποφασίζεις να τραβήξεις μπροστά.

Πολλά από αυτά που έχεις κάνει δε θα τα έκανες ξανά. Κάποια άλλα θα τα επαναλάμβανες με κάθε κόστος. Κάποια ακόμα τα νοσταλγείς και θα ήθελες να τα ζήσεις ξανά και ξανά. Η πορεία σου χαράχτηκε από τις επιλογές σου. Από αυτά που διάλεξες να κάνεις ή να αφήσεις. Από αυτά στα οποία χάρισες μια δεύτερη ευκαιρία ή που παράτησες με την πρώτη δυσκολία.

Στη ζωή δεν είμαστε οι αναμνήσεις μας. Είμαστε ο τρόπος που διαχειριζόμαστε στο παρόν μας κάθε κατάσταση ευχάριστη, δυσάρεστη, αμήχανη, επίπονη ή ονειρική. Όμως, κάθε που θυμόμαστε μία κατάσταση, υιοθετούμε τα συναισθήματα που τη χάραξαν στη μνήμη μας. Έρχεται το παρελθόν να στοιχειώσει το παρόν και να μας αναγκάσει να το αντιμετωπίσουμε. Κοινώς, μας βάζει σε έναν φαύλο κύκλο θύμησης - διαχείρισης. Μπορούμε αλήθεια να ξεφύγουμε από αυτόν τον κύκλο και να ζήσουμε ελεύθεροι, κάνοντας αυθόρμητα ό,τι μας αρέσει; Η απάντηση βρίσκεται στην ερώτηση αν θέλουμε πράγματι να το κάνουμε αυτό.

Σημασία δεν έχει να είμαστε ελεύθεροι, αν δεν γνωρίζουμε τι θα πει ελευθερία, να είμαστε δυνατοί, αν δεν γνωρίζουμε τι θα πει δύναμη, να προχωράμε, αν δε γνωρίζουμε τι θα πει εξέλιξη. Την ελευθερία τη γνωρίζει καλύτερα όποιος έχει ζήσει δέσμιος μιας κατάστασης, όπως και τη δύναμη μας τη μαθαίνουμε μέσα από τις αδυναμίες μας.

Αυτό είναι το δύσκολο. Να αναγνωρίσουμε το ποιοί είμαστε και τι κάνουμε. Για να επιτευχθεί, χρειάζεται να αλλάξουμε λίγο το πώς μας βλέπουμε. Να γίνουμε, κατά κάποιον τρόπο, οι αμερόληπτοι παρατηρητές του εαυτού μας. Εκείνοι που θα δουν τα λάθη μας με ειλικρίνεια.

Αν έπειτα από αυτό το εγχείρημα, αντιληφθούμε πράγματι τι κάναμε λάθος, πώς απενοχοποιούμε τις αναμνήσεις; Η απάντηση είναι απλή και δύσκολη συνάμα. Με αγάπη. Δεν αγαπάμε τα λάθη μας. Δείχνουμε αγάπη στον εαυτό μας, όπως θα δείχναμε σε έναν άνθρωπο που έσφαλε, αλλά έχει μετανοήσει. Η αγάπη αυτή φέρνει την κατανόηση των συνθηκών του λάθους, της αιτίας και του πώς αυτή σχετίζεται με τον χαρακτήρα που έχουμε χτίσει. Η κατανόηση με τη σειρά της φέρνει τη συμφιλίωση με το λάθος.

Με αυτόν τον τρόπο αλλάζουμε οι άνθρωποι. Γινόμαστε φίλοι με τα λάθη μας, γιατί αυτά μας δείχνουν τον δρόμο για ένα καλύτερο μέλλον. Τότε είναι που παύουν να πονούν οι αναμνήσεις. Μένουν απλά ως γνώσεις που εμπλουτίζουν την εμπειρία μας. Αυτή είναι η διαχείριση που οδηγεί στην ελευθερία των μελλοντικών επιλογών μας.

Προχωρώ σημαίνει αφήνω πίσω και εξελίσσομαι σημαίνει μαθαίνω. Μπορούμε, λοιπόν, να χτίσουμε ένα υγιές μέλλον, βασισμένο σε μια υγιή προσωπικότητα που μπορεί να ξανακάνει λάθη, αλλά θα γνωρίζει πώς να τα διαχειριστεί, για να γεμίζει αενάως το σακούλι της ωριμότητας με γνώση.

Γράφουν η Γεωργία Λαμπάρα Τριανταφύλλου και ο Φραντζέσκος Καρπάθιος

Ξεπάγωσα τη νιότη μου από τα θησαυροφυλάκια του νου.
Εκεί που φυλαγμένη καρτερούσε να τη ζήσω,
Μα εγώ σπατάλησα φιλόδοξα τα χρόνια μου
Σε υπερφίαλες ματαιότητες που φουσκώναν το μυαλό
Κι αλυσοδέναν την καρδιά στα κατάβαθα των σκοτεινών φυλακών της.
Θέλησα έστω και τώρα στα μεσουρανήματά μου να τη δω
Να χαίρεται με εκείνη τη γεύση λησμονιάς στα μάτια
Για όσα απροκάλυπτα κι αμετανόητα της φόρτωσαν.
Μήπως κι ετούτη, η στερνή χαρά, λευτερώσει θύμισες
Και συλλάβει χίμαιρες του άστοργου παρελθόντος μου.
Φεύγω σαν αποδημητικό πουλί της νοσταλγίας
για άπιαστους τόπους που αποκάλυψα στα γκρεμισμένα ονείρατά μου.
Εκεί στη θλιβερή αγκάλη της ληστεμένης ξενιτιάς
Θα βρω ένα προσκέφαλο απαλό για να πλαγιάσω.
Θα κλείσω τα κουρασμένα από ζωή βλέφαρα
Και θα κοιμηθώ τον ύπνο των αταξίδευτων ονείρων.
Ίσως εκεί τα νιάτα μου να περιμένουν στωικά
Τη δεύτερη, ασώματη ευκαιρία να τα ζήσω.

Όταν χάνεις μια μάχη, δε σημαίνει ότι έχασες και τον πόλεμο. Ο πόλεμος δεν τελειώνει με ένα λάθος που κάναμε. Ένα λάθος δεν φέρνει την ήττα. Ηττάται οποίος σταματήσει να προχωρά κι όποιος πάψει να μαθαίνει. Η μοιρολατρία ποτέ δεν ήταν απάντηση στα προβλήματα, διότι το να αφεθείς στα χέρια κάποιου άλλου, ακόμα κι αν αυτός είναι η μοίρα σου, μόνο ευθυνοφοβία γεννά.

Κάθε λάθος μας και ένα σκαλοπάτι. Η σκάλα της ζωής δε χτίζεται μόνο από τα σωστά που κάνουμε, μα κι από τις επιλογές που τολμήσαμε μα βγήκαν λανθασμένες. Κι αυτές μας τιμούν περισσότερο, γιατί αυτές δείχνουν το ποιόν του χαρακτήρα μας. Αυτές μας οδηγούν στην αυτογνωσία.

Ένας καλός στρατηγός, όπως και ένας καλός ηγέτης δεν είναι αυτός που δε χάνει μάχες. Είναι αυτός που γνωρίζει πώς να γυρίζει το αποτέλεσμα προς όφελος του στρατεύματος του. Το στράτευμα κάθε ανθρώπου είναι η καρδιά, η ψυχή, το μυαλό, τα αισθήματα και τα συναισθήματα του. Μονίμως σε πόλεμο με την ύλη και τους ανθρώπους γύρω τους για το ποιός θα επικρατήσει.

Έχει αλήθεια σημασία ποιός θα επικρατήσει; Ποιός από όλους μπορεί να μας αποκλείσει το ενδεχόμενο του λάθους; Η απάντηση είναι φυσικά κανείς. Ισορροπία χρειάζεται η ζωή. Ένα συνονθύλευμα αυτών των στοιχείων σε αρμονική συνύπαρξη. Αυτό είναι το ζητούμενο ακόμα κι αν ο άνθρωπος αδυνατεί να το δει.

Κι αν δεν έχει σημασία το ποιός θα νικήσει και αν πάντα έχεις να μάθεις κάτι από αυτό που θα βγει, νικάς τον πόλεμο. Κι ας χάνεις μάχες. Ο πόνος των μαχών σε κάνει πιο δυνατό και πιο ευέλικτο στα νέα δεδομένα.

Ένας διαρκής πόλεμος είναι η ζωή, μόνο γι’ αυτούς που φέρουν τον πόλεμο μέσα τους. Αν μαχόμαστε τον ίδιο μας τον εαυτό, στερώντας μας την ελευθερία των επιλογών μέσα από «πρέπει» και «δε βαριέσαι», δε θα φτάσουμε ποτέ σε αυτό που θέλουμε, πόσο μάλλον σε αυτό που αξίζουμε. Και όλοι αξίζουμε μια νίκη, η οποία δεν είναι άλλη από την πολυπόθητη ευτυχία των στιγμών.

Για να επικρατήσει λοιπόν ειρήνη μέσα μας, στόχος μας είναι μη φοβόμαστε τον πόλεμο. Να μην βλέπουμε πόλεμο. Ο ηγέτης που δε σκιάζεται, έχει ανοιχτά μάτια, γερή καρδιά, και οξύ νου. Τολμά και νικά γιατί έχει νικήσει πρώτα τον Εφιάλτη μέσα του. Έχει νικήσει τον φόβο.

Μάχες χαμένες είναι οι εμπειρίες που αφήνουμε να επαναλαμβάνονται χωρίς να αποκομίζουμε αυτό που έχουν να μας διδάξουν. Μάχες κερδισμένες, αυτές που ακόμα κι αν λαβωθήκαμε, δεν αφήσαμε να κόψουν την πορεία μας προς τη νίκη. Το ζητούμενο; Με αρμονία και ισορροπία, ο πόνος να γίνεται μάθημα και το χαμόγελο τρόπος ζωής.

Υπάρχουν στιγμές στη ζωή που νιώθεις μια ώθηση. Μια εσωτερική δύναμη είναι εκεί και σε προτρέπει να ξεκινήσεις και να προχωρήσεις. Να μη φοβηθείς. Πρόκειται για μια νέα φάση όπου η ζωή σε καλεί να πράξεις, να δημιουργήσεις, να κοιτάξεις μπροστά και να πετάξεις. Και τότε είναι που αποφασίζεις να ακούσεις αυτή τη φωνή και να ανοίξεις τα φτερά σου. Χωρίς να υπολογίσεις φόβους και δισταγμούς. Παίρνεις το ρίσκο κι αρχίζεις το ταξίδι.

Όμορφα πράγματα αρχίζουν να συμβαίνουν. Βλέπεις όνειρα σου να πραγματοποιούνται, βλέπεις ικανότητες σου να βελτιώνονται. Είσαι αισιόδοξος. Αντιμετωπίζεις νέες προκλήσεις, γνωρίζεις νέα πράγματα, νέοι άνθρωποι μπαίνουν στη ζωή σου στους τομείς που έχεις αφήσει ανοιχτούς. Κάνεις καινούρια λάθη και νιώθεις γνώριμα συναισθήματα αλλά από άλλη οπτική γωνία. Και αφού έχεις αρχίσει να συνηθίζεις τη νέα κατάσταση, μόλις θεωρήσεις ότι βρήκες τη φωλιά που θα ξαποστάσεις τα φτερά σου, η ζωή σου φυλάει ένα μάθημα για το τέλος.

Άλλες φορές το μάθημα είναι μικρό, άλλες μεγάλο. Εξαρτάται πάντα από το πώς θα το βιώσεις. Κάποιες φορές είναι ευδιάκριτο μέσα από εξόφθαλμα γεγονότα που έχουν στόχο να σε ξυπνήσουν απότομα. Άλλες είναι τόσο δύσκολο να καταλάβεις τι θέλει να σου πει η ζωή, σαν να μιλάει λες ξένη γλώσσα. Εκεί χρειάζεται να εξασκήσεις την παρατηρητικότητα σου και να επιστρατεύσεις τη θέληση σου για αυτοβελτίωση. Καλά όλα αυτά. Μα όταν στα μαθήματα αυτά εμπλέκεται η καρδιά, τα πράγματα γίνονται σίγουρα πιο δύσκολα.

Τότε είναι που νιώθεις ότι η ζωή τα έβαλε με τα φτερά που η ίδια σου επέτρεψε να ανοίξεις. Φτάνεις στον παραλογισμό να θεωρείς ότι σε εκδικείται κι ότι εσύ δε φταις σε τίποτα. Μα δυστυχώς φταις. Γιατί όσο καλά κι αν μπορούμε να προγραμματίσουμε τη ζωή με το μυαλό, τόσο ακατόρθωτο είναι να ελέγξουμε την καρδιά σε αυτά που ζούμε. Και τα λάθη από καρδιάς είναι αυτά που πονούν περισσότερο. Αυτά σου τσακίζουν τα φτερά και σε κάνουν σε κάθε πονεμένο χτύπο της καρδιάς σου να νιώθεις ότι θα κοπούν.

Κι εκεί που νομίζεις ότι ο φαύλος κύκλος συνεχίζεται και είναι μάταιο να προσπαθήσεις ξανά για κάτι καινούριο, εμφανίζεται ένας άνθρωπος από το πουθενά για να σου αποδείξει το αντίθετο. Θα είναι τα λόγια του, θα είναι το παράδειγμα του, θα είναι ο αέρας που εκπέμπει. Θα είναι ο τρόπος μέσα από αυτόν τον άνθρωπο να σου δείξει η ζωή ένα κομμάτι του εαυτού σου. Ένα κομμάτι της δύναμης σου που δεν γνώριζες ότι υπήρχε. Πως και να φταις, δεν πειράζει, προχώρα. Έτσι είναι η ζωή. Αρκεί να πάρεις το μάθημα. Και τα φτερά σου θα αρχίσουν ξανά να κινούνται.

Γιατί τελικά η ζωή δεν έχει σκοπό να σε κάνει να ανοίξεις τα φτερά σου, αλλά να σε μάθει να πετάς. Με όποιο κόστος. Μέσα από καταστάσεις, μέσα από ευκολίες και δυσκολίες, μέσα από σχέσεις ο στόχος είναι ένας. Να μάθεις ποιος είσαι. Να μάθεις ότι τα φτερά σου εσύ τα αποκτάς, εσύ τα ανοίγεις κι εσύ επιλέγεις τον προορισμό του ταξιδιού σου. Όμως είσαι κι εσύ που όταν πληγωθούν, θα τα θεραπεύσεις. Και εκείνη πάντα σου παρέχει το γιατρικό.

Αυτός είναι ο κύκλος της ζωής. Νέοι ορίζοντες, νέες εμπειρίες, νέες πληγές, νέες θεραπείες. Το μάθημα όμως πάντα ίδιας φύσεως. Πώς να γίνεσαι συνεχώς καλύτερος άνθρωπος.

Δεν υπάρχει κανείς.
Ο δρόμος μπροστά σου άδειος.
Καινούριος κι αδιάβατος.
Πόσο τρομακτικό είναι το άγνωστο!
Κι όμως η αλλαγή από το σκληροτράχηλο μονοπάτι σου,
φαντάζει τόσο ποθητή στην ψυχή σου.
Κάνεις ένα βήμα.
Καμία αλλαγή.
Κάνεις και δεύτερο.
Τα ίδια.

Μα ποιος σου είπε ότι δυο τρία βήματα φτάνουν να διανύσουν
μια απόσταση από την αρχή ως το τέλος;
Τίποτα στη ζωή δε σου χαρίζεται με δυο τρία βήματα.
Τίποτα που να μένει μόνιμο, κεκτημένο μέσα σου.
Θέλει πόλεμο η ζωή.
Χρειάζονται πολλές νίκες για να γίνουν τα απαραίτητα βήματα.

Κανείς δρόμος τόσο μικρός, όσο δυο τρία βήματα.
Όλα μακριά κι όλα σε απόσταση. 
Πόσο παρήγορο μέσα στη δυσκολία του όμως,
το ότι είναι στο χέρι σου να τραβήξεις μπροστά. 
Να σταθείς στα πόδια σου και απλά να προχωρήσεις.
Χωρίς δεκανίκια.
Χωρίς ανασφάλειες.
Χωρίς βαρίδια να σε τραβούν πίσω.
Χωρίς φόβο.
Το κεφάλι είναι για να κοιτά μπροστά
και τα πόδια για να σε στηρίζουν. 
Την κατεύθυνση την έχεις στα χέρια σου.
Εσύ κρατάς τον χάρτη της ζωής σου.

Όσο για την καρδιά…
Εκείνη απλά ακολουθεί. 
Την παίρνεις μαζί σου με τις πληγές της,
τα σημάδια της, τις δικές της αγάπες.
Κάνει κι αυτή τις επιλογές της.
Τους απολογισμούς της.
Θα μάθει.
Θα θεραπευτεί.
Είναι ευπροσάρμοστη η καρδιά.
Πιο ευπροσάρμοστη από το μυαλό.
Η καρδιά δεν υπακούει σε συνήθειες.
Ξέρει μόνο από δύναμη.
Κι αν τα πόδια σου σε τραβήξουν μπροστά, θα ακολουθήσει.
Αρκεί το μυαλό σου να θέσει ως στόχο τον προορισμό του χάρτη.
Να χαράξει πορεία χωρίς παρελθόν.

Και τότε η απόσταση από την αρχή ως την αλλαγή θα σου φανεί όσο δυο τρία βήματα.
Γιατί τελικά, υπάρχει μια απόσταση που μετράει μόνο τόσο.
Το μυαλό από την καρδιά…
Δυο τρία βήματα είναι μόνο.