Συνέντευξη στην Τίνα Παπαναστασούλη – @Tina_booktr
- Σήμερα φιλοξενώ την ποιήτρια Γεωργία Λαμπαρα. Καλώς ήρθατε!
Τι σημαίνει για σας η λέξη ποίηση; Πώς την ορίζετε εσείς με βάση τη δική σας αισθητική και εμπειρία;
Η ποίηση είναι η καλλιτεχνική συμπύκνωση των μαθημάτων της ζωής. Αποτελείται από αποστάγματα της εμπειρίας και της ματιάς του κάθε ποιητή, τα οποία εκφράζονται με τρόπο είτε λυρικό είτε κυνικό είτε με συνδυασμό αυτών. Στοχεύει δε στην αποτύπωση αυτής της υποκειμενικής γνώσης στο χαρτί, ώστε να παραμείνει ως παρακαταθήκη για τους αναγνώστες που θα δουν ανάμεσα στις γραμμές το κρυμμένο νόημα.
- Η ποιητική σας συλλογή με τίτλο “Ονειροδρόμιο “. Μιλήστε μας με λίγα λόγια για την συλλογή σας.
Το «Ονειροδρόμιο» είναι μια πορεία προς την αυτογνωσία. Ο αναγνώστης περνά μέσα από τα τραύματα και το σκοτάδι για ν’ ανακαλύψει πως το σπουδαιότερο όλων είναι η αυτοαποδοχή και η αμοιβαιότητα. Τα ποιήματα μιλούν για τον έρωτα, τον χωρισμό, το ταξίδι, τη θάλασσα, τα ανθρώπινα λάθη και πάθη και καλούν τον αναγνώστη να φτάσει στον προορισμό, ως άλλος Οδυσσέας, προκειμένου να βρει το απάνεμο αραξοβόλι του.
- Ο τίτλος της ποιητικής σας συλλογής πώς προέκυψε; Με βάση ποιο έναυσμα ψυχής ή εμπειρίας δημιουργήθηκε η συγκεκριμένη ποιητική συλλογή;
Η συλλογή δανείστηκε το όνομά της από το ομότιτλο ποίημα που περιλαμβάνει και επιλέχθηκε επειδή συνοψίζει την ουσία όλων των ποιημάτων. Η συγκεκριμένη ποιητική συλλογή είχε μείνει για κάποια χρόνια στο συρτάρι, μέχρι τη στιγμή που ένιωσα πως είχε έρθει η ώρα να βγει πια στ’ ανοιχτά και να κάνει το δικό της ταξίδι. Ήταν μια επιθυμία, αλλά κι ένα όνειρο σταθμός στο δικό μου προσωπικό ονειροδρόμιο.
- Η έμπνευση πώς προήλθε;
Τα περισσότερα ποιήματα γράφτηκα κατά την περίοδο 2019 – 2023. Ήταν μια περίοδος με αρκετές προσωπικές διακυμάνσεις και η έμπνευση είχε επομένως την τιμητική της, καθώς μου βγαίνει αβίαστα σε καιρούς κατά τους οποίους επικρατούν τα αρνητικά συναισθήματα. Ήταν μια δική μου ανάγκη να εκφραστώ αλλά και να αποτυπώσω όσα με δίδαξαν οι δυσκολίες, ώστε ν’ αφομοιώσω πρώτα η ίδια τα μαθήματα.
- Για πολλούς η ποίηση είναι καθαρά βιωματική εμπειρία. Η δική σας ποίηση είναι αποκλειστικά βιωματική;
Γενικότερα, ναι, θεωρώ πως η γραφή και συγκεκριμένα η ποίηση είναι πρώτα απ’ όλα μια ευκαιρία για τον ίδιο τον ποιητή ν’ ανακαλύψει τον εσωτερικό του κόσμο και να φέρει στην επιφάνεια πράγματα που τον απασχολούν. Αλλιώς η ποίησή του είναι εγκεφαλική. Δεν υπάρχει τίποτε το αρνητικό φυσικά σε αυτό. Εξαρτάται από το πώς εκφράζεται ο καθένας καλλιτεχνικά και σε ποια κατάσταση βρίσκεται όταν γράφει. Για μένα είναι καθαρά βιωματική και αυτόματη διαδικασία. Ίσως σε δεύτερη ανάγνωση να διορθώσω κάποιες λέξεις ή φράσεις, αλλά το γενικότερο νόημα δίνεται εξ αρχής και προκύπτει από κάποιο βίωμα παροντικό ή παρελθοντικό.
- Ο ρόλος της ποίησης είναι να αφυπνίσει ή απλά να εκφράσει την εσωτερική κινητικότητα της ψυχής; Αν έπρεπε να επιλέξετε ένα από τα δύο στοιχεία να βάλετε σε ένα ποίημά σας…σήµερα στην ψυχολογική περίοδο στην οποία διανύετε ποιο θα υπερτερούσε;
Θεωρώ πως είναι και τα δύο, ανάλογα, όπως λέτε, με την περίοδο την οποία διανύει ο ποιητής. Σε περιόδους που είναι ερωτευμένος, για παράδειγμα, είναι περισσότερο μέσο έκφρασης, ενώ σε περιόδους τραυματικές, μπορεί ν’ αποτελεί μια προσπάθεια ν’ αποφορτιστεί, να θεραπευτεί, να προχωρήσει, αφυπνίζοντας μέσα από την τέχνη κομμάτια του που μπορούν να οδηγήσουν σ’ αυτή την πρόοδο και να τον βγάλουν από όποια στασιμότητα ή καθήλωση.
Για ν’ απαντήσω στη δεύτερη ερώτηση, αυτήν την περίοδο, στα ποιήματά μου υπερτερεί η έκφραση της εσωτερικής κινητικότητας. Στόχος μου είναι να προσδώσω στους στίχους μου ένα μεγάλο ποσοστό από το καταστάλαγμα των τελευταίων ετών και μέσα από αυτό να εξερευνήσω διαφορετικές οπτικές. Ίσως πάλι καταλήξω στην αφύπνιση, αλλά μήπως δε λειτουργούν και κυκλικά;
- Το ποίημα είναι ένα αυτοτελές δημιούργημα που εκφράζει κυρίως συναίσθημα . Όταν διαβάζετε ένα δικό σας παλαιότερο ποίημα δημιουργείται στην ψυχή σας το ίδιο συναίσθημα που σας είχε κατακλύσει γράφοντάς το ή η μετέπειτα ανάγνωση του λειτουργεί διαφορετικά;
Υπάρχουν ακόμα ποιήματα που με συγκινούν με τον ίδιο τρόπο, όπως τη στιγμή που τα έγραφα. Ίσως όχι με την ίδια ένταση. Υπάρχουν κι άλλα, στα οποία θυμάμαι πως είχα νιώσει, αλλά πλέον δεν μπορώ να τα βιώσω συναισθηματικά, γιατί δεν είμαι ο ίδιος άνθρωπος. Είναι όμως πολύ ενδιαφέρον όταν σε μετέπειτα ανάγνωση ανακαλύπτω πράγματα που έχω πει ποιητικά, ενώ δεν ήταν συνειδητά ο σκοπός μου να τα πω όταν τα έγραφα. Όταν διαβάζουμε ένα έργο αρκετό καιρό αφού γράφτηκε, είτε είναι δικό μας είτε άλλου, σίγουρα βρίσκουμε στοιχεία που μας είχαν ξεφύγει. Κι αυτό, πάλι, επειδή δεν είμαστε οι ίδιοι άνθρωποι σε κάθε ανάγνωση.
- Πόσο αγαπά άραγε το αναγνωστικό κοινό την ποίηση και τους ποιητές; Το ενδιαφέρον για την ποίηση είναι γνωστό πως δεν είναι το ίδιο με τη μυθιστοριογραφία. Τι φταίει για αυτό;
Μπορεί ν’ ακουστεί παράδοξο, αλλά θεωρώ πως η αγάπη των αναγνωστών που διαβάζουν ποίηση για τους ποιητές που τους έχουν αγγίξει είναι πιο βαθιά. Όταν ένας ποιητής μέσα σε δυο στίχους μπορεί να με κάνει να νιώσω χίλια δυο έντονα συναισθήματα, ταυτίζομαι περισσότερο μαζί του. Τον νιώθω δικό μου άνθρωπο. Μοιραζόμαστε μια μυστική συμφωνία˙ πως καταλαβαινόμαστε. Αντίθετα ο μυθιστοριογράφος κρύβεται πίσω από τους χαρακτήρες του. Ή καλύτερα, τεμαχίζει το είναι του σε δεκάδες χαρακτήρες. Μπορώ να θαυμάσω έναν μυθιστοριογράφο και ν’ αγαπήσω έναν ήρωά του, αλλά ο αγαπημένος μου ποιητής θα μιλά πάντα κατευθείαν στην καρδιά μου. Το μυθιστόρημα όμως είναι πιο ευκολοδιάβαστο, αν και τις περισσότερες φορές είναι πενταπλάσιο σε μέγεθος από μια ποιητική συλλογή. Καμιά φορά, κι εμείς οι ίδιοι, ως αναγνώστες, αποφεύγουμε την αμεσότητα που έχει η ποίηση στο να απευθύνεται στα συναισθήματά μας και προτιμούμε την ασφάλεια του να ταυτιστούμε με φανταστικούς χαρακτήρες. Είναι δυο τελείως διαφορετικά ταξίδια η ποίηση με το μυθιστόρημα. Η μία σε βγάζει στ’ ανοιχτά χωρίς σωσίβιο, το άλλο σε πηγαίνει κρουαζιέρα από νησί σε νησί. Σίγουρα υπάρχουν και μυθιστορήματα που συγκλονίζουν ή ποίηση που στοχεύει στο να ελαφρύνει το συναίσθημα, αλλά μιλώ για τον γενικότερο κανόνα, αν μπορούμε να πούμε ότι υπάρχει κάποιος κανόνας.
- Πολλοί συγγραφείς πεζογραφικών πονημάτων δεν αγγίζουν την ποίηση, υπό έννοια πως δεν γράφουν ποιήματα τα οποία να τα γνωστοποιούν στο κοινό. Φοβούνται την ποίηση, την σέβονται, τι συμβαίνει κατά τη γνώμη σας;
Αυτό δε γνωρίζω να το απαντήσω. Είναι καθαρά προσωπική η διαδρομή και η σχέση του καθενός με τη γραφή και τα διάφορα είδη της. Η αλήθεια είναι πως η ποίηση εμπνέει ένα φόβο. Είναι σαν τα βάθη της θάλασσας. Ανεξερεύνητη κι απύθμενη. Το αν θα αποφασίσεις να φτιάξεις ένα σκαρί και να τη διασχίσεις είναι προσωπική απόφαση του καθενός. Έχω γνωρίσει όμως και ποιητές που, ενώ έχουν αποτολμήσει να γράψουν μεγάλη φόρμα, δεν ολοκληρώνουν το εγχείρημα. Είναι συνήθεια; Προτίμηση; Φόβος για τις πολλές σελίδες; Όλα αυτά μαζί; Ποιος ξέρει; Ο καθένας μας πλέει στη θάλασσα που του ταιριάζει και αποφασίζει αν θ’ ακολουθήσει την κλίση του πιστά ή αν θα δοκιμαστεί και σε άλλα συγγραφικά ταξίδια. Θεμιτά και σεβαστά και τα δύο.
- Διαλέξτε ένα ποίημα από την προσωπική σας συλλογή ως δώρο για την τέρψη των αναγνωστών και χαρίστε το σε όλους μας.
Θα επιλέξω ένα ποίημα μικρό, αλλά αντιπροσωπευτικό της κοσμοθεωρίας πάνω στην οποία χτίστηκε το «Ονειροδρόμιο».
~ΤΡΑΥΜΑΤΑ~
Έκλεισα τα τραύματά μου σ’ ένα δωμάτιο σκοτεινό.
Στοιχειά ήταν. Δε μου ανήκαν πια.
Βγήκα, κλείδωσα, πέταξα το κλειδί κι έφυγα.
Μόνο ένα παράθυρο έμεινε.
Να ρίχνω μια ματιά να δω
αν το πάθος μου για τη ζωή
κατάφερε να τα σκοτώσει.
- Σας ευχαριστώ πολύ για την παρουσία σας! Εύχομαι κάθε επιτυχία!
Κι εγώ σας ευχαριστώ!
