«Η σωστή απόσταση» είναι η πρώτη ποιητική συλλογή της Γιάννας Τζιβελέκη που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Συρτάρι. Τα ποιήματα της συλλογής χωρίζονται στις πέντε θεματικές ενότητες που έρχονται να συμπληρώσουν και να διαδεχτούν η μία την άλλη.

Στο πρώτο μέρος, σε μια προσπάθεια απολογισμού των τραυμάτων και μαθημάτων, ανάμεσα στο παντού και το πουθενά, τα ποιήματα μιλούν για τη ζωή, τη θλίψη, τον έρωτα, την επιβίωση εν μέσω πληγών και τη γεωγραφία μεταξύ των ανθρώπων. Μια νοητή γραμμή τραβιέται ως τέλος ανάμεσα στο παρελθόν και το μέλλον και στο πουθενά της αναγέννησης ξεκινά η ενηλικίωση, που καμία σχέση δεν έχει με την ηλικία ως αριθμό.

Στην ενηλικίωση, τα ποιήματα είναι γεμάτα ώριμες διαπιστώσεις για τον άνθρωπο, τη φύση του και τις σχέσεις. Οι άνθρωποι γινόμαστε «ξένες γλώσσες», εκείνοι που αγαπάμε «εκκλησίες» και η ζωή κυλά, σπαταλάται, γκρεμίζεται και ξαναχτίζεται, έχοντας για φάρο ελπιδοφόρο την «υπομονή» και τις «Κυριακές» των αναμνήσεων.

Η επόμενη ενότητα έρχεται να φέρει την κορύφωση, είτε αυτή έρχεται με τη λύτρωση είτε μέσα από μεγαλύτερο πόνο. Ευτυχώς δε διαρκεί πολύ, όσο ένας σπασμός, ικανός όμως να σπάσει όσα με κόπο είχαν κολληθεί, βαφτεί, μαζευτεί. Δυστυχώς, διαρκεί λίγο, ίσα για να σου δείξει ότι τίποτα δεν τελειώνει και τίποτα δε μένει αιώνιο.

Τα επόμενα ποιήματα είναι ένας δεύτερος απολογισμός όσων έχουν χαθεί από τη συλλογικότητά μας, όσων συνεχίζουν να χάνονται από τη ζωή μας και μας αφήνουν να κυνηγάμε να σώσουμε μέσα μας τα κομμάτια τους που έγιναν ταυτότητά μας.

Μέσα από την ποιητική πένα της Γιάννας, καθημερινές εικόνες και αντικείμενα γίνονται φορείς νοημάτων και σύμβολα της ανθρώπινης ψυχικής και συναισθηματικής κατάστασης. Τα άυλα πλέκονται με τα υλικά με μαεστρία και η μεταξύ τους σύνδεση συγκλονίζει νοηματικά τον αναγνώστη και τον καλεί να δει την πραγματικότητα από άλλη σκοπιά. Η προσωποποίηση είναι παρούσα στα περισσότερα ποιήματα και μέσα από το ποιητικό παράδοξο μεταφέρει την ένταση και το βάθος των νοημάτων και οδηγεί στην ποιητική κάθαρση.

Η ποίηση της Γιάννας είναι αποκαλυπτική. Μοιάζει μ’ ένα μαντήλι που τυλίγεται στα μάτια του αναγνώστη για να επεκτείνει την αντίληψή του πέρα από όσα μπορεί να δει. Αγγίζει πτυχές βαθύτερες και κοινές, μ’ έναν τρόπο ευφυή, ειλικρινή και παράλληλα ευαίσθητο. Η ποιητική της γλώσσα χρησιμοποιείται με απλότητα και παίζει επιδέξια με τη σημασία των λέξεων.

Η σωστή απόσταση είναι μια κομβική έννοια που διατρέχει όλο το βιβλίο. Το κοντά ματώνει, το μακριά ταΐζει την έλλειψη. Το μέσα αχόρταστο και το έξω ξένο. Πού βρίσκεται η θέση που θα μας εξασφαλίσει μια –έστω και πρόσκαιρη– ευδαιμονία; Ποια είναι η σωστή απόσταση; Αυτά τα δυο ερωτήματα γεννιούνται μέσα από αυτή τη συλλογή και τροφοδοτούνται με πληθώρα ποιητικών απαντήσεων, που είναι στο χέρι του αναγνώστη να ερμηνεύσει.

Πρόκειται για ένα βιβλίο που μένει στον αναγνώστη τόσο για την ποιητική του πρωτοτυπία που θυμίζει ταξίδι σε οικείο παράλληλο σύμπαν, όσο και για τον τρόπο του ν’ αγγίζει συναισθήματα, των οποίων η εξερεύνηση ίσως οδηγήσει στη σωστή απόσταση.

«…ο θαυμασμός είναι ένα τραγούδι που γράφεται στην απουσία,
γι’ αυτό έφυγα να ξέρεις,
αυτό να πεις στα παιδιά που δεν αξιώθηκα να μεγαλώσω,
αυτό να πεις στους γονείς που δεν πρόλαβαν να με γεννήσουν,
αυτό και στον ένα Θεό που του έκλεισα τα μάτια,
για να μη χρειαστεί να τον πιστέψω.»
(απόσπασμα από το ποίημα "τάμα")

Ποιητική συλλογή, Εκδόσεις Συρτάρι

Στη δεύτερη ποιητική συλλογή της, «Μετά την Αντάρα», η Ανδρομάχη Μασούρου ξεδιπλώνει ένα ποιητικό παιχνίδι με πιόνια τις λέξεις, ταμπλό τις αλληγορικές εικόνες και παίκτες όσους πόνεσαν τόσο βαθιά που κατάφεραν να μετατρέψουν την αντάρα σε αγάπη.

Τα ποιήματα της συλλογής είναι γεμάτα λογοπαίγνια και λόγο αποφθεγματικό που αγγίζει σαν εύστοχο βέλος το μυαλό και την καρδιά του αναγνώστη. Η θάλασσα, ο ουρανός, τα αστέρια, όλα τα άπιαστα, μπερδεύονται με την άγκυρα, την πυξίδα, τη συκιά και το παγκάκι και χρωματίζουν με εικόνες και νοήματα τους στίχους της Ανδρομάχης.

Ο έρωτας, είτε ως τιμωρός, είτε ως θεραπευτής ή ακόμα και ως Νάρκισσος, κατέχει πρωταγωνιστικό ρόλο.

Η Ανδρομάχη αγγίζει την πληγή του ερωτευμένου, παίρνει το παράπονο του, το κατανοεί και το κάνει στίχο για να μείνει αθάνατο πάνω στην κουνιστή καρέκλα της ποίησης "όσο την κουνά η ζωή". Γράφει για να σωθεί η ελπίδα "από χέρι ποιητή που αγάπησε το όνειρο. Από κάποιον που είδε την ποίηση ως αντισηπτικό. Ενάντια στην πιο βαθιά σήψη των ανθρώπων, εκείνη της ψυχής". Στηλιτεύει το άδικο που βασιλεύει, το μονόπλευρο που σκοτώνει τον έρωτα, τη δειλία που αποτρέπει την ένωση, τη σκουριά που καταστρέφει την αλληλεγγύη.

Ανάμεσα στη δύναμη και την ονειροπόληση, τη μνήμη και τη νοσταλγία, το «Μετά την Αντάρα», ζωγραφίζει ένα ποιητικό τοπίο, όπου ακόμα κι ο ναυαγός δεν παύει να παλεύει και να ελπίζει πως το χέρι του είναι άξιο να φροντίσει το κουκούλι που θα φέρει τη μεταμόρφωση της αλλαγής. Ποίηση μεστή, κατανοητή, που αγγίζει τον αναγνώστη και αφήνει ένα αίσθημα πληρότητας στην καρδιά και ένα μειδίαμα αγαλλίασης στα χείλη. 

Ποίηση - Εκδόσεις Βακχικόν

«Υετία μέρα». Η μέρα της πτώσης, που ραίνει τον άνθρωπο με τα πάθη και τα λάθη του για να φέρει την κάθαρση. Η πρώτη ποιητική συλλογή της Εύας Παυλίδου αγγίζει αυτήν την πτώση ποιητικά με ποικίλους τρόπους και θεματολογία.

Στο πρώτο μέρος του βιβλίου, συναντάμε τα «ελευθερόστιχα» ποιήματα, όπου η ποιήτρια παίζει με λέξεις ομόριζες και παρηχήσεις, ψάχνοντας τη διέξοδο μέσα στη μοναξιά, τη θλίψη, τους μισογκρεμισμένους πύργους των αμυνών μας και την αναπόφευκτη παρακμή. Οι προσωποποιήσεις στοιχείων της φύσης, χώρων ή ακόμα και στοιχείων της τέχνης οπτικοποιούν πτυχές της ανθρώπινης ύπαρξης, με τις οποίες η ποιήτρια χρωματίζει τους στίχους της. Η βαθιά εσωτερική ματιά, η τόσο απαραίτητη στην ποίηση, είναι έκδηλη σε κάθε ποίημα και οι λέξεις στα χέρια της Εύας γίνονται ψηφίδες που τοποθετούνται προσεκτικά και περίτεχνα στο κατάλληλο σημείο, για να αποτυπώσουν την έννοια του κάθε στίχου.

Στο δεύτερο μέρος, τα ομοιοκατάληκτα, πιο εύληπτα, πέφτουν σαν βροχή στην καρδιά του πονεμένου. Ο έρωτας είναι κυρίαρχο θέμα κι ενώ. στο πρώτο μέρος, η Εύα δηλώνει πως «η αγάπη δεν εκπίπτει», εδώ γίνεται εμφανής η αντίθεση των δυο ακρογωνιαίων λίθων της ανθρώπινης ψυχής. Ο έρωτας γίνεται η πυξίδα που μας καθοδηγεί σ’ ένα αδιέξοδο μονοπάτι, όπου τα σκοτεινά συναισθήματα, όπως το μίσος ή η ατολμία, καραδοκούν σε κάθε στροφή να τον εκθρονίσουν από την καρδιά μας.

Η «Υετία μέρα» είναι μια ποιητική συλλογή, η οποία, όπως πολύ επιτυχημένα φαίνεται στο εξώφυλλο, δέχεται σαν τζάμι τις λεκτικές σταγόνες ενός ποιητικού υετού, για να καθρεφτίσει σε κάθε μικρή στάλα ψήγματα τέχνης και ψυχής.

Ποίηση - Εκδόσεις Κύφαντα

Είναι η ζωή ένας φαύλος κύκλος από λάθη και χαρές που τον γευόμαστε αχόρταγα, απελπισμένοι κι εθισμένοι στον έρωτα που μας υπόσχεται. "Γιατί". Ίσως αυτή να είναι η αγαπημένη λέξη του έρωτα. Γιατί ερωτευόμαστε; Γιατί χωρίζουμε; Γιατί ο πόνος στην καρδιά μένει αγιάτρευτος και μας στοιχειώνει; Γιατί εν τέλει υπάρχει ο έρωτας; Για να ζει μέσα από λέξεις κι έξεις;

Αυτές ήταν οι πρώτες σκέψεις που μου δημιούργησε η πρώτη ποιητική συλλογή της φίλτατης Αγγελικής Σταύρου με τίτλο «Λ(έξεις) του έρωτα». Τα ποιήματά της μιλούν για τη βροχή που πέφτει και καίει, μα ξεπλένει. Για τα σύννεφα που σκιάζουν τον ουρανό της ευτυχίας και τη μοναξιά που ροκανίζει την καρδιά. Για τον χωρισμό και τα όνειρα που έμειναν μισά, μετά από έρωτες που πάψαν λίγο πριν το τέλος. Η Αγγελική φλερτάρει με το τέλος. Είτε αυτό αφορά τις ανθρώπινες σχέσεις, είτε τον ίδιο τον θάνατο που σβήνει ανάσες κι όνειρα. Ψάχνει μέσα από τον ψεύτη καθρέφτη να βρει απαντήσεις, μα του θυμώνει που επιμένει να αποτυπώνει μόνο τον χρόνο που φθείρει το σώμα και να κρύβει το ποιοι πραγματικά είμαστε. Μέσα στα δάκρυα και την εσωτερική πάλη, αναδεικνύει την έμφυτη ανάγκη του ανθρώπου να ξεπεράσει τον πόνο και να προχωρήσει μπροστά.

Χρησιμοποιεί γλώσσα απλή, νοήματα κατανοητά και παίζει με τις λέξεις για ν’ αποκαλύψει πάθη, λάθη και ανθρώπινες πτυχές κρυμμένες, μα τόσο κοινές σε όλους μας. Υμνεί τον έρωτα μέσα από τον πόνο και τις ανεκπλήρωτες υποσχέσεις και αναζητά την αγάπη πίσω από βλέμματα κι εγωισμούς, δίνοντας στον αναγνώστη την αφορμή να ταυτιστεί και ν’ αναγνωρίσει δικά του βιώματα μέσα στους στίχους της.

Οι «Λ(έξεις) του έρωτα» είναι μια συλλογή που καταφέρνει να σε αγγίξει και να σε καθησυχάσει πως το να εθίζεσαι στον έρωτα είναι τόσο ανθρώπινο όσο και αναπόφευκτο.

Ποιητική Συλλογή - Εκδόσεις Κύφαντα

Η πρώτη ποιητική συλλογή της Ιωάννας Σταθοπούλου με τίτλο "Υποσυνείδητες Υποσχέσεις" είναι μια ωδή στη ματαίωση του έρωτα, αλλά και των ονείρων, των επιθυμιών και των υποσχέσεων που στοιχειώνουν τις καρδιές των ερωτευμένων.

Η πένα της Ιωάννας έχει μια χαρακτηριστική δυναμική και δε διστάζει να βουτήξει βαθιά και να παρασύρει τον αναγνώστη σ' ένα ταξίδι που περνά μέσα από τα Τάρταρα για να φτάσει στη λύτρωση.

Με επίκεντρο τον έρωτα και τις πλείστες αποχρώσεις του, παίζει με τον ελεύθερο στίχο ανάμεσα στο πρώτο και δεύτερο πρόσωπο και μας προσκαλεί να βυθιστούμε σε εικόνες έντονες, γεμάτες αρώματα, χρώματα και θλίψη κι άλλες που αφήνουν την ασχήμια της ζωής να κονταροχτυπιέται με την ουσία της ποίησης και της παραβολής, για χάρη του νοήματος και της ανακάλυψης μιας αλήθειας.

Η Ιωάννα σκάβει στα μύχια του εγώ και ανασύρει τον πόνο του χωρισμού και τις υποσχέσεις που έμειναν στη μέση, εξαιτίας ασυμβίβαστων χαρακτήρων και επιθυμιών. Τα ποιήματά της αποπνέουν μια μοναχικοτητα, την οποία παλεύει να σβήσει η ανάγκη για έρωτα κι αγάπη, κι ακροβατούν ανάμεσα στο οικείο των υλικών ανθρώπινων βιωμάτων και το βαθιά κρυμμένο στην ψυχή.

Μέσα από τις αντιθέσεις που χρησιμοποιεί, η ποιήτρια μάς κάνει θεατές μιας πάλης που μοιάζει με ερωτικό ταγκό ανάμεσα στα ελαττώματα που δε φανερώθηκαν εγκαίρως και τις υποσχέσεις που δόθηκαν μα δεν κρατήθηκαν, ενώ είχαν όλα τα φόντα ν' αγγίξουν το άπιαστο. Φέρνει σε συνεχή αντιδιαστολή την ύλη με το όνειρο και μας δείχνει πως όσο κι αν η σάρκα ποθεί, αν η ψυχή δε βρει την πλήρωση, θα μένουν πάντα ανεκπλήρωτες και υποσυνείδητες οι υποσχέσεις.

Το πολύ ταιριαστό και καλαίσθητο εικαστικό του εξωφύλλου το έχει επιμεληθεί η ίδια και μας προϊδεάζει επιτυχημένα για το πώς η μοναξιά βάφεται ροζ όταν πλανάται από τα δίχτυα του έρωτα.

Ποίηση - Εκδόσεις Κούρος