Από παιδί σιχαινόμουν τον Σεπτέμβρη. Σήμαινε το τέλος της ξεγνοιασιάς και του ατέλειωτου παιχνιδιού, του ανέμελου ξυπνήματος στις 12 το μεσημέρι μετά από αθώα ξενύχτια, του μεσημεριανού νανουρίσματος από το τραγούδι των τζιτζικιών, των υπέροχων καλοκαιρινών φρούτων που λέρωναν τα αχόρταγα κι ενθουσιασμένα παιδικά μουτράκια μας. Πάνω από όλα, όμως, σήμαινε το τέλος της θάλασσας. Το παιδικό μου μυαλό τον είχε πλάσει σαν έναν δαιμονικό αόρατο γίγαντα που μισούσε τα παιδιά και τρεφόταν με τη χαρά τους. Ίσως να το είχα μεγαλοποιήσει, επειδή, ως παιδί καθηγητών, ζούσα το άνοιγμα των σχολείων δυο φορές. Μια στο δικό μου και μια στο φροντιστήριο των γονιών μου. Εγγραφές, κόσμος, παιδάκια που έρχονταν δειλά να ξεκινήσουν μαθήματα, ανυποψίαστα για το τι τους περιμένει. Γονείς λογιών λογιών. Υπερπροστατευτικοί, αδιάφοροι, πιεστικοί, ευγενικοί, απαιτητικοί. Κι εγώ στα παρασκήνια, τα παρατηρούσα όλα πίσω από μια αόρατη κουρτίνα. Ο Σεπτέμβρης με δίδασκε ετησίως - τόσο επίμονα και βασανιστικά - πως δε θα είναι πάντα καλοκαίρι στη ζωή.

Μεγαλώνοντας, ξεκίνησα να διδάσκω, μπαίνοντας η ίδια στη θέση των γονιών μου. Ο Σεπτέμβρης έγινε μήνας άγχους και προετοιμασιών. Διεκπεραιωτικός κι αδυσώπητος. Έκανα αγωνιώδεις προσπάθειες για να μετριάσω τη στυγνή αυτή αίσθηση με δημιουργικότητα και μεράκι. Ήταν ο μόνος τρόπος για να επιβιώσω σ’ ένα ξένο πέλαγος. Οι οικογενειακές επιχειρήσεις έχουν έναν μοναδικό τρόπο να σε αφομοιώνουν και να περιορίζουν την ανεξαρτησία σου. Όποια ελπίδα τρέφεις να ξεφύγεις, να κάνεις κάτι δικό σου, πνίγεται στα σπάργανα από την ηράκλεια δύναμη της κληρονομιάς που καλείσαι να συντηρήσεις. Ο Σεπτέμβρης, σαν επιβλητικός δάσκαλος, με κοιτούσε και πάλι με το αυστηρό του βλέμμα. Είχε κερδίσει άλλωστε στο να ορίζει τη ζωή μου και δεν έκανα τίποτα για να τον σταματήσω. Η ζωή το έκανε για μένα.

Πέρασαν 7 χρόνια απ’ όταν έκατσα στην έδρα για τελευταία φορά. Αυτά τα 7 χρόνια η ζωή μου έγινε άνω κάτω. Γύρω μου και μέσα μου τα πιο ευχάριστα μάχονταν με τα πιο δυσάρεστα για να με κρατήσουν ζωντανή. Πάλευα με θεούς και δαίμονες απλώς και μόνο για να επιζήσω. Οι μήνες δεν είχαν πια καμία σημασία. Οι εποχές περνούσαν σέρνοντας η μία την άλλη για να ωθήσουν τη ζωή να κυλήσει από υποχρέωση. Ακόμα κι ο Σεπτέμβρης με κοιτούσε μελαγχολικά κι αναπολούσε τις στιγμές της δόξας του. Δεν είχα πια το κουράγιο ν’ ασχοληθώ μαζί του.

Στη δύση αυτών των 7 ετών, παρουσιάστηκε η ευκαιρία να διδάξω ξανά. Ο Σεπτέμβρης δε με είχε ξεχάσει κι ας τον απέφευγα τόσα χρόνια. Ήταν επίπονο ν’ ασχοληθώ ξανά με τα μαθήματα, για πολλούς προσωπικούς λόγους. Μα είχα διανύσει πολύ μεγάλη απόσταση από τότε. Σκέφτηκα πως ίσως είναι καιρός πια να γυρίσω στη βάση που τόσο πάλεψα να γκρεμίσω. Ίσως ήταν η ευκαιρία να τη χτίσω με τα δικά μου δεδομένα.

Και ξημερώνει Σεπτέμβρης. Ξύπνησα από έναν εκκωφαντικό θόρυβο ακριβώς δίπλα μου. Ο καθρέφτης που κρεμόταν στον τοίχο είχε ξεκολλήσει από το ξύλινο πλαίσιό του, είχε πέσει στο πάτωμα, δίπλα ακριβώς από εκεί που κοιμόμουν κι είχε γίνει θρύψαλα. Πανικοβλήθηκα. Πρώτη κίνηση, να τσεκάρω το παιδί που κοιμόταν δίπλα μου. Όλα καλά. Χιλιάδες δεισιδαιμονίες άρχισαν να με κυκλώνουν απειλητικά. 7 χρόνια γρουσουζιάς λένε κι άλλα τόσα. Ο Σεπτέμβρης με εκδικούνταν άραγε για την αντιπάθεια που του έτρεφα από μικρή; Έπλυνα το πρόσωπο μου για να διώξω τις σκέψεις. Και τότε, μαζί με το νερό, κύλησε κι ο φόβος μου καθαρίζοντας το τοπίο του μυαλού μου. Το παιδί κι εγώ ήμασταν ασφαλείς. Καμιά μας δεν είχε χτυπήσει. Αυτό ήταν αρκετό για να με καθησυχάσει.

Ύστερα ήρθε η συνειδητοποίηση. Απ’ όταν πήρα την απόφαση να ξαναδιδάξω, ένιωθα ένα περίεργο ξαλάφρωμα. Σαν κάτι να είχε τελειώσει. Είχα καταφέρει ν’ αποσυνδέσω το επάγγελμα απ' ό,τι αυτό σήμαινε για μένα. Ήμουν ελεύθερη από το παρελθόν. Δεν έγινε ξαφνικά. Χρειάστηκε χρόνο και κόπο. Όμως το διαπίστωνα μόλις τώρα. Από έναν καθρέφτη που έπεσε. Από ένα κακό που ξορκίστηκε.

Ο Σεπτέμβρης για πρώτη φορά μου χαμογελά κι είμαι σε θέση να του ανταποδώσω το χαμόγελο. Μένει μόνο να καθαρίσω τα κομμάτια γυαλιού που είναι ακόμα πεσμένα στο πάτωμα. Ν' αποτελειώσω ό, τι με στοιχειώνει. Να το κλείσω σφιχτά σε μια σακούλα και να το πετάξω εκεί που ανήκει. Στα σκουπίδια. Αυτή τη φορά, θα είμαι εγώ που θα ορίσω τη μοίρα του Σεπτέμβρη. 

Κάθε που τέλειωνε το καλοκαίρι την έπιανε μελαγχολία. Δεν της είχε φερθεί καλά ο Αύγουστος. Της είχε πάρει ανθρώπους, της είχε στερήσει στιγμές, διακοπές, ανεμελιά. Ήταν πάντα αυστηρός μαζί της. Λίγα ήταν τα χαρμόσυνα που της είχε χαρίσει. Μα τον αγαπούσε όπως κανέναν άλλο μήνα. Στους φίλους της, υποστήριζε πως με τον Αύγουστο τελειώνει η χρονιά, σαν τα σχολεία. Μόνο που εκείνη δεν πανηγύριζε ποτέ για την άφιξη του «νέου χρόνου». Ούτε σαν παιδί πανηγύρισε, ούτε σαν ενήλικη. Τον μισούσε τον Σεπτέμβρη. Σκληρή λέξη ν’ απευθύνεις σε μέρος του χρόνου, αλλά το συναίσθημα δύσκολα δαμάζεται.

Τα τελευταία αυγουστιάτικα βράδια καθόταν πάντα στην αυλή, κοιτούσε τον νυχτερινό ουρανό και παρηγορούσε τη μελαγχολία της. Δεν μπορούσε να καταλάβει γιατί ν’ αγαπά εκείνον που την είχε πονέσει περισσότερο. «Μα αυτό δεν κάνουμε συνήθως οι άνθρωποι; Κολλάμε με όποιον αγαπάμε και προσδοκούμε να μας αγαπήσει. Οι προσδοκίες μας γίνονται οίκος της ελπίδας, συντηρούν την αγάπη μας και μας ωθούν να εθελοτυφλούμε. Γαντζωνόμαστε γιατί επενδύουμε. Γινόμαστε τοκογλύφοι συναισθημάτων. Δίνουμε για να πάρουμε κι αν καθυστερήσει η πληρωμή, απαιτούμε, φωνάζουμε, απειλούμε μέχρι να εισπράξουμε αυτό που δικαιούμαστε. Πόσο σκληροί είμαστε αλήθεια!» σκεφτόταν κι έπινε το ποτό της εις υγείαν των αστεριών που δίνουν το φως τους τόσο απλόχερα χωρίς απαιτήσεις.

Μα κι εκείνη ήταν απαιτητική με τον Αύγουστο. Κάθε 1η Αυγούστου περίμενε να την ταξιδέψει, να την ξεκουράσει, να της χαρίσει νέες ευχάριστες εμπειρίες. Και κάθε 31η τη βίωνε ως μέρα χωρισμού, ως απομάκρυνση από το ποθούμενο, ως άλλη μια απογοήτευση κι επιστροφή στη ρουτίνα. Δεν είδε ποτέ πως κάθε Αύγουστος ήταν διαφορετικός. Τους έβαζε όλους μαζί στο ίδιο σακούλι που έγραφε απ’ έξω «αγαπημένος». Δεν εμπέδωνε τα μαθήματα που της έδιναν, γι’ αυτό επαναλάμβανε τα ίδια λάθη. Είχε χορτάσει από διδαχές κι αυτή η επιμονή του να μην της προσφέρει μοναχά ξεκούραση, σωματική και πνευματική, την εκνεύριζε.

Ποτέ δεν αγάπησε τον Αύγουστο. Ερωτευμένη με τα ηλιοβασιλέματά του, τα μελτέμια του και τα φεγγάρια του ήταν. Όπως δεν κοίταξε ποτέ με συμπάθεια τον Σεπτέμβρη κι ας την καλωσόριζε με τον ήπιο καιρό του κι ας την προετοίμαζε ευγενικά για τον χειμώνα που ακολουθούσε. Τα τελευταία χρόνια, αναγνώριζε μόνο το βάρος της ευθύνης που έχει να φέρνει την αλλαγή που, αν και απαραίτητη, παραμένει ανεπιθύμητη.

Και τώρα ακόμα, μια μέρα πριν εκπνεύσει κι ο φετινός Αύγουστος για να γραφτεί στα κιτάπια της λήθης, κάθεται στην αυλή της κι αναπολεί. Δύσκολα ξεχνά κανείς τους μεγάλους έρωτες. Κι εκείνη δηλώνει αθεράπευτα ερωτευμένη με το καλοκαίρι. Ίσως είναι που ένα παιδί μέσα της μετρά ακόμα τα χρεωστούμενα παγωτά και μπάνια κι ελπίζει πως κάποτε θα τ’ αναπληρώσει. Πώς να του αλλάξει γνώμη; Πάντα ξεροκέφαλο ήταν… Μα πάντα κρατούσε έναν ήλιο στην καρδιά για τις δύσκολες ώρες. Πώς να του κακιώσει; Μπορεί μόνο να του φυλάξει έναν Αύγουστο, από τους ζεστούς κι ανέμελους, τους γεμάτους θάλασσα και άμμο, να έχει να ξαποσταίνει κάθε που η ενήλικη ζωή του πέφτει βαριά και άχρωμη.

Μόλις είδε τον φάκελο να εξέχει από το γραμματοκιβώτιο, αναστέναξε. Τον έχωσε κάτω από το μπράτσο της, ξεκλείδωσε και μπήκε στο σπίτι φορτωμένη με τα ψώνια στο ένα χέρι. Πέταξε τα κλειδιά και την τσάντα της στη συρταριέρα της εισόδου, έβγαλε όπως όπως τα παπούτσια και πήγε στην κουζίνα ν’ αφήσει τις σακούλες. Έσκισε τον φάκελο βιαστικά και ξεδίπλωσε το χαρτί. Πάλι φουσκωμένος ήρθε ο λογαριασμός του ρεύματος. Το παράκανε με το κλιματιστικό αυτόν τον μήνα. Τακτοποίησε τα ψώνια και πήγε στο γραφείο της. Άνοιξε τον υπολογιστή κι αντί συνεχίσει το βιβλίο της, άρχισε να πληρώνει λογαριασμούς. Ρεύμα, τηλέφωνο, εφορία, κατάθεση ενοικίου. «Πολύ ακριβό χόμπι η ζωή» σκέφτηκε χιουμοριστικά.

Ο Λίο σηκώθηκε επιτέλους από τη φωλιά του, τεντώθηκε νωχελικά και τρίφτηκε στα πόδια της. Χάιδεψε το χοντρό κεφάλι του πορτοκαλί γάτου της και θαύμασε για λίγο τον εαυτό της που μπορούσε να χαμογελάει τη στιγμή που τα ευρώ πετούσαν από το πορτοφόλι της στις τσέπες άλλων. Σύντομα κατσούφιασε ξανά. Το κινητό της ήχησε κι ένα μήνυμα από τη δουλειά την ειδοποιούσε πως αύριο θα έπρεπε να κάτσει παραπάνω γιατί προέκυψε κάτι επείγον. «Λίγη υπομονή ακόμα» παρηγόρησε τον θυμό της. Σε τρεις μέρες έβγαινε επιτέλους σε άδεια. Όχι ότι θα πήγαινε πουθενά διακοπές. Έτσι όπως έχουν ακριβύνει όλα ευτυχισμένη θα ήταν αν πήγαινε έστω για κάνα δυο μπάνια με το αυτοκίνητο. Ωχ το αυτοκίνητο! Έπρεπε να βάλει βενζίνη. Ακόμα δεν μπήκε ο μήνας κι ο μισθός της έβγαλε ήδη φτερά.

Τάισε το γατί κι έβαλε να τσιμπήσει κάτι, αλλά η σκέψη της δεν έλεγε να ησυχάσει. Έπρεπε να περάσει κι από τους γονείς της και να κλείσει ραντεβού στον ρευματολόγο για τη μητέρα της και στον καρδιολόγο για τον πατέρα της. Ώρες ώρες βλαστημούσε την τύχη της που ήταν μοναχοπαίδι. Ύστερα έβλεπε αδέρφια φίλων της που ήταν εντελώς διαφορετικοί χαρακτήρες από εκείνους και συνερχόταν. Ήταν κι οι ενοχές στη μέση ή το φιλότιμο. Όπως και να το ονόμαζε, δεν ήθελε ν’ αφήσει τους γονείς της στη μοίρα τους. Το ένιωθε υποχρέωσή της να τους φροντίζει και να τους τρέχει στους γιατρούς. Τα αποτελέσματα από τον γυναικολόγο της ήρθαν; Το μυαλό της επεξεργαζόταν παράλληλα πιο πολλές πληροφορίες κι από ηλεκτρονικό υπολογιστή. Έβαλε μια μπουκιά στο στόμα και κοίταξε το κινητό της. Το email με τις απαντήσεις ήταν εκεί. Ευτυχώς. «Τουλάχιστον έχω την υγεία μου» μονολόγησε προσπαθώντας να διώξει τις τύψεις για τη γκρίνια της. «Όχι για πολύ αν συνεχίσεις έτσι» άκουσε μια φωνή μέσα στο κεφάλι της. Έπρεπε να κόψει το multitasking, αλλά πώς; Έπρεπε να πάψει να αγχώνεται, να στενοχωριέται, ν’ ανησυχεί. «Μια κουβέντα είναι, ε Λίο;» ο γάτος την κοίταξε με νυσταγμένο ύφος κι άρχισε να γλείφει τη γούνα του. «Αυτή είναι ζωή!»

Τελείωσε το φαγητό της και πήγε ξανά στον υπολογιστή. Άνοιξε το αρχείο με το βιβλίο που έγραφε και κοίταξε τη λευκή σελίδα. Μέρες τώρα δεν μπορούσε να γράψει. Όλα ήταν πιο επείγοντα από την αγαπημένη της απασχόληση. Πίεζε τον εαυτό της να βάλει ένα πρόγραμμα και να γράφει κάθε μέρα. Η κούραση κι η καθημερινότητα όμως αποδεικνύονταν συχνά πιο δυνατές από τη θέληση και το πείσμα της. Άφησε την κενή σελίδα με την κάθετη γραμμή να αναβοσβήνει ανυπόμονα και κάλεσε τη μητέρα της. Μία ώρα αργότερα, βρισκόταν ξαπλωμένη στον καναπέ. Η φλυαρία της μάνας της πάντα της προκαλούσε πονοκέφαλο. Μιλούσε με τις ώρες και παραπονιόταν για όλα, χωρίς να υπολογίζει αν η Ελένη είχε το κουράγιο να την ακούσει. Με το ζόρι σηκώθηκε για να πάρει ένα παυσίπονο. «Δυο μέρες ακόμα» επανέλαβε από μέσα της.

Οι δυο αυτές μέρες πέρασαν βασανιστικά αργά. Την πρώτη μέρα της άδειάς της, σηκώθηκε πήρε ένα σακίδιο, πέταξε μέσα μια πετσέτα, αντιηλιακό, το σημειωματάριο και το πορτοφόλι της, ντύθηκε, φίλησε το γατί κι έφυγε για την παραλία. Δεν είπε σε κανέναν τίποτα. Δεν ήθελε ούτε φίλους ούτε κουβέντες. Μόνο ησυχία. Έφτασε στη θάλασσα και βούτηξε πριν καλά καλά προλάβει να τακτοποιήσει τα πράγματά της στην ξαπλώστρα. Βγήκε μετά από λίγη ώρα, σκουπίστηκε, έβγαλε το σημειωματάριό της κι άρχισε να γράφει. Καμιά λευκή σελίδα δεν ήταν πιο δυνατή από την έμπνευση που της έδινε η θάλασσα.

«Είχα ανάγκη αυτήν την εξόρμηση. Όσα βασάνιζαν το μυαλό μου ήταν αδύνατο να χαθούν μέσα στη βουή της πόλης. Έφτασα στην παραλία, απαλλάχθηκα με γρήγορες κινήσεις από ενδύματα και φαίνεσθαι και πλησίασα αργά τη θάλασσα. Σε κάθε βήμα, εκείνη μού φιλούσε τα πόδια κι εγώ κατακλυζόμουν από ένα συνονθύλευμα ταπεινότητας κι ενοχής.

Καθώς με ρουφούσε μέσα της με μια τελετουργία σχεδόν ερωτική, έπαψα να σκέφτομαι κι αφέθηκα. Η δύναμη της άνωσης σήκωσε το κορμί μου και το πλαισίωσε μ' ένα υγρό φέρετρο. Εκεί, στο σημείο που συναντιέται η αρχή και το τέλος, η ζωή με τον θάνατο, ένιωσα τον παλμό της. Ήμουν σαν το έμβρυο μέσα στον αμνιακό σάκο και την ίδια στιγμή σαν ψυχή που μόλις αποσπάστηκε από το θνητό της σώμα. Δεν άκουγα τίποτα παρά μόνο όσα μου ψιθύριζε ο απόκοσμος βόμβος της.

Με τα μάτια κλειστά, άφησα το υδάτινο στεφάνι γύρω από το κεφάλι μου να ξορκίσει τους δαίμονες. Μ'αλάτι δε λένε πως φεύγει το κακό; Με τα χέρια απλωμένα και τα πόδια καρφωμένα σ'έναν θαλάσσιο σταυρό ξέπλυνα τις αμαρτίες μου. Ένας ελαφρύς κυματισμός τις σκόρπισε τριγύρω και σαν μικρές σκουριασμένες άγκυρες έπεσαν στον βυθό του παρελθόντος και χάθηκαν.

Αναγεννημένη πια, βγήκα το ίδιο αργά όσο είχα μπει. Δεν κολύμπησα. "Το κολύμπι είναι για τους ξεκούραστους", μονολόγησα. Κάθισα στην πετσέτα μου οκλαδόν. Γευόμουν και μύριζα ακόμα την αλμύρα της. Τα χέρια μου έσταζαν ακόμη από το υγρό άγγιγμά της. Ο υπόκωφος ψίθυρός της ηχούσε ακόμα στ'αυτιά μου.

Τώρα ήταν η ώρα των ματιών να χορτάσουν εικόνες, να ταΐσουν την έμπνευση, να γεμίσουν με χρώματα. Διάφανο, πράσινο, γαλάζιο, μπλε σε μεταβαλλόμενες αναλογίες. Με όλες τις αισθήσεις εναρμονισμένες και σε πλήρη λειτουργία έμεινα εκεί, ξεχασμένη από τον χρόνο και τη ζωή, να μηδενίζω και να ξεκινώ από την αρχή.»

Χαμογέλασε. Ίσως τελικά η δημιουργικότητα να ήταν η θεραπεία για την υπεραναλυτική σκέψη της. Υποσχέθηκε στη θάλασσα να βγει από τα αδιέξοδα στα οποία η ίδια είχε φτάσει τον εαυτό της. Πρώτα θα έψαχνε για μια καλύτερη δουλειά. Καιρός ήταν να αξιοποιήσει το πτυχίο της. Τόσα χρόνια δίσταζε μήπως δεν τα καταφέρει, μήπως δεν είναι αρκετή. Αρκετά την είχαν εκμεταλλευτεί. Ακόμα κι οι γονείς της είχαν βολευτεί με την προθυμία της. «Ελένη θέλουμε αυτό, Ελένη χρειαζόμαστε εκείνο» και να τρέχει η Ελένη να ικανοποιήσει κάθε επιθυμία τους. Δεν είναι ρόλος των παιδιών να υπηρετούν τους γονείς τους. Όχι, δεν είναι. Δε θα έκανε ποτέ δική της οικογένεια αν συνέχιζε έτσι. Θυμήθηκε τον Δημήτρη με νοσταλγία. Είχε δίκιο τελικά. Δεν ήταν έτοιμη ν’ απαγκιστρωθεί από το περιβάλλον της και τις συνήθειές της για να φτιάξει μια ζωή μαζί του. Τώρα το έβλεπε. Ίσως…ίσως αν τα άλλαζε όλα, να είχε ακόμα κάποια ελπίδα.

Πήρε μια βαθιά ανάσα. Ένιωσε το μυαλό της ν’ αδειάζει και την καρδιά της να γεμίζει θέληση. Αισθανόταν πιο ελαφριά, πιο καθαρή. Ήταν έτοιμη να γίνει η ίδια λευκή σελίδα για τη ζωή που θα ξεκινούσε από την επόμενη κιόλας μέρα.

Έριξε μια ματιά στο μικρό φωτεινό δωμάτιο. Το «Κέλι» όπως το αποκάλεσε. Θα ήταν το σπίτι της για τρεις μέρες κι έπρεπε να το συνηθίσει. Αν και δεν υπήρχαν και πολλά να συνηθίσει εκεί μέσα˙ ένα κρεβάτι νοσοκομείου, ένα κομοδίνο με αναδιπλούμενο δίσκο για το φαγητό, μια μικρή γκρι ντουλάπια, μια καρέκλα, μια τηλεόραση και η τουαλέτα. Πίσω της στον τοίχο η γνωστή πλαστική φάσα που έκρυβε καλώδια για πρίζες, φως νυκτός, ένα πιεσόμετρο κι ένα αχρείαστο στατώ. Δε χρειάζονταν πάνω από μερικά δευτερόλεπτα για να τα δεις αυτά ούτε θα είχε καμία ουσία ν’ αναλύσεις κανένα τους. Συγκεκριμένος και περιορισμένος σκοπός σημαίνει και ανούσιο νόημα, σκέφτηκε. Τακτοποίησε τα πράγματά της στην ντουλάπα κι έβαλε τις πιζάμες της.

Τότε τον είδε. Ένας πίνακας κρεμόταν στον τοίχο, στ’ αριστερά του κρεβατιού. Η μόνη πινελιά ζωής ανάμεσα στο λευκό, μπεζ και γκρι αυτού του δωματίου. Απεικόνιζε μια Καθαρά Δευτέρα κοντά στη θάλασσα. Της είχε λείψει τόσο πολύ η θάλασσα! Το ποθούμενο βρίσκεται στα πιο απίθανα μέρη, μειδίασε. Ο ουρανός, γαλάζιος και γεμάτος σύννεφα, άφηνε να φανεί ένα τολμηρό μισοφέγγαρο που δήλωνε την παρουσία του πριν φύγει ακόμα η μέρα. Ένα αεροπλάνο διέσχιζε τα σύννεφα αφήνοντας πίσω του τη χαρακτηριστική γραμμή λευκού νέφους. Πέρα μακριά, δυο φουγάρα αταίριαστα με το υπόλοιπο τοπίο μόλυναν την ομορφιά. Δεν υπάρχει καλό χωρίς κακό, αναλογίστηκε. Σε πρώτο πλάνο, ένας άντρας κι ένα κορίτσι μαζί μ’ έναν σκύλο, γυρισμένοι πλάτη στον θεατή, πετούσαν χαρταετό κάτω από μια ασπροκόκκινη κολώνα που συγκρατούσε ένα σκοινί με σημαιούλες. Δίπλα τους, κάτι καλαμιές τούς χώριζαν από ένα κομμάτι προβλήτας, δυο δέντρα και πρασινάδα. Πάνω από το κεντρικό δέντρο, ξεκινούσε μια σκάλα από γλάρους με ανοιχτά φτερά που χάνονταν μέσα στα σύννεφα και σχημάτιζαν ένα Χ με το σχοινί του χαρταετού. 

Ρουφούσε την εικόνα με κάθε ρανίδα της ύπαρξής της. Χάθηκε στη θέα της για ώρες, ακόμα κι αφού της έφεραν το κουτί. Για όσο διαρκούσε η θεραπεία της, αυτή θα ήταν το παράθυρό της. Αυτήν την ανάμνηση ήθελε να κρατήσει. Κοίταξε ξανά τους γλάρους. Τα φτερά τους άρχισαν να κινούνται ή μήπως ήταν η ιδέα της; Ένα ελαφρύ αεράκι τής χάιδεψε το πρόσωπο κι έφερε μια θαλασσινή ευωδία που την άγγιξε μέχρι την ψυχή. Οι σημαιούλες ανέμισαν. Το κοριτσάκι γύρισε και την κοίταξε. Είχε γαλάζια μάτια και μια ελπίδα για χαμόγελο. Σήκωσε το χεράκι του και τη χαιρέτησε. Έτριψε τα μάτια της. Το κοριτσάκι της χαμογελούσε ακόμη. Τσίμπησε το μπράτσο της. Δεν μπορεί. Σίγουρα ονειρευόταν. Τότε γύρισε και ο άντρας. Ήταν ο άντρας της! "Μαμά!" άκουσε μια φωνή. Η κόρη της έτρεξε μέσα από τον πίνακα κι έπεσε στην αγκαλιά της. Ύστερα σηκώθηκε και με προσοχή, άνοιξε το κουτί που βρισκόταν πάνω στο αναδιπλούμενο τραπεζάκι του κομοδίνου, έπιασε με τα δυο της δάχτυλα το χάπι και της το έδωσε να το πιει. Βεβαιώθηκε ότι η μητέρα της το κατάπιε κι ύστερα έτρεξε ξανά προς την παραλία, πλάι στον πατέρα της. Στον πίνακα νύχτωσε. Το φεγγάρι είχε σκαρφαλώσει στην κορυφή του ουρανού κι έπαιζε με τ’ αστέρια. Οι φιγούρες δε φαίνονταν πια. Το δωμάτιο ήταν σκοτεινό, αλλά γαλήνιο. Ένας γλυκός ύπνος την αγκάλιασε και το μυαλό της αφέθηκε στα όνειρα της νύχτας.

Το πρωί την ξύπνησε ένας ήχος στην πόρτα. Είχαν φέρει το πρωινό της. Περίμενε να φύγουν, άνοιξε και το πήρε. Ένιωθε σαν τους φυλακισμένους σε κελιά ασφάλειας που τους βάζουν τον δίσκο από μια σχισμή στην πόρτα, χωρίς να έρθουν σ’ επαφή μαζί τους. Στη δική της περίπτωση, κανείς δεν έπρεπε να έρθει σ’ επαφή μαζί της για αρκετές μέρες. Η ακτινοβολία που εξέπεμπε, μπορούσε να τους βλάψει. Ένιωθε μολυσμένη. Μα μήπως η κάθαρση δε βιώνεται με μοναξιά; Μήπως δεν πρέπει να λερωθείς για να μάθεις τι σημαίνει καθαρότητα;

Έφαγε το πρωινό της και μπήκε στο μπάνιο. Έκανε ένα ντους κι έκατσε κάτω από τη βρύση με το νερό να τρέχει με ορμή επάνω της. Βγήκε, στέγνωσε τα μαλλιά της και πήρε το κινητό για να διαβάσει ένα μυθιστόρημα σε ηλεκτρονική μορφή. Χάρτινο βιβλίο δεν έκανε ν’ αγγίξει. Διάλεξε το «1984» του Τζωρτζ Όργουελ. Ταίριαζε τόσο πολύ μ’ αυτό που ζούσε. Μια δυστοπία απόλυτου ελέγχου, χωρίς δυνατότητα διαφυγής. Διάβαζε και σκεφτόταν. Σκεφτόταν και διάβαζε. Χανόταν μέσα στην κοινωνία του βιβλίου, ταυτιζόταν με τον ήρωα, ζούσε μέσα από τ’ αδιέξοδά του. Λεπτό το λεπτό. Το μυαλό της χόρταινε ερεθίσματα μέσα από τις φωτεινές σελίδες που κυλούσαν πάνω στην οθόνη. Όπου το σώμα αδυνατεί να βρεθεί, το μυαλό αλωνίζει χωρίς ενδοιασμούς.

Το τηλέφωνο χτύπησε. Ήταν ο γιατρός. Θα έρχονταν να την μετρήσουν. Της είχε πει πως αν την τρίτη ημέρα η ένδειξη της ραδιενέργειας ήταν στα επιτρεπτά όρια, θα μπορούσε να φύγει. Αν όχι, θα έμενε άλλο ένα βράδυ. Έπινε με υπομονή το ένα μπουκάλι νερό μετά το άλλο σύμφωνα με τις οδηγίες, για να φύγει το φορτίο από πάνω της όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Μια θάλασσα θα ξεβγάλει το φαρμάκι, συλλογίστηκε. Και μετά; Την προβλημάτιζε το πώς θα έβγαινε έξω. Πώς θα έμπαινε μέσα στο ταξί; Κι αν συναντούσε κάποια κοπέλα έγκυο; Πόσο θα έπρεπε ν’ απομακρυνθεί; Κι αν κάποιος την σκουντούσε κατά λάθος; Κι αν; Κι αν; Αυτός ο αόρατος ραδιενεργός μανδύας που την αγκάλιαζε, ο ανύπαρκτος αλλά τόσο επικίνδυνος, την τρόμαζε. Ένιωθε την ευθύνη του, ενώ δεν είχε κάνει τίποτα για να τον προκαλέσει. Δεν έφταιγε εκείνη για την ασθένειά της. Ή μήπως έφταιγε; Που κατάπινε τόσον καιρό τις πίκρες και δε μιλούσε; Αν είχε αντιδράσει, μήπως θα είχε γλιτώσει το μαρτύριο; Το μόνο που ήξερε με βεβαιότητα ήταν πως δεν ήθελε με την κατάστασή της να βλάψει κανέναν. Θα προτιμούσε να φορέσει μια στολή με το γνωστό κίτρινο σήμα κινδύνου, παρά να σκέφτεται όλα αυτά τα ‘αν’.

Προσπάθησε να διώξει τις σκέψεις που η αεργία προσκαλούσε τόσο απροκάλυπτα. Διάβασε, έφαγε μεσημεριανό - το οποίο της έφεραν με τον ίδιο τρόπο - ήπιε νερό, μίλησε με τον άντρα της και με φίλους μέσω μηνυμάτων. Τι ευτυχές που η τεχνολογία δεν επηρεαζόταν από το φορτισμένο άγγιγμά της! Ήταν η μοναδική της σύνδεση με τον έξω κόσμο και η αισιόδοξη επιβεβαίωση πως η ζωή της θα συνεχιζόταν σε λίγες μέρες.

Μπήκε ξανά για μπάνιο, στέγνωσε τα μαλλιά της, ήπιε νερό, έκανε μερικές φορές τον γύρο του δωματίου να ξεμουδιάσει κι έκατσε πάλι στο κρεβάτι να διαβάσει. Η επανάληψη δεν λειτουργούσε ως μητέρα της μάθησης, αλλά ως εκβιασμός προς τη ζωή για να κυλήσει. Οι ώρες περνούσαν βασανιστικά αργά, σαν κόκκοι άμμου μέσα σε γιγάντια κλεψύδρα. Ήθελε να τη σπάσει και να ελευθερωθεί από τα δεσμά, αλλά ποιος είναι στ’ αλήθεια αυτός που μπορεί ν’ αποδράσει από τον χρόνο; Το κελί είχε μετατραπεί σε χρονοκάψουλα αποκομμένη από την εναλλαγή του ήλιου με το φεγγάρι κι από τη ρουτίνα των ανθρώπων που περπατούσαν στον δρόμο, λίγα μέτρα πάνω από το υπόγειο δωμάτιό της.

Υπέμεινε τη μέρα της μαρμότας κι επανέλαβε όσα είχε ήδη κάνει. Έφαγε βραδινό, διάβασε, είδε λίγη τηλεόραση, ήπιε νερό, μίλησε με τον άντρα της. Ρώτησε για το παιδί που είχε ήδη πάει στο σπίτι της γιαγιάς, ώστε να μην είναι εκεί όταν εκείνη θα γύριζε πίσω. Δεν έπρεπε να έρθει σ’ επαφή μαζί του για τρεις ολόκληρες εβδομάδες. Πώς θα το άντεχε; Κοίταξε ξανά τον πίνακα και θυμήθηκε τη χτεσινή ονειροπόληση. Σηκώθηκε από το κρεβάτι και στάθηκε μπροστά του. Άπλωσε το χέρι κι ένιωσε το ψυχρό γυαλί με τ’ ακροδάχτυλά της. Γιατί δε ζωντάνευε απόψε; Περίμενε λίγο. Τίποτα. Επέστρεψε απογοητευμένη στο κρεβάτι. Όχι. Δεν έπρεπε να το βάλει κάτω. Όλα θα πήγαιναν καλά. Όλα πήγαιναν καλά. «Ένα βράδυ» ψιθύρισε. «Ένα βράδυ ακόμα.»

Άνοιξε την πόρτα του οδηγού και βγήκε. Ο καυτός αέρας του Αυγούστου βάρεσε την Αντιγόνη κατακέφαλα. Φόρεσε τα γυαλιά ηλίου που είχε στα μαλλιά της, έκλεισε την πόρτα και πήγε στο πορτ μπαγκάζ. Ανοίγοντας αναστέναξε. Πώς θα τα κουβαλούσε όλα αυτά μέχρι την παραλία; Μα τι σκεφτόταν όταν υποσχέθηκε στον μικρό ότι θα πάρουν όλα τα παιχνίδια του μαζί; Όλα μόνη της θα τα έκανε πάλι. Έπνιξε το παράπονο και βούτηξε την πρώτη τσάντα, την πέρασε στον ώμο της και σήκωσε τις άλλες δυο στα χέρια. Έκλεισε το πορτ μπαγκάζ και πήγε να βγάλει το παιδί που κοιτούσε τη θάλασσα από το παράθυρο γεμάτο ενθουσιασμό.

Η παραλία είχε αρκετό κόσμο. Κρατώντας τον μικρό με το ένα χέρι και φορτωμένη με τα πράγματα στο άλλο, κατευθύνθηκε προς την ανοργάνωτη μεριά. Δεν ήταν να ξοδεύει κοροϊδίστικα λεφτά σε ξαπλώστρες. Έπιασε θέση κάτω από ένα αλμυρίκι, άπλωσε την ψάθα, άνοιξε το καρεκλάκι του μικρού, του φούσκωσε τα μπρατσάκια και του έβαλε αντιηλιακό. Το αγόρι με το ζόρι κρατιόταν να μην τρέξει προς τη θάλασσα. Έβαλε κι εκείνη αντιηλιακό όπως όπως και τον πήρε να πάνε να βουτήξουν. Ήταν το πρώτο μπάνιο του φετινού καλοκαιριού κι είχαν μπροστά τους άλλες πέντε μέρες διακοπών. Με τα χρήματα που είχε βάλει στην άκρη και τις επιταγές του κοινωνικού τουρισμού, θα μπορούσαν να παραθερίσουν σαν άνθρωποι.

Μέσα στη θάλασσα, ο Ιάσονας πλατσούριζε με όλη του τη δύναμη. Είχε καιρό να τον δει τόσο χαρούμενο. Το διαζύγιο τού είχε στοιχίσει πολύ. Η παιδοψυχολόγος της είχε πει πως ήταν δύσκολο στα πέντε του χρόνια να καταλάβει γιατί ο μπαμπάς κι η μαμά δε θα ήταν πια μαζί και κυρίως γιατί ο μπαμπάς θα έμενε τόσο μακριά τους. Όταν ο Στράτος τής ανακοίνωσε πως ήθελε να χωρίσουν γιατί είχε εξωσυζυγική σχέση και μάλιστα θα εκμεταλλευόταν μια μετάθεση που του εξασφάλιζε η εταιρεία για να πάει να ζήσει μαζί της στην Αγγλία, η γη χάθηκε κάτω από τα πόδια της.

«Και το παιδί;» ήταν η πρώτη της αυθόρμητη αντίδραση.

«Έχει καλή μητέρα οπότε δεν ανησυχώ γι’ αυτό. Θα το βλέπω στις διακοπές, όταν θα έρχομαι στην Ελλάδα για επαγγελματικά ταξίδια και όταν μεγαλώσει λίγο θα το παίρνω και στην Αγγλία πότε πότε. Εννοείται πως θα πληρώνω τη διατροφή που μου αναλογεί. Τα χρήματα δεν είναι θέμα.»

Η Αντιγόνη δεν μίλησε. Δε φώναξε. Δεν αντέδρασε. Είχε καταλάβει από καιρό πως ο γάμος τους είχε τελειώσει, αλλά δυσκολευόταν να το παραδεχτεί εξαιτίας του παιδιού. Η ανακοίνωση του Στράτου ήταν απλά το χαστούκι που χρειαζόταν για να το συνειδητοποιήσει. Δε λυπήθηκε για τη σχέση τους. Εδώ κι ένα χρόνο είχε σταματήσει να προσπαθεί να λύσει τα προβλήματα που μεγέθυναν το χάσμα μεταξύ τους. Δεν της έλειπε πια το χάδι του, ούτε το ότι δε βρίσκονταν στο κρεβάτι. Μιλούσαν μόνο για τα διαδικαστικά. Δεν έβλεπαν ταινίες αγκαλιά στον καναπέ τα βράδια αφού είχε κοιμηθεί ο μικρός. Δεν πήγαιναν βόλτες οι τρεις τους σαν οικογένεια. Ο Στράτος ερχόταν στο σπίτι σαν επισκέπτης, έπαιζε λίγο με τον Ιάσονα, τακτοποιούσε τις εκκρεμότητες και το ενοίκιο και όταν έφευγε δεν της έδινε λογαριασμό πού πηγαίνει. Ούτε εκείνη ρωτούσε. Φοβόταν την απάντηση.

Πώς είχαν γίνει έτσι; Ήταν η ρουτίνα που σκότωσε τον έρωτά τους; Ήταν η έλλειψη συνεννόησης; Πόσο έξω είχε πέσει; Όταν πρωτογνωρίστηκαν, είχε πιστέψει πως αυτός θα ήταν ο άντρας της ζωής της. Ευγενικός, δοτικός, συζητήσιμος, είχε όλα όσα ζητούσε σ’ έναν σύντροφο. Είχαν χτίσει μια υπέροχη ζωή, μέχρι πριν το παιδί. Μετά τη γέννα, η Αντιγόνη άλλαξε. Η κούραση την έκανε πιο απότομη. Άφησε τον εαυτό της, έκλαιγε συχνά, δε δεχόταν βοήθεια. Πνιγόταν μέσα σε πάνες, θηλασμούς, εμετούς κι ένα σώμα που δεν μπορούσε ν’ αναγνωρίσει ως δικό της. Το μωρό ήταν πολύ δύσκολο στον ύπνο κι εκείνη δεν κοιμόταν καλά. Οι μαύροι κύκλοι κάτω από τα μάτια της ενέτειναν την εικόνα της παραίτησης που απέπνεε. Κανείς δεν της είχε πει τι την περίμενε μετά τη γέννα.

Μετά τις πρώτες αρνήσεις, ο Στράτος έπαψε να προσπαθεί να βοηθήσει. Του έλειπε η γυναίκα που ερωτεύτηκε κι έβλεπε πως είχε φύγει ανεπιστρεπτί. Δε χαιρόταν όταν τον αντίκριζε. «Πρέπει να πάρουμε πάνες» ή «Το παιδί χρειάζεται καινούρια πιπίλα» ήταν οι φράσεις που είχαν αντικαταστήσει το «Καλημέρα, αγάπη μου» και το «Σ’ αγαπώ». Αυτό το μικρό ανθρωπάκι τού είχε κλέψει την Αντιγόνη που ήξερε και δεν μπορούσε να βρει τον δικό του ρόλο μέσα σε όλο αυτό. Ένιωθε πως δε χωρούσε πουθενά κι ασφυκτιούσε. Έκανε υπομονή τέσσερα ολόκληρα χρόνια. Ύστερα ήρθε στη ζωή του η Ελένη. Ήταν διαθέσιμη κι όλη δική του.

Η Αντιγόνη πήρε τον Ιάσονα από τη θάλασσα σχεδόν με το ζόρι. Ο ήλιος είχε φτάσει ψηλά κι η ζέστη είχε αρχίσει να γίνεται ανυπόφορη. Κάθισαν στην ψάθα κι έβγαλε τα φαγητοδοχεία τους για να κολατσίσουν. Όσο το αγόρι έτρωγε, η Αντιγόνη κοίταξε τη θάλασσα. Πήρε μερικές βαθιές ανάσες και γέμισε τα πνευμόνια της αλμύρα. Πάντα την ηρεμούσε αυτή η μυρωδιά. Τη γέμιζε αισιοδοξία. Δεν ήταν εύκολη η ζωή του μονογονέα. Κάποιες φορές είχε πιάσει τον εαυτό της να σκέφτεται πως αν δεν ήταν ο Ιάσονας, ο Στράτος δε θα είχε φύγει. Ύστερα μάλωνε τον εαυτό της που τόλμησε να σκεφτεί κάτι τέτοιο κι έτρεχε ν’ αγκαλιάσει το παιδί της όσο πιο σφιχτά μπορούσε. Δε θα τον άλλαζε με τίποτα στον κόσμο κι ας κουβαλούσε τόσες κι άλλες τόσες τσάντες για χάρη του.

«Αυτή η μπάλα είναι δική σας;» μια φωνή διέκοψε τη σκέψη της.

«Ναι δική μας είναι!»

«Την πήρε ο αέρας κι ήρθε στα δικά μας πράγματα.»

«Ευχαριστώ πολύ.»

«Παραθερίζετε εδώ;»

«Ναι, σήμερα ήρθαμε. Εσείς;»

«Κι εμείς. Ελένη. Χάρηκα» είπε η κοπέλα κι έτεινε το χέρι της για χειραψία.

Στο άκουσμα του ονόματος, η Αντιγόνη ένιωσε σαν να την τινάζει το ρεύμα. Συγκράτησε την ταραχή της κι έσφιξε το χέρι της κοπέλας εγκάρδια.

«Πόσων ετών είναι ο μικρός;»

«Πέντε.»

«Α όσο κι η κόρη μου!» αναφώνησε η Ελένη, ενώ το κοριτσάκι είχε ήδη πλησιάσει τον Ιάσονα κι εκείνος της έδειχνε την αγαπημένη του βαρκούλα.

«Για κοίτα! Τα βρήκαν κιόλας!» είπε χαμογελώντας η Ελένη.

«Δεν κάθεστε κοντά μας; Κι εμείς μόνοι μας είμαστε.» πρότεινε η Αντιγόνη.

Οι δυο γυναίκες κάθισαν παρέα κι άρχισαν την κουβέντα. Μπήκαν στη θάλασσα κι οι τέσσερις μαζί, ύστερα βγήκαν κι έφαγαν ό,τι είχε φέρει η καθεμιά τους κι είδαν τον ήλιο να δύει χωρίς να καταλάβουν πώς πέρασε η ώρα. Ξαναβρέθηκαν και την επόμενη μέρα και τη μεθεπόμενη. Πέρασαν σχεδόν όλες τις διακοπές μαζί. Δυο μανάδες μόνες, με παρόμοιες ιστορίες, που χρειάζονταν δυο χέρια ακόμα για να σηκώνουν τις τσάντες κι ένα ζευγάρι μάτια να προσέχουν το παιδί μέχρι να φάνε, να πιούν, να πάνε τουαλέτα. Την τελευταία μέρα, λίγο πριν πουν αντίο, εκεί, την ώρα του ηλιοβασιλέματος, έδωσαν ραντεβού στην Αθήνα. Τα παιδιά τα πήγαιναν πολύ καλά κι οι παιδοψυχολόγοι είχαν πει και στις δυο ότι θα τους έκανε καλό να βρουν φίλους. Η Αντιγόνη κατευθύνθηκε προς το αυτοκίνητο με τον Ιάσονα να την ακολουθεί. Πριν μπει στη θέση του οδηγού, κοίταξε γι’ άλλη μια φορά το ηλιοβασίλεμα. Δεν την πείραζε πια που θα ερχόταν η νύχτα. Αρκεί που ήξερε πως και την επόμενη μέρα θα ξημέρωνε ξανά.

Πίσω στην Αθήνα, ο Ιάσονας άρχισε πάλι τα δικά του. Πετούσε παιχνίδια με δύναμη στο πάτωμα, δεν ήθελε να φάει, να ντυθεί, να πλύνει τα δόντια του, να κάνει μπάνιο, καθυστερούσε με κάθε τρόπο όταν ήταν να πάει για ύπνο το βράδυ. Μια άρνηση προσωποποιημένη. Στην επόμενη συνάντηση με την παιδοψυχολόγο, η Αντιγόνη κατάλαβε πως το παιδί αρνιόταν οποιαδήποτε συνήθεια, επειδή αρνιόταν να συνηθίσει την απουσία του πατέρα του. «Η επιστροφή στη ρουτίνα μετά τις διακοπές μπορεί να γίνει μεγάλη πρόκληση για ένα παιδί, ειδικά όταν έρχεται ξανά αντιμέτωπο με μια πραγματικότητα που δεν έχει ακόμα αποδεχτεί» της είπε η κυρία Κατερίνα.

Η Αντιγόνη βρισκόταν μπροστά σ’ ένα σταυροδρόμι. Ή θα το αντιμετώπιζε όλο μόνη της ή θα έπαιρνε τηλέφωνο τον Στράτο να του αποδώσει τις ευθύνες του και ν’ απαιτήσει την παρουσία του κοντά στο παιδί. Ένιωθε πως περπατούσε πάνω σε τεντωμένο σχοινί κι αρκούσε το παραμικρό φύσημα της μοίρας για να χάσει την ισορροπία της.

Έπιασε το τηλέφωνο. Το στριφογύρισε στα χέρια της. Πήρε μερικές βαθιές ανάσες και πάτησε τον αριθμό του. Θα του έδινε την ευκαιρία. Για το καλό του Ιάσονα.

«Έλα Αντιγόνη, τι γίνεται; Πώς είναι το παιδί; Όλα καλά;»

«Για την ακρίβεια, όχι. Τίποτα δεν είναι καλά.»

Του εξήγησε τι συνέβαινε και την απόφαση που καλούταν να πάρει. Ή θα ερχόταν να μείνει κοντά στο παιδί του ή θα έβγαινε από τη ζωή του μια και καλή. Ο Ιάσονας δεν είχε ανάγκη από πατέρα επισκέπτη. Αναστατωνόταν όποτε ερχόταν, τον γέμιζε δώρα, τον πήγαινε βόλτες κι έπαιζε μαζί του σαν να ήταν ξανά οικογένεια κι ύστερα απείχε για μήνες. Το παιδί δεν μπορούσε να το διαχειριστεί. Θα έπρεπε να διαλέξει. Ή όλα ή τίποτα. Η Αντιγόνη έσφιξε τη γροθιά της.

«Καταλαβαίνω. Ξέρεις, ήθελα κι εγώ να σε πάρω τηλέφωνο… η Ελένη είναι έγκυος. Όπως καταλαβαίνεις...»

Η Αντιγόνη δεν άκουσε τίποτα άλλο. Του έκλεισε το τηλέφωνο κι έμεινε να κοιτάει το κενό. Όχι πως δεν το περίμενε. Το να το ακούει όμως από τα χείλη του ήταν μαχαιριά στην καρδιά. Ένα δάκρυ έπεσε πάνω στη οθόνη του κινητού. Κοίταξε τη στρογγυλή σταγόνα που έμοιαζε με μπάλα. Τη σκούπισε με το δάχτυλό της κι αυτή διαλύθηκε. Πήγε ξανά στο γραφείο της. Έπρεπε να τελειώσει τα γραφιστικά για δυο projects μέχρι αύριο. Άνοιξε το ένα αρχείο. Ο Ιάσονας έπαιζε ήσυχα στο δωμάτιο του. Πώς θα του το έλεγε; Έκλεισε πάλι το αρχείο και πήγε στο μπάνιο. Άφησε την πόρτα λίγο ανοιχτή ώστε να τον ακούσει αν κάτι την ήθελε. Έριξε λίγο νερό στο πρόσωπό της. Με το που τα μάτια της αντίκρισαν εκείνα του καθρέφτη, δάκρυα και νερό έγιναν ένα. Έκατσε στην άκρη της μπανιέρας, έχωσε το πρόσωπό της μέσα στα χέρια της κι έκλαψε με λυγμούς σιωπηλούς που τράνταζαν όλο το κορμί της.

«Μαμά» ακούστηκε μια φωνή από το δωμάτιο.

Σαν να την τίναξε ρεύμα, σηκώθηκε, σκούπισε τα μάτια της, φύσηξε τη μύτη της, κοιτάχτηκε βιαστικά στον καθρέφτη, έριξε λίγα μαλλιά μπροστά να καλύψουν κάπως τα κόκκινα μάτια της και βγήκε από το μπάνιο.

«Έλα αγάπη μου!» το παιδί την έψαχνε στο γραφείο της και μόλις την είδε έτρεξε κατά πάνω της να την αγκαλιάσει. Εκείνη γονάτισε για να έρθει στο ύψος του.

«Νόμιζα ότι έφυγες!» της είπε σφίγγοντάς τα χεράκια του γύρω από τον λαιμό της.

«Όχι σκιουράκι μου! Εδώ είμαι.» Του έπιασε το κεφαλάκι με τα χέρια της, το έφερε μπροστά στο δικό της και τον κοίταξε κατάματα. «Δεν πρόκειται να φύγω ποτέ! Για πάντα μαζί! Ναι σκιουράκι μου;»

Το παιδί κατένευσε δακρυσμένο. Έμειναν αγκαλιασμένοι στο πάτωμα για λίγα λεπτά που χωρούσαν μέσα τους χρόνια ολόκληρα.

Το απόγευμα είχαν κανονίσει να πάνε βόλτα με την Ελένη και την Αριάδνη στον Εθνικό Κήπο. Εδώ και δέκα μέρες που είχαν γυρίσει από τις διακοπές βρίσκονταν σχεδόν καθημερινά. Συναντήθηκαν στην παιδική χαρά, τακτοποιήθηκαν σ’ ένα παγκάκι κοντά στις κατασκευές με τα νερά, έδωσαν στα παιδιά τα κουβαδάκια τους κι οι δυο γυναίκες έκατσαν να πιούν λίγο καφέ και να τα πουν.

«Τι νέα; Μίλησες με την παιδοψυχολόγο;»

«Ναι…δε μου είπε κάτι που δεν υποψιαζόμουν. Το παιδί θέλει τον πατέρα του.»

«Και; Πήρες τον Στράτο;»

«Ναι… του έθεσα το δίλημμα ‘ή θα είσαι κοντά στο παιδί σου ή θα εξαφανιστείς’. Μάντεψε τι διάλεξε!»

«Να εξαφανιστεί;»

«Μπίνγκο!»

«Μάλιστα…»

«Εσείς;»

«Εμείς…ψάχνουμε σπίτι. Ο Νίκος θέλει να μείνει με τη νέα του σύντροφο και θέλει να φύγουμε. Θα πληρώνει εκείνος είπε το ενοίκιο όπου πάμε, αλλά δεν μπορούμε να μείνουμε άλλο εκεί.» είπε η Ελένη χαμογελώντας αμήχανα.

«Δε μιλάς σοβαρά! Διώχνει το παιδί του από το ίδιο του το σπίτι;»

«Αφού είναι δικό του.»

«Κι επειδή; Αν είναι δυνατόν! Συγγνώμη κιόλας, αλλά είναι απαράδεκτος!»

«Και λίγα λες.»

«Και τώρα δηλαδή ψάχνετε για σπίτι;»

«Ναι. Χτες κοίταζα αγγελίες μέχρι τα ξημερώματα. Τίποτα.»

Η Αντιγόνη στριφογύρισε την ιδέα στο μυαλό της. Ήταν ριψοκίνδυνο, αλλά η διαίσθηση της ήταν θετική. Αν όμως τα πράγματα δεν πήγαιναν καλά, μήπως θα πληγωνόταν πάλι ο Ιάσονας; Από την άλλη, θα ήταν μια καλή λύση για να καλύψει, έστω προσωρινά, τη φυγή του Στράτου. Ίσως άξιζε το ρίσκο.

«Τι θα έλεγες αν ερχόσασταν να μείνετε μαζί μας; Το σπίτι έχει τρία δωμάτια βέβαια, αλλά κάπως μπορούμε να βολευτούμε. Θα μοιραζόμαστε το ενοίκιο και τα έξοδα, τα παιδιά θα έχουν παρέα, θα έχουμε κι εμείς για βοήθεια η μία την άλλη… τι λες;»

Η Ελένη την κοίταξε έκπληκτη.

«Αν θέλετε, πάμε μετά από εκεί να το δείτε κιόλας!»

«Ναι…δηλαδή…ευχαριστούμε πάρα πολύ για την πρόταση, ειλικρινά το εκτιμώ, αλλά είσαι σίγουρη; Μη σας ξεβολεύουμε.»

«Αν κάποιος μας ξεβολεύει αυτοί είναι οι πρώην μας!» είπε η Αντιγόνη και γέλασαν με την καρδιά τους.

Το βραδάκι πήγαν από το σπίτι της Αντιγόνης. Παρήγγειλαν πίτσα κι έβαλαν στα παιδιά μια ταινία μέχρι να πουν εκείνες τα δικά τους. Κατά έναν παράδοξο τρόπο, ο Ιάσονας δεν έφερνε καμία αντίρρηση όσο ήταν με την Δανάη. Η Αντιγόνη ξενάγησε την Ελένη και συζήτησαν για το πώς θα μπορούσαν να χωριστούν τα δωμάτια. Ύστερα ανακοίνωσαν στα παιδιά την απόφασή τους. Εκείνα ενθουσιάστηκαν κι έδωσαν αυθόρμητα τη συγκατάθεσή τους.

Ένα μήνα αργότερα, τριγύριζαν σ’ ένα πολυκατάστημα για ν’ αγοράσουν τα απαραίτητα για την ανακαίνιση. Πήραν τέσσερα πινέλα, ροδάκια και σκαφάκια κι άρχισαν να βάφουν όλοι μαζί τη ζωή τους στα χρώματα που οι ίδιοι είχαν επιλέξει.

Έχωσε τα δάχτυλα μέσα στα μαλλιά του. Εκείνο το τσουλούφι δεν έλεγε να στρώσει με τίποτα. Έβαλε πρόχειρα λίγο ζελέ και καθησυχάστηκε πως κανείς δε θα το πρόσεχε ούτως ή άλλως. Πήρε το αγαπημένο του μπλε μπουφάν του και κρέμασε το κράνος στο χέρι του. Βγήκε, κλείδωσε την πόρτα και καλημέρισε τα γατιά της αυλής. Η Μαυρούλα είχε πάλι κουλουριαστεί πάνω στην εξάτμιση. Γιατί προτιμούσε αυτό το άβολο σημείο, αντί για την ευρύχωρη σέλα, δεν το κατάλαβε ποτέ. Ίσως κάποια πλάσματα παραείναι καλόβολα, σκέφτηκε. Κούνησε το κεφάλι του και μάλωσε τον εαυτό του που ταυτιζόταν με μια γάτα. Έβαλε μπρος κι έφυγε.

Η μέρα στη δουλειά κυλούσε απελπιστικά αργά όταν δεν είχε πολλά να κάνει. Οι σχέσεις του με τους συναδέλφους ήταν από τυπικές έως ανύπαρκτες. Για τ’ αφεντικά της εταιρείας, ήταν απλώς ένας υπάλληλος που δε θυμούνταν ποτέ το όνομά του. Με λίγα λόγια, εκείνος και το ατίθασο τσουλούφι του θα πέρναγαν γι’ άλλη μια μέρα απαρατήρητοι. Τουλάχιστον είχε την ηρεμία του. Ή μήπως όχι; Ποια ήταν αυτή που φώναζε το όνομά του λίγο πριν το σχόλασμα; Αποκλείεται ν’ απευθυνόταν σ’ εκείνον. Αλλά και πάλι, δεν είχαν άλλον Σωτήρη στον όροφο. Και η φωνή όλο και πλησίαζε.

«Είσαι ο Σωτήρης, σωστά;» τον ρώτησε η κοπέλα.

Ο Σωτήρης έγνεψε μηχανικά, μην μπορώντας ακόμη να πιστέψει ότι κάποιος από το γραφείο του μιλούσε στ’ αλήθεια.

«Χάρηκα! Είμαι η Στέλλα!» αποκρίθηκε πρόσχαρα η κοπέλα τείνοντας το χέρι της. Άπλωσε το δικό του εντελώς αμήχανα κι άγγιξε επιφυλακτικά το ξένο δέρμα.

«Είμαι καινούρια στη δουλειά και θα ήθελα λίγη βοήθεια! Οι υπόλοιποι δε φαίνονται και τόσο πρόθυμοι…» είπε δείχνοντας γύρω με το βλέμμα της. Ο Σωτήρης βγήκε από τη σιωπή του και προσφέρθηκε να τη βοηθήσει. Ποτέ δεν μπορούσε ν’ αρνηθεί όταν του ζητούσαν βοήθεια. Έστρωσε το τσουλούφι του, στερέωσε τα γυαλιά του και της χαμογέλασε. Ξαφνικά ένιωθε χρήσιμος. Ορατός.

Αφού της έλυσε κάποιες βασικές απορίες, η Στέλλα γύρισε κι έφυγε για το γραφείο της. Σε λίγο επέστρεψε κρατώντας κάτι στα χέρια της.

«Λυπάμαι που δεν έχω κάτι καλύτερο να σου προσφέρω ως ένδειξη ευγνωμοσύνης. Αλήθεια όμως είναι πολύ σημαντικό για μένα ότι με βοήθησες. Είχα πραγματικά απελπιστεί σήμερα. Έχω ανάγκη αυτήν τη δουλειά και η προοπτική να με απολύσουν με τρομάζει πιο πολύ κι από ταινία τρόμου!» αστειεύτηκε και του έδωσε το μανταρίνι που κρατούσε.

«Είναι από το χωριό μου!» πρόσθεσε συνεσταλμένα. Ο Σωτήρης την ευχαρίστησε λακωνικά και χαμογέλασε ξανά. Αφού την είδε ν’ απομακρύνεται, έβαλε το μανταρίνι στην τσέπη του, μάζεψε τα πράγματά του κι έφυγε για το σπίτι.

Μόλις κατέβηκε από τη μηχανή, η Μαυρούλα ήρθε να τριφτεί στα πόδια του.

«Θέλεις κι εσύ λίγη προσοχή, ε μικρή μου;» της είπε γλυκά και της χάιδεψε το κεφάλι. Έβγαλε το μανταρίνι από την τσέπη του και το κοίταξε. Το πέταξε ψηλά και το ξανάπιασε, σιγοσφυρίζοντας χαρούμενα.

«Γεια σου, Μαυρούλα!» αποχαιρέτησε το γατί. «Και δοκίμασε να κοιμηθείς καμιά μέρα στη σέλα» είπε και της έκλεισε το μάτι. «Δεν ξέρεις! Μπορεί και να σου αρέσει!»

Οι μέρες στο γραφείο κυλούσαν πιο ευχάριστα πλέον. Η Στέλλα έκανε καθημερινά επίσκεψη στο γραφείο του Σωτήρη κι εκείνος φρόντιζε να της λύνει όποια απορία προέκυπτε. Μετρούσε ήδη 5 χρόνια στον χώρο κι όσο να πεις, κάτι παραπάνω ήξερε από το κορίτσι που μόλις είχε βγάλει τη σχολή και πάλευε να κρατήσει την πρώτη του δουλειά. Του θύμιζε πολύ τον εαυτό του στα πρώτα του βήματα. Άβγαλτος και αδαής, νόμιζε πως όλοι θα έτρεχαν να τον βοηθήσουν μόλις τους το ζητούσε. «Κανείς δεν είναι υποχρεωμένος να σε ξεστραβώσει» του είχε πει ενοχλημένος ο πιο “ευγενικός” από τους συναδέλφους του. Τότε ήταν που έραψε τα χείλη του και βολεύτηκε πάνω στην εξάτμιση σαν τη Μαυρούλα. Η σέλα, βλέπεις, ήταν πιασμένη από πιο καπάτσους γάτους κι ο Σωτήρης δεν είχε όρεξη να έρθει σε σύγκρουση μαζί τους. Του άρεσε η δουλειά του, ο μισθός ήταν ικανοποιητικός, δεν έβλεπε λοιπόν τον λόγο ν’ αλλάξει τις συνθήκες. Όλα αυτά μέχρι που ήρθε η Στέλλα και τάραξε τα νερά. Για κάποιον περίεργο λόγο, η αδικία στο πρόσωπο της του φαινόταν μεγαλύτερη από αυτή που είχε αντιμετωπίσει ο ίδιος. Μήπως δεν το παίρνουμε πατριωτικά, όταν πειράξουν κάποιον άνθρωπο για τον οποίο νοιαζόμαστε; Μα νοιαζόταν ο Σωτήρης για τη Στέλλα;

Τα βράδια, όταν έβαζε να δει καμία ταινία στην τηλεόραση μαζί με όλα τα συνοδευτικά σνακ και αναψυκτικά, έπιανε τον εαυτό του να κοίτα αφηρημένος την οθόνη, ενώ η σκέψη του έτρεχε σ’ εκείνη. Τα κόκκινα μαλλιά της, τα προσεκτικά πιασμένα σε αλογοουρά για να μην την ενοχλούν καθώς δουλεύει. Τα κάστανα της μάτια με τις μελένιες πινελιές. Το κατάλευκο δέρμα του λαιμού της. Για εκείνη θα μπορούσε να τα βάλει με όλο το γραφείο, υπερηφανευόταν. Τι ανόητη η παντοδυναμία που σου δίνει ο έρωτας! Ύστερα σκεφτόταν πως δε θα μπορούσε να της ομολογήσει τα συναισθήματά του, αν δεν ήταν σίγουρος πως κι εκείνη ένιωθε κάτι. Φτιάχνοντας κάθε πιθανό σενάριο στο μυαλό του, αποκοιμόταν στον καναπέ με το τηλεκοντρόλ στο χέρι. Το πρωί πεταγόταν από τον ήχο του ξυπνητηριού κι έτρεχε να ετοιμαστεί για τη δουλειά με μια πρωτοφανή όρεξη.

Εκείνο το πρωί, ξύπνησε λίγο πιο αισιόδοξος. Είχε δει στον ύπνο του πως η Στέλλα του είχε πει το ναι. Αν δεν είχε ξυπνήσει, λίγο ακόμα ήθελε και θα την είχε φιλήσει, έστω και στ’ όνειρό του! Κατέβηκε τα σκαλιά δυο – δυο, μα όταν έφτασε στην πυλωτή, σταμάτησε απότομα. Ήταν δυνατόν; Η Μαυρούλα καθόταν πάνω στη σέλα! Κι όχι κουλουριασμένη όπως βολευόταν πάνω στην εξάτμιση, αλλά ξαπλωμένη φαρδιά πλατιά με τα πόδια τεντωμένα. Τι καλός οιωνός!

«Αν τριτώσουν τα σημάδια, θα της μιλήσω σήμερα κιόλας. Σ’το υπόσχομαι!» είπε στο γατί, καθώς το ξεβόλευε για να του πάρει τη θέση.

Έφτασε στην εταιρία με την ψυχή στο στόμα. Η αισιοδοξία του είχε αλλάξει ακόμα και τον τρόπο που περπατούσε. Δεν έστρωνε πια μηχανικά το τσουλούφι του, κρατούσε την πλάτη του ίσια και βάδιζε με σιγουριά τόση, που για πρώτη φορά τράβηξε τα βλέμματα των συναδέλφων του, καθώς περνούσε ανάμεσα τους.

«Τι έπαθε το τσουλούφι;» ψιθύρισαν μεταξύ τους. «Ξέρω ‘γω; Θα πέρασε καλά το βράδυ!» έλεγαν, έκλειναν το μάτι και χασκογέλαγαν κι ούτε που τους ένοιαζε στ’ αλήθεια η δραματική αλλαγή του Σωτήρη, αφού ούτε δουλειά θα τους γλίτωνε, ούτε το μισθό θα τους αύξανε.

Ο Σωτήρης, ευτυχής που αγνοούσε τα σαρκαστικά τους σχόλια, κατευθύνθηκε προς το γραφείο της Στέλλας. Μόνο που δεν ήταν μόνη. Ένας κατάμαυρος γάτος κοιμόταν σ’ ένα κόκκινο κλουβάκι πάνω στο γραφείο της. Να το, το τρίτο σημάδι!

Σκυμμένη πίσω από τον υπολογιστή, η κοπέλα δεν τον πήρε χαμπάρι. Πριν προλάβει να καθαρίσει τον λαιμό του για να της πει καλημέρα, ένας ψηλός, μελαχρινός, κομψά ντυμένος άντρας τον προσπέρασε, έσκυψε από πάνω της και τη φίλησε στον λαιμό. Του Σωτήρη του κόπηκαν τα πόδια. Μα πόσο ηλίθιος ήταν! Πώς πίστεψε πως μια τέτοια κοπέλα δε θα είχε σχέση; Όμως γιατί δεν το είχε αναφέρει τόσον καιρό; Μα και γιατί να το πει; Δεν ήταν υποχρεωμένη να μοιράζεται μαζί του την προσωπική της ζωή. Στο κάτω κάτω συνάδελφοι ήταν απλά. Ούτε καν φίλοι. Ξινό του βγήκε το μανταρίνι.

Με την καρδιά διαλυμένη στα χέρια, γύρισε να φύγει και τότε σκόνταψε πάνω της. Τα κεφάλια τους τσούγκρισαν σαν πασχαλινά αβγά, αλλά ευτυχώς πρόλαβαν να κρατηθούν πριν πέσουν.

«Σωτήρη;»

«Στέλλα;»

Γύρισε σαστισμένος και κοίταξε την κοπέλα που καθόταν στον υπολογιστή. Ξανακοίταξε τη Στέλλα. Επανέλαβε την κίνηση δυο τρεις φορές σαν να παρακολουθούσε αγώνα τένις.

«Μα..»

«Μας μπέρδεψες κι εσύ ε; Με τη Μαίρη είμαστε δίδυμες!»

Ο Σωτήρης δεν ήξερε αν ήθελε να σωριαστεί σε μια καρέκλα από το σοκ ή να χοροπηδήσει από τη χαρά του, αφού αυτό σήμαινε ότι ο μελαχρινός δεν είχε φιλήσει τη Στέλλα.

«Ήρθαν μαζί με το αγόρι της να με πάρουν. Ξέρεις, έληξε η σύμβαση μου και δυστυχώς δε μου την ανανέωσαν. Δεν έχουν ανάγκη, λέει, πια από επιπλέον προσωπικό».

Πέρασαν κιόλας 6 μήνες; Θα ορκιζόταν πως ήταν χτες που την πρωτάκουσε να φωνάζει το όνομά του μέσα στην πηχτή ησυχία του γραφείου. Η Στέλλα προσπάθησε και πάλι να σπάσει τη σιωπή που τους είχε φέρει σε αμηχανία.

«Να σε συστήσω κιόλας. Σωτήρη, από εδώ η Μαίρη κι ο Φίλιππος». Το ζευγάρι έτεινε με τη σειρά το χέρι για χειραψία.

«Κι αυτός είναι ο Black» πρόσθεσε η Στέλλα δείχνοντας το κλουβί.

«Χάρηκα» απάντησε ο Σωτήρης χαιρετώντας τον γάτο που τέντωσε τα μπροστινά πατούσια και του γύρισε επιδεικτικά την πλάτη για να βολευτεί καλύτερα. Η παρέα γέλασε με το γατί και η ατμόσφαιρα άρχισε να ελαφραίνει.

«Έχω κι εγώ μια γάτα στην πυλωτή και κοίταξε σύμπτωση! Τη λέω Μαυρούλα!»

«Ωραίο ζευγάρι θα έκαναν αυτοί οι δυο» είπε τονίζοντας λίγο παραπάνω την κάθε λέξη η Μαίρη.

«Λέμε να πάμε για καφέ και μετά για φαγητό. Θέλεις να έρθεις να μας βρεις όταν σχολάσεις;» πρότεινε ο Φίλιππος.

Άδικα τον είχε παρεξηγήσει. Τώρα που δεν απειλούσε τις ελπίδες του για μια σχέση με τη Στέλλα, φαινόταν πολύ καλό παιδί. Ίσως και να έκαναν παρέα οι δυο τους. Ο Σωτήρης δέχτηκε με χαρά, τους αποχαιρέτησε και πήγε να δουλέψει γεμάτος ανυπομονησία για το μεσημέρι. Του ήταν αδύνατον να συγκεντρωθεί. Όλα περνούσαν σαν ταινία από το μυαλό του˙ διάλογοι, βλέμματα, κινήσεις, σκέψεις. Ύστερα σκέφτηκε τη Μαυρούλα. Καιρός ήταν πια να βρει κι αυτή ένα σπίτι.

Ο Σωτήρης έσωσε το αρχείο κι έκλεισε το λάπτοπ του. Έστρωσε το τσουλούφι που είχε πια γκριζάρει για τα καλά. Βλέποντας από την κουζίνα την γνώριμη αυτή κίνηση, η Στέλλα τον πλησίασε και του χάιδεψε τον ώμο.

«Πάλι γράφεις;»

Πήρε το χέρι της και το φίλησε.

«Αφού σου είπα, θέλω να γράψω την ιστορία μας».

«Με τη Μαυρούλα;»

Ο Σωτήρης ανοιγόκλεισε τα μάτια συγκατανεύοντας.

«Ποιος να μας το έλεγε τότε, ότι 40 χρόνια μετά θα είμαστε παντρεμένοι, με παιδιά, εγγόνια και γατιά! Μου λείπουν, όμως… Και η Μαυρούλα και ο Black…»

«Κι εμένα αγάπη μου! Κι εμένα!»

Πιασμένοι χέρι – χέρι βγήκαν στην αυλή και κάθισαν ν’ απολαύσουν τον απογευματινό καφέ τους στη σκιά της μανταρινιάς.

Πάνω από το πληκτρολόγιο, δυο μάτια κενά κοιτούν την οθόνη. Ένα χέρι κολλημένο στο mouse επιδίδεται σε ατελείωτο scrolling χωρίς κανένα νόημα. Το ζητούμενο είναι να περάσει η ώρα μέχρι την επόμενη υποχρέωση και στο μεσοδιάστημα το μυαλό να μπορέσει να αδειάσει. Το απόγευμα έχει μάθημα. Το μεταπτυχιακό ήταν τολμηρή απόφαση και τη δυσκόλευε σε συνδυασμό με τη δουλειά και το παιδί. Ευτυχώς που είχε τη βοήθεια της μητέρας της, γιατί από τον Φίλιππο δεν περίμενε και πολλά. Τη διατροφή με το ζόρι την έδινε κάθε μήνα και μετά παραπονιόταν ότι αν έπαιρνε το παιδί περισσότερες μέρες, δε θα χρειαζόταν να τα δίνει σ’ εκείνη. Η Ιόλη είχε αφήσει τον δικηγόρο της να διαχειρίζεται την κατάσταση. Με τον Φίλιππο ήταν εντελώς τυπική και απέφευγε τις πολλές συζητήσεις για χάρη του παιδιού. Σιχαινόταν τους γονείς που βρίζονταν μπροστά στα αθώα μάτια των παιδιών τους κι ύστερα έβαζαν λόγια ο ένας για τον άλλον στα ανυποψίαστα μυαλουδάκια τους. Όταν βγήκε το διαζύγιο, είχε υποσχεθεί στον εαυτό της ότι ο Άρης θα μεγάλωνε διαφορετικά κι όποιες διαφωνίες προέκυπταν με τον Φίλιππο θα λύνονταν μακριά από το παιδί.

Δεν ήταν εύκολο να είναι μονογονέας. Η υπερκόπωση είχε γίνει μόνιμος σύντροφος. Ο Άρης ήταν ένα παιδί σχετικά ήσυχο και συνεργάσιμο. Ο χωρισμός των γονιών του τον είχε ωριμάσει απότομα. Η Ιόλη κι ο Φίλιππος συμφώνησαν να βρουν μια παιδοψυχολόγο να τον παρακολουθεί, ειδικά εφόσον το διαζύγιο τον βρήκε στο κατώφλι της εφηβείας. Έχοντας από την αρχή την υποστήριξη ενός ειδικού, η Ιόλη είχε κάπως ανακουφιστεί. Τα υπόλοιπα τα τακτοποίησε με επιμέλεια. Τις βάρδιες στη δουλειά για να ταιριάζουν με το πρόγραμμα του παιδιού, τις εξωσχολικές του δραστηριότητες, τις επισκέψεις στον πατέρα του. Έχτισε μια νέα ρουτίνα για τους δυο τους και ήλπιζε πως το νέο τους σπιτικό θα έδινε στον Άρη την ασφάλεια που έχασε όταν είδε τους γονείς του να παίρνουν διαφορετικό δρόμο στη ζωή.

Μετά τη μετακόμιση, ο Άρης δε δυσκολεύτηκε να κάνει φίλους στο σχολείο. Έπεσε σε δασκάλα ευγενική και σε τμήμα όπου τα παιδιά λειτουργούσαν σαν μια ομάδα. Η Ιόλη ευλογούσε την τύχη της. Τον έβλεπε να γυρνά χαμογελαστός κάθε μεσημέρι, έχοντας παρέα πότε τον έναν φίλο πότε τον άλλο και αγαλλίαζε η ψυχή της. Η δημοφιλία του Άρη τραβούσε τους προβολείς μακριά από τη δική της μοναξιά. Η Ιόλη δεν είχε φίλους. Με τον Φίλιππο είχαν κοινές παρέες, κυρίως ζευγάρια, τα οποία, μόλις χώρισαν, απομακρύνθηκαν λες και τους ανακοίνωσαν ότι πάσχουν από κάποια μεταδοτική ασθένεια. Η Ιόλη δεν τους κρατούσε κακία. Ποιος θέλει να ταράξει την οικογενειακή του γαλήνη για χάρη των προβλημάτων ενός άλλου; Οι φίλοι απαντούσε στον εαυτό της πικραμένη.

Με το διαδίκτυο ως μόνο σύντροφο, έμπαινε σε λέσχες ανάγνωσης, σε ομάδες φίλων των ταξιδιών, σε χιουμοριστικές κοινότητες. Είχε συνομιλήσει με διάφορους ανθρώπους από όλη την Ελλάδα, αλλά πάντα επιφανειακά. Ώσπου - από το πουθενά - μπήκαν στη ζωή της η Άννα κι ο Γαβρίλος. Στην αρχή, σχολίαζαν κάτω από τις ίδιες αναρτήσεις και απαντούσαν ο ένας στον άλλον. Ύστερα, έφτιαξαν μια ομάδα και αντάλλασσαν μηνύματα. Η Άννα ζούσε στην Κέρκυρα κι ήταν παντρεμένη με δυο κόρες. Ο Γαβρίλος, επίσης παντρεμένος, με έναν γιο στην ηλικία του Άρη, έμενε μόνιμα στο Λουτράκι. Η ασφάλεια της απόστασης βοήθησε την Ιόλη ν’ ανοιχτεί πιο σύντομα απ’ ότι περίμενε. Οι δυο αυτοί άνθρωποι την άκουγαν με προσοχή και την κατανοούσαν. Δεν παρεξηγούσαν καταστάσεις, δεν έκριναν, δε ζητούσαν τίποτα από εκείνη. Μοιράζονταν κι εκείνοι τα δικά τους, τις ανησυχίες για τα παιδιά τους, τα προβλήματα με τη δουλειά, κοινά ενδιαφέροντα και αστεία. Το χιούμορ ήταν αυτό που τους είχε ενώσει από την αρχή. Αυτή η αίσθηση ότι αστειεύονταν στο ίδιο μήκος κύματος, γνωρίζοντας παράλληλα πώς να σέβονται ο ένας τα όρια του άλλου, έκανε την Ιόλη να πιστέψει πως είχε βρει ανθρώπους με τους οποίους μπορούσε να συνεννοηθεί.

Η διαδικτυακή παρέα κράτησε για μήνες. Είχαν πια μάθει ο ένας για την καθημερινότητα του άλλου, είχαν συστήσει θεωρητικά τις οικογένειές τους, είχαν ανταλλάξει ακόμα και δώρα γενεθλίων. Το μόνο που έμενε ήταν να βρεθούν από κοντά για έναν καφέ, όπως κάνουν οι κανονικοί φίλοι. Η Άννα κι ο Γαβρίλος προσπάθησαν να βρουν κενό στο πρόγραμμά τους και αποφάσισαν πως θα συναντιόνταν στην Αθήνα, για να διευκολύνουν την Ιόλη που δεν μπορούσε ν’ αφήσει το παιδί. Η κίνηση αυτή συγκίνησε την Ιόλη. Κανείς δεν είχε σκεφτεί μέχρι τότε τη δική της πλευρά. Πάντα περίμεναν από εκείνη να υποχωρήσει και να βρει τρόπο ν’ αλλάξει το πρόγραμμά της για χάρη τους.

ΓΑΒΡΙΛΟΣ: Βολεύει να βρεθούμε Ακρόπολη; Έχει ένα σούπερ παγωτατζίδικο κοντά.

ΑΝΝΑ: Μετρό να έχει και πάμε όπου θέλετε!

ΙΟΛΗ: Μέσα! Παγωτόοοο!!!

ΑΝΝΑ: Ελπίζω να φυσάει γιατί έχω λιώσει με τη ζέστη της πρωτεύουσας. Ξεσυνήθισα κει πάνω!

ΓΑΒΡΙΛΟΣ: Μην ανησυχείς! Θα σκάσω με νεροπίστολο να δροσιστούμε. Έχω ένα του Ιάσωνα στο αυτοκίνητο.

ΙΟΛΗ: Μην τολμήσεις!

ΓΑΒΡΙΛΟΣ: Γιατί ρε; Πλάκα θα ‘χει!

ΑΝΝΑ: Ιόλη καλού κακού βάλε μαύρη μπλούζα!

ΙΟΛΗ: Στο μυαλό μου είσαι!

ΓΑΒΡΙΛΟΣ: Χαχα! Τον φόβο μου να ‘χετε! Μην ανησυχείτε ρε, πλάκα κάνω!

Η συνάντησή τους έμοιαζε με αυτή παλαιών συμμαθητών που βρίσκονταν σε reunion. Άνθρωποι της ίδιας πάνω κάτω γενιάς που τους ένωνε η καλή διάθεση, η αγνή πρόθεση και η ανάγκη για γνήσια φιλία. Το μόνο που έλειπε ήταν η οικειότητα της εγγύτητας. Αυτή ήταν η πρώτη τους κοινή εμπειρία εκτός οθόνης και η αμηχανία δεν τους άφηνε να νιώσουν το ίδιο ελεύθεροι, όπως όταν τους χώριζε το ψυχρό γυαλί. Είχαν μοιραστεί τόσα κι όμως δεν είχαν ακούσει ο ένας τη φωνή του άλλου, πέρα από κάτι ηχητικά μηνύματα. Είχαν εξιστορήσει εμπειρίες του παρελθόντος τους, όμως δεν είχαν κοιταχτεί ποτέ στα μάτια.

Μόλις έσπασε λίγο ο πάγος, η Ιόλη βεβαιώθηκε ότι αυτοί οι άνθρωποι είχαν έρθει στη ζωή της για να μείνουν. Κι ακόμα κι αν δεν έμεναν, ήταν ήδη ευτυχισμένη που τους είχε γνωρίσει. Της φαινόταν αδιανόητο το πώς η ζωή σου φέρνει κάποιες φορές στον δρόμο σου αυτό που χρειάζεσαι. Ύστερα αναλογίστηκε πως είχε παλέψει πολύ σκληρά για να μπορέσει να αξίζει τέτοιους ανθρώπους δίπλα της. Είχε υψώσει το ανάστημά της, είχε θέσει τα όριά της και είχε διώξει την τοξικότητα μια και καλή. Σε έναν τέτοιο αγώνα δε θα μπορούσε η επιβράβευση να είναι η μοναξιά. Οι άνθρωποι που σου ταιριάζουν ψυχικά έρχονται τελικά μόνο όταν είσαι έτοιμη να τους αναγνωρίσεις σκέφτηκε εκείνη τη στιγμή κοιτάζοντας πότε τον έναν πότε τον άλλον.

Υποσχέθηκαν πως θα ξανασυναντιόνταν σύντομα και το έκαναν. Τα επόμενα Χριστούγεννα τα πέρασαν όλοι μαζί στο Λουτράκι και το Πάσχα στην Κέρκυρα. Οι οικογένειές τους γνωρίστηκαν, τα παιδιά τους έκαναν παρέα. Στον κύκλο του Γαβρίλου, η Ιόλη γνώρισε και τον Άγγελο, την πρώτη της σοβαρή σχέση μετά το διαζύγιο. Η Άννα τη στήριξε ψυχολογικά για να μπορέσει να κάνει τη μετάβαση και να φέρει την καινούρια ισορροπία στο σπίτι της. Σταδιακά και χωρίς βιασύνη, ο Άρης συμπάθησε τον Άγγελο που μοιραζόταν την ίδια αγάπη για το ποδόσφαιρο μ’ εκείνον κι η Ιόλη τελείωσε το μεταπτυχιακό με τη συνεχή ενθάρρυνση της Άννας και του Γαβρίλου.

Η Ιόλη δεν κάθεται πια πίσω από μια οθόνη σκρολάροντας χωρίς αύριο. Τα βλέμμα της πέφτει στη φωτογραφία που βρίσκεται κορνιζαρισμένη δίπλα στον υπολογιστή της. Είναι τη μέρα της ορκωμοσίας της. Βρίσκεται στη μέση και χαμογελά διάπλατα κρατώντας το χαρτί στο χέρι. Δεξιά της ο Γαβρίλος παίρνει πόζα γκάνκστερ με μαύρα γυαλιά ηλίου κατεβασμένα στη μύτη και τα μάτια να πετούν σπίθες χαράς. Στ’ αριστερά της, η Άννα την αγκαλιάζει ζεστά και χαίρεται σαν να ήταν η ίδια που μόλις είχε αποφοιτήσει. Κοιτάζοντας τη φωτογραφία, η Ιόλη μπορούσε ακόμα ν’ ακούσει τα γέλια που έκαναν εκείνη τη μέρα. Μια εικόνα, χίλιες λέξεις, τρεις ζωές και μια φιλία.

Στην αποβάθρα δεν είχε πολύ κόσμο. Στεκόταν σε μια γωνιά και διάβαζε το βιβλίο της. Ήταν η πρώτη φορά μετά από καιρό που έβγαινε μόνη κι ήθελε να εκμεταλλευτεί και το τελευταίο λεπτό της ελευθερίας της που θα τέλειωνε μόλις άνοιγε την πόρτα του σπιτιού της. Τη συνάντηση αυτή με τις φίλες της την κανόνιζε μήνες τώρα. Πότε ένας πυρετός του μωρού, πότε ένα εμβόλιο, πότε η δική της άσχημη διάθεση την εμπόδιζαν να το αποφασίσει.    

«Έλα ξεκόλλα πια, βάλε ένα ρούχο πάνω σου κι έλα να πιούμε έναν καφέ! Δε θα πάθει τίποτα να μείνει και λίγο μακριά σου!» την πίεζε η Μιχαέλα, η αδέσμευτη της παρέας. Η Ιφιγένεια δεν είχε αμφιβολίες για το μωρό. Πιο πολύ για την ίδια και τις ενοχές της.

«Με τον πατέρα του θα μείνει, όχι με κανέναν ξένο! Δε λες καλά που έχεις κι έναν άνθρωπο να καταλαβαίνει τις ανάγκες σου και να σε στηρίζει;» προσπαθούσε να την πείσει η δυστυχισμένη με τον γάμο της Νάντια. Κι είχε δίκιο. Ο Παύλος της είχε πει από την αρχή πως όποτε θελήσει να βγει λίγο, να ξαναβρεί τον εαυτό της, θα καθόταν εκείνος με το μωρό. Μα πάλι τύψεις ένιωθε η Ιφιγένεια. Σαν να θυσίαζε πολύτιμες οικογενειακές στιγμές σε εξόδους που δικαιολογούνταν μόνο προ παιδιού. Τι τα ήθελε τώρα αυτά εκείνη; Ήταν μάνα πια. Μα μέσα της μια νεανική φλέβα χτυπούσε δυνατά και πού και πού της ξυπνούσε την έφηβη που οι γονείς τής στερούσαν την έξοδο.

«Στο κάτω κάτω είναι και δικό του παιδί! Γιατί δεν τον αφήνεις να έχει κι εκείνος λίγο ποιοτικό χρόνο μόνος του μαζί του. Μόνο εσύ δηλαδή έχεις αυτό το δικαίωμα;» τη συμβούλευε η Μαρία που είχε διαβάσει κάθε νέα τάση της σύγχρονης γονεϊκότητας. Μακάρι να το ένιωθε εγωιστικά σαν δικαίωμα η Ιφιγένεια.  Η φωνή της μάνας της την ορμήνευε υποσυνείδητα σαν Ερινύα πως «είναι υποχρέωση της γυναίκας να μένει με το παιδί της!»

Να τη όμως τώρα, να περιμένει το μετρό για να βγει σαν σύγχρονη μαμά. Τα μαλλιά της πέφτουν περιποιημένα στους ώμους της και λίγο την ενοχλούν. Δέκα μήνες τώρα συνήθισε με τον μαμαδίστικο κότσο και ξέχασε την υφή τους μέχρι και το χρώμα τους. Τα ρούχα τής φαίνονται στενά. Δυσκολεύτηκε να βρει κάτι να της κάνει όπως παλιά. Νιώθει λίγο άβολα έτσι όπως αγκαλιάζουν τις καμπύλες της που έχουν πια στρογγυλέψει. Μπαίνει στον πειρασμό να νοσταλγήσει τις φόρμες της, αλλά συγκρατείται. Θα της κάνει καλό να θυμηθεί πως δεν έχει πάψει να είναι γυναίκα. Τακούνια δεν τόλμησε να φορέσει τακούνια. Ήθελε κάτι να την κρατά στη γη για να μπορεί να ισορροπήσει ανάμεσα στους δυο ρόλους.

Αφοσιωμένη στο βιβλίο της δεν είχε συνειδητοποιήσει ότι την κοιτούσε.

«Θα μπορούσα να ρωτήσω τι διαβάζεις;» Ξαφνιασμένη, γύρισε αυθόρμητα το εξώφυλλο του βιβλίου προς το μέρος του.

«Δεν το έχω ακούσει. Είναι καλό;»

«Ναι. Μέχρι τώρα.» απάντησε χαμογελώντας αμήχανα.

«Εγώ απολαμβάνω τον Ντέμιαν. Το γνωρίζεις;»  είπε επιδεικνύοντας σαν τρόπαιο το βιβλίο που κρατούσε. Μα φυσικά και διάβαζε Ντέμιαν! Μ’ έναν πρόχειρο υπολογισμό, ο νεαρός πρέπει να ήταν γύρω στα 23.

«Είναι πολύ ωραίο βιβλίο» του αποκρίθηκε.

«Μιλάει για τη θλίψη της νεότητας και την αναζήτηση της ταυτότητας λίγο πριν την ενηλικίωση. Απαραίτητο ανάγνωσμα για ανθρώπους της ηλικίας μας θα έλεγα.» Η Ιφιγένεια χαμογέλασε.

«Είναι ό,τι πρέπει γι' αυτήν την ηλικία πράγματι. Το διάβασα πριν δέκα χρόνια.» Ο ξένος την κοίταξε αποσβολωμένος.

«Αποκλείεται!»

«Κι όμως!»

«Θα σε ρωτούσα πόσο είσαι, αλλά ξέρω πως είναι αγενής ερώτηση να κάνεις σε μια γυναίκα.»

«Είμαι 33, παντρεμένη και με παιδί!» τον αποτέλειωσε η Ιφιγένεια καθώς ο συρμός έμπαινε στην αποβάθρα. Ο αυξανόμενος θόρυβος την έκανε να υψώσει τη φωνή της στις τελευταίες λέξεις. Πλησίασαν στην πόρτα και της έκανε χώρο να περάσει.

«Απίστευτο μου φαίνεται! Πωω ρεζίλι! Κι εγώ που σκεφτόμουν να σου πω να βγούμε!» κατάφερε να πει αποκαρδιωμένος.

«Με κολακεύεις» απάντησε ευγενικά η Ιφιγένεια.

«Δεν πειράζει! Ήταν καλό μάθημα για τον Ντεμίαν! Με τι ασχολείσαι;» Για πρώτη φορά, η ερώτηση που έκανε το κεφάλι της να κουδουνίζει όταν την άκουγε να βγαίνει από τα χείλη του περίγυρού της, της φάνηκε σαν απλό ανθρώπινο ενδιαφέρον.

«Αυτόν τον καιρό είμαι απλώς μαμά. Πριν δούλευα ως βιβλιοθηκάριος» έσπευσε να συμπληρώσει.

«Ω!! Κι ήσουν περιστοιχισμένη από βιβλία; Τι ευτυχία!» σχολίασε εκστασιασμένος.
Της άρεσε η ανεμελιά του. Της είχε λείψει να μπορεί να ασχολείται με απλά επιφανειακά πράγματα ή να φιλοσοφεί βαθιά κολυμπώντας στη θεωρία με τους ώμους ελαφρείς από ευθύνες. Όταν έχεις έναν άνθρωπο να εξαρτάται από εσένα 24 ώρες το 24ωρο, όλα αυτά σου μοιάζουν εξωπραγματικά. Ξεχνάς πώς ήταν η ζωή όταν κουβαλούσες μόνο το βάρος των κιλών σου και η βαρύτητα σε έλκυε περισσότερο όταν κουραζόσουν από δική σου επιλογή. Η Ιφιγένεια ένιωθε ελαφρύτερη απλά και μόνο επειδή δεν κρατούσε το παιδί στην αγκαλιά της και πιο ήρεμη επειδή δε χρειαζόταν να το φροντίσει. Μα ήταν στ’ αλήθεια ήρεμη; Ο νους της πήγε πάλι στον γιο της και στο τι να έκανε αυτή τη στιγμή.

«Θα πρέπει να σου λείπει». Ο άγνωστος την επανάφερε απότομα στην πραγματικότητα. Προς στιγμήν τρόμαξε. Σύνελθε Ιφιγένεια! Για τη δουλειά μιλάει ο άνθρωπος! σκέφτηκε.

«Δεν έχω παράπονο. Τουλάχιστον πού και πού ξεκλέβω χρόνο για να διαβάσω.»

«Κρίμα πάντως…»

«Κρίμα για ποιο πράγμα;»

«Για το timing της συνάντησής μας. Ίσως σε κάποια άλλη ζωή να ήταν διαφορετικά.»

«Ίσως…» αποκρίθηκε η Ιφιγένεια. Σ’ ένα κατάμεστο μετρό, προσπαθούσαν να κρατήσουν σταθερή την απόσταση που τους χώριζε, στο βαγόνι και στη ζωή.

«Τι να κάνουμε… ‘Ο πόνος είναι απαραίτητος για την ωρίμανση’ λέει ο Ντέμιαν! Χάρηκα πολύ που σε γνώρισα, ανεξαρτήτως! Εδώ κατεβαίνω» της είπε τείνοντας το χέρι του για χειραψία.

«Κι εγώ χάρηκα! Να είσαι καλά!» ευχήθηκε η Ιφιγένεια.

«Και μην ξεχνάς! ‘Ο κόσμος θέλει να σε κάνει να πιστεύεις πως είσαι αυτό που δεν είσαι.’ Αντίο!» της φώναξε.

Η πόρτα έκλεισε ανάμεσά τους κι εκείνος στάθηκε να δει το μετρό να φεύγει με το βιβλίο αγκαλιά. Το βλέμμα της Ιφιγένειας έπεσε στον Ντέμιαν. Αν χρειάζεσαι κάτι απεγνωσμένα και το βρεις, αυτό δεν είναι τυχαίο– η ίδια σου η λαχτάρα και ο παρορμητισμός σε οδηγούν σε αυτό. Απήγγειλε από μέσα της. Ένα αθώο φλερτ. Μια μικρή ένεση αυτοπεποίθησης. Μια υπενθύμιση του ποια ήταν. Αυτός ο άγνωστος της είχε προσφέρει σε μια στιγμή ακριβώς όσα χρειαζόταν. Χωρίς ονόματα, χωρίς καμία δέσμευση ή δόλο, μακριά από το περιβάλλον της, έξω από στερεότυπα, σ’ έναν κόσμο όπου μπορούσε να υπάρξει ακριβώς όπως ήταν. Μια γυναίκα τριάντα τριών ετών με τη ζωή ακόμα μπροστά της.

Είχε αργήσει. Δε θα ήταν η πρώτη φορά που τους έστηνε, αλλά δεν άντεχε πάλι τη γκρίνια τους. Είχε αποκτήσει τη φήμη του ‘αναίσθητου’ στην παρέα και δεν έχαναν ευκαιρία να του το υπενθυμίζουν. «Ο Πέτρος το έχει φιλοσοφήσει καλά. Δε νοιάζεται για τίποτα κι έχει το κεφαλάκι του ήσυχο» είπε μεταξύ σοβαρού και αστείου τις προάλλες ο Μάρκος. Δε βαριέσαι. Τόσο καταλάβαιναν.

Περνούσε μπροστά από το κολυμβητήριο του δήμου, όταν άκουσε ένα παιδικό κλάμα. Φευγαλέα, είδε έναν πατέρα να κάθεται στη στάση του λεωφορείου και μπροστά του, ένας μπόμπιρας – ήταν δεν ήταν 5 χρονών – έτριβε τα μάτια του κλαίγοντας. Δεν του φάνηκε παράξενο. Είχε συνηθίσει να βλέπει παιδιά να κλαίνε εκεί γύρω. Κι όμως κάτι σφίχτηκε μέσα του. Ύστερα ήρθε η κουβέντα.

«Κλαις. Γιατί κλαις; Σε βλέπουν όλα τα παιδάκια και γελάνε!» είπε μισοθυμωμένα ο πατέρας πιάνοντας τον πιτσιρικά από τον καρπό. Μέσα στ’ αναφιλητά του, ο μικρός άρχισε να συλλαβίζει τη λέξη ‘μαμά’. Ύστερα ήρθε η δεύτερη κουβέντα.

«Τι τη θες τη μαμά; Μαμάκιας είσαι;»

Κι ύστερα…

«Ολόκληρος άντρας δεν ντρέπεσαι να κλαις;»

Στην τελευταία πρόταση, ο Πέτρος τους είχε προσπεράσει πια. Ένα σαρκαστικό χαμόγελο ζωγραφίστηκε στο πρόσωπό του. Και μετά λένε πως τα αγόρια δεν ωριμάζουν ποτέ. Ορίστε! Από τα 5 του κι είναι ολόκληρος άντρας! σκέφτηκε. Έστριψε τη γωνία και κατευθύνθηκε προς την καφετέρια.

«Βρε καλώς τον!» αναφώνησε πειρακτικά ο Μηνάς.

«Τον βρήκες τον δρόμο λεβέντη’μ;» είπε με βλάχικη προφορά ο Ανδρέας που του άρεσαν οι μιμήσεις και ο παλιός ελληνικός κινηματογράφος.

Ο Μάρκος δε μίλησε. Ως Σπαρτιάτης, μετρούσε τα λόγια του κι όσα έλεγε έβρισκαν πάντα στόχο. Ο Πέτρος κάθισε δίπλα στον Μηνά.

«Ο Λευτέρης πού είναι;» ρώτησε.

«Τον έπιασαν πάλι τα καταθλιπτικά του. Δεν έχω όρεξη, λέει, να βγω, θα κάτσω σπίτι. Τα κλασσικά δηλαδή. Κάθεται και κλαψομουνιάζει.» απάντησε ο Μηνάς.

«Από τότε που χώρισε με τη Μάρθα έχει γίνει σαν τη Μεγάλη Παρασκευή. Κι εμείς αγαπήσαμε ρε φίλε, αλλά δεν κάναμε έτσι!» σχολίασε εύθυμα ο Ανδρέας.

«Του μίλησε κανείς σας; Μάθαμε τι έγινε;» ρώτησε ο Πέτρος.

«Γιατί μιλάει και σε κανέναν; Έτσι όπως τα κρατάει θα κάνει καμιά μέρα μπαμ και θα τρέχουμε να τον μαζέψουμε.» Ο Μάρκος ακουγόταν τσαντισμένος, αλλά ο Πέτρος ήξερε πως αυτός ήταν ο τρόπος του όταν δε συμφωνούσε με τις πράξεις των φίλων του.

Ο Πέτρος θυμήθηκε τον πιτσιρικά στο κολυμβητήριο. Κοίταξε μια γύρα τους φίλους του. Ο καθένας τους θα μπορούσε να ήταν στη θέση του. Όλοι είχαν ακούσει παρόμοιες κουβέντες από τους γονείς τους. Σιγά και τι πάθαμε; σκέφτηκε μηχανικά. Αμέσως δαγκώθηκε και αναλογίστηκε τη ζωή του καθενός τους. Ο Μηνάς ήταν ο ορισμός του καλού παιδιού. Συντρέχτης και ψυχοπονιάρης, γινόταν χαλί να τον πατήσει ο οποιοσδήποτε. Ο Ανδρέας; Ο Πέτρος διαπίστωσε έκθαμβος ότι δεν τον είχε δει ποτέ στενοχωρημένο. Πάντα έβαζε το χιούμορ για ασπίδα και ποτέ δεν καταλάβαινες τι τρέχει στ’ αλήθεια μέσα στο μυαλό του. Ο Μάρκος ήταν η κλασική περίπτωση άντρα που τα λέει σταράτα. Παλιομοδίτης ακόμα και στις σχέσεις του, ήθελε να έχει πάντα το πάνω χέρι. Εκείνος μόνο ήξερε, εκείνος είχε πάντα δίκιο. Όπως σ’ εκείνο το περιστατικό με τη Μαρία. Δυο βδομάδες είχε τη μελανιά στο χέρι της και προσπαθούσε να τους πείσει ότι έπεσε από τις σκάλες. Ένα μήνα μετά χώρισαν και δεν την ξαναείδε κανείς τους. «Δεν ήταν αυτή γυναίκα για σπίτι» διατεινόταν ο Μάρκος. «Καλύτερα που χωρίσαμε.»

Τότε συνειδητοποίησε κάτι που του φάνηκε τρομακτικό. Δεν είχε δει ποτέ κανέναν από τους φίλους του να κλαίει κι ας ήταν μαζί από το γυμνάσιο. Ούτε ο ίδιος είχε αφήσει ποτέ κανέναν να τον δει να δακρύζει. Πάντα το έκανε μόνος του, στα κρυφά, σαν να ήταν κάποια παράνομη πράξη για την οποία θα τον τιμωρούσαν. Σε βλέπουν τα άλλα παιδιά και γελάνε αντήχησε στ’ αυτιά του. Άραγε θα τον κορόιδευαν αν έκλαιγε μπροστά τους; Μαμάκιας είσαι; Δεν ντρέπεσαι να κλαις; Οι λέξεις περνούσαν σαν σφαίρες από το μυαλό του και χτυπούσαν κατευθείαν στην καρδιά. Ούτε κάποια από τις κοπέλες του τον είχε δει να κλαίει. Ούτε καν η Μυρτώ που συζούσαν τέσσερα ολόκληρα χρόνια. Είχε πολλές αναμνήσεις από εκείνη να κλαίει με λυγμούς στην αγκαλιά του, αλλά δική του καμία. Τι διάολο συμβαίνει; απόρησε. Χαλασμένοι είμαστε; αναρωτήθηκε με πικρία. Έφερε ξανά στο μυαλό του τον πιτσιρικά που έκλαιγε με παράπονο. Ήταν απλά ένα παιδί που ήθελε τη μαμά του. Ό,τι και να είχε κάνει, ήταν απλά ένα μικρό ανυπεράσπιστο παιδί, γαμώτο. Γιατί να του φερθούν έτσι; Χωρίς να το καταλάβει, ο Πέτρος βούρκωσε. Οι υπόλοιποι είχαν στήσει πηγαδάκι για τον Λευτέρη τον ‘κλαψιάρη’ και τα καμώματά του.

«Πάψτε!» φώναξε. Τον κοίταξαν και σώπασαν κι οι τρεις.

«Τι έπαθες ρε;» τόλμησε να ρωτήσει ο Ανδρέας.

Ο Πέτρος τους διηγήθηκε το περιστατικό με τον μπόμπιρα. Ο Μηνάς κι ο Ανδρέας έσκυψαν το κεφάλι. Ο Μάρκος γέλασε δυνατά.

«Καλά του είπε ρε ο πατέρας του! Να μάθει από μικρός ότι οι άντρες δεν κλαίνε. Τι; Να γίνει σαν τον Λευτέρη δηλαδή; Γεμίσαμε από δαύτους και στο τέλος δε θα μείνει άντρας να αντιπροσωπεύει το φύλο μας» απάντησε ευθαρσώς.

Ο Μηνάς έμοιαζε θιγμένος. «Σοβαρά τώρα;»

Ο Μάρκος τους κοίταξε συγχυσμένος. «Τι πάθατε ρε και μου γίνατε όλοι ευαίσθητοι; Ακούσατε για ένα μωρό που το μάλωσαν και μαλακώσατε;»

«Ρε Μάρκο!» προσπάθησε να τον συμμαζέψει ο Ανδρέας. Αλλά ο Μάρκος δε συμμαζευόταν. «Α δε μου τα λέτε καλά!» είπε νευριασμένα και φώναξε το γκαρσόνι. Πλήρωσε τον καφέ του και σηκώθηκε κι έφυγε. «Όταν συνέλθετε, τα λέμε» πέταξε βγαίνοντας από το μαγαζί.

Οι άλλοι τρεις δεν τολμούσαν να κοιταχτούν.

«Είμαστε μια ωραία ατμόσφαιρα, είμαστε!» αστειεύτηκε ο Ανδρέας. Ο Μηνάς κι ο Πέτρος χαμογέλασαν αχνά με την προσπάθεια του φίλου τους να τους κάνει να νιώσουν καλύτερα.

«Τραγικό περιστατικό πάντως. Τον λυπήθηκα τον μικρό» ομολόγησε δειλά ο Μηνάς.

«Άσ’τα να πάνε…» συμφώνησε ο Πέτρος.

Πλήρωσαν κι έφυγαν, δίνοντας ραντεβού για την επόμενη. Είχαν κανονίσει να δουν το εβδομαδιαίο τους θριλεράκι. Ο Πέτρος γύρισε να τους κοιτάξει καθώς προχωρούσαν ο καθένας στον δρόμο του. Στο κολυμβητήριο η στάση του λεωφορείου ήταν πλέον άδεια.

«Πέτρο!» άκουσε μια ανδρική φωνή πίσω του. Ένας μπαμπάς είχε ανοίξει την αγκαλιά του κι ένας άλλος μπόμπιρας έτρεχε με χαρά προς το μέρος του. Ο Πέτρος χαμογέλασε και συνέχισε τον δρόμο του σιγοψιθυρίζοντας Give all your tears to me αnd I'll cry them for you.

«Για να φτιάξεις μια μάνα χρειάζεσαι 5 στοιχεία.
Θέλεις γη, για να πατά γερά στα πόδια της
και να μπορεί να παρέχει αγαθά κι ασφάλεια στα παιδιά της.
Μετά θέλεις αέρα για να φυσά μακριά τις έγνοιες και τα άγχη τους.
Ύστερα μπόλικο νερό για να τροφοδοτεί τα δάκριά της.
Και τα πικρά και τα γλυκά».

«Θα χρειαστεί και φωτιά;»

«Μα φυσικά!
Τι άλλο να 'ναι οι ενοχές της για το πόσο καλά επιτελεί τον ρόλο της
κι η ανησυχία της όταν λείπουν τα παιδιά της;
Και το θεριό που γίνεται, σαν κάνουν να της τα πειράξουν,
από φωτιά κι αυτό είναι καμωμένο!»

«Και το 5ο στοιχείο;»

«Λιγάκι από Παράδεισο».

«Παράδεισο; Γιατί;»

«Για να 'χει μια πηγή ενέργειας να πλημμυρίζει την καρδιά της μ' αγάπη,
κάθε φορά που τα κοιτά, ενώ αισθάνεται άδεια».